Chuyện cúng “vong” trên biển và tôn thờ thần biển qua lời kể của ngư dân

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 8:00 24/06/2019 |

Ngư dân ở vùng biển Cà Mau rất tâm linh. Trong những chuyến biển, họ thường cúng thần biển và vong linh của những ngư dân đã khuất khi gặp nạn trên biển để cầu mong có được chuyến biển thuận buồm, xuôi gió, bội thu với khoang tàu đầy ắp hải sản…

Gặp vận “đen” nếu dám xem thường… vong linh

Lâu nay, chúng tôi luôn nghe nhiều ngư dân đồn đoán rằng, người tham gia hoạt động đánh bắt trên biển mà không cúng thần biển hoặc vong linh của những người đã khuất khi vươn khơi đánh bắt thì sẽ bị những vong linh này quấy phá, khiến cho công việc đánh bắt gặp khó khăn, thua lỗ.

Thoạt nghe, PV tưởng ngư dân vùng biển Cà Mau chỉ đùa vui, chứ việc đánh bắt là do thời tiết, con nước và cách chọn địa điểm để thả lưới chứ liên quan gì đến những việc tâm linh đó. Nhưng không, theo nhiều ngư dân đây là chuyện có thật. Thậm chí nếu ai lơ là, xem nhẹ việc cúng kiến thì sẽ gặp xui xẻo trong những chuyến vươn khơi.

Anh Võ Văn Dúng (ngư dân, ngụ xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, Cà Mau) cho biết: “Cái gì nói đùa được, chứ ra biển mà nói những điều xui xẻo là rất kiêng kỵ vì sẽ linh ứng ngay. Do đó, chúng tôi rất sợ phải nói những điều không hay. Có khi vì những câu nói đùa “chết chóc” tưởng như vô hại nhưng hóa ra rất “tai hại”.

Tôi không biết điều đó là sự trùng hợp hay là sự linh ứng của thần biển, nhưng đã có nhiều trường hợp gặp nạn như vậy rồi. Còn chuyện mất mùa vì không thờ cúng thần biển là chuyện cơm bữa. Có những trường hợp gặp nạn, nhẹ thì gãy tay chân, nặng thì chết mất xác ngoài biển. Thần biển là vị thần cai quản đại dương nên phải thờ cúng đàng hoàng thì mới mong có được chuyến biển bội thu, không gặp sóng to, gió lớn mỗi lúc vươn khơi đánh bắt”.

Chứng kiến lời kể của nhiều ngư dân miền biển, chúng tôi mới cảm nhận được họ rất tin sự linh ứng của thần biển. Muốn yên bình đánh bắt, ngư dân phải thờ và cúng rất trang nghiêm cho thần biển trước khi vươn khơi.

Theo họ, điều đó sẽ tránh được những cơn thịnh nộ, giận dữ của đại dương. Anh Huỳnh Văn Trải (ngư dân có trên 20 năm kinh nghiệm đi biển, ngụ thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển) chia sẻ: “Trước mũi ghe của tôi lúc nào cũng có bàn thờ thần biển. Mình là ngư dân, thần biển được xem như là tổ nghề, muốn trúng mùa, làm ăn thuận lợi thì phải thờ cúng tổ nghề trang nghiêm mới được.

Do đó, trước những chuyến biển, khi ra đến cửa là tôi thường cúng, vái lạy rất trang nghiêm. Khi tôi cúng mâm trái cây, khi thì vịt gà, heo quay và rượu… chỉ với mong muốn có được chuyến biển được bình an, đánh bắt thuận lợi”.

Anh Trải kể, ngày trước ở địa phương có một lão ngư không bao giờ tin vào yếu tố tâm linh, lão ngư này chẳng hề cúng kiếng bất cứ thứ gì. Nên khi ra biển đánh bắt, phương tiện của ông này thường gặp trục trặc, tai nạn. Khi thì phương tiện bị hư hỏng, lúc thì có lao động trên tàu gặp nạn gãy tay chân.

“Cứ vài ba chuyến biển thì phương tiện của ông ấy gặp vận “đen” một chuyến và hầu như rất thường xuyên. Có lần bực tức vì máy hỏng, lão ấy nói giọng thách thức: “Do ý thức của mình thôi, cúng kiếng tổ nghề gì chứ, nếu có ngon thì “vật” tao đi”. Đến chiều hôm ấy, khi lão ngư này dùng xệ (loại dụng cụ bằng máy – PV) để kéo lưới thì bị xệ quấn dẫn đến đứt lìa cánh tay, suýt mất mạng”, anh Trải cho hay.

Theo anh Trải, từ khi bị tai nạn “thập tử nhất sinh” đó, lão ngư này không bao giờ dám nói gở nữa và ông bắt đầu lập bàn thờ cúng thần biển ngay trước mũi tàu của mình. “Ông ấy giờ đã qua đời rồi, ở xóm này ai cũng biết chuyện đó cả. Bởi vậy, ngư dân chúng tôi luôn lấy ông ấy làm bài học và tự nhắc nhở bản thân phải tôn sùng tổ nghề. Tuyệt đối không được xem thường, hay xúc phạm thần biển. Bởi một khi buông lời không hay, bản thân sẽ bị trả giá đắt”, anh Trải đúc kết kinh nghiệm.

Trước khi ăn phải cúng vong trên biển

Nhiều ngư dân ở cửa biển Rạch Gốc (huyện Ngọc Hiển) cho biết, trong những chuyến làm việc trên biển, họ thường nằm mộng thấy những vong linh đã khuất đến chọc phá, đánh thức ngư dân giữa khuya, xin ăn, đè lên người… khiến họ hoang mang, lo sợ. Có mặt tại cửa biển Rạch Gốc, anh Trần Thanh Điền (ngư dân, ngụ thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, hiện làm việc cho 1 tàu cá ở Kiên Giang) nói: “Tai nạn gặp phải khi làm việc trên biển có rất nhiều.

Chính tôi cũng từng suýt mất mạng vì điều đó. Từ sau vụ tai nạn đó, tôi luôn có ý thức trước khi ăn cơm, tôi phải cúng “vong” 1 chén trước, sau đó mới ăn. Bởi đó là những vong hồn đã gặp nạn trên biển, họ thường rất đói khát, nếu không cúng kiến họ sẽ theo, quậy phá, ám mình hoài, thậm chí là lôi mình theo họ”.

Anh Điền cho hay, cách đây khoảng 5 năm, trong lúc anh kéo xệ và sang tay cho 1 ngư dân khác, do bất cẩn của người này đã khiến đầu anh đập vào xệ kéo dẫn đến bất tỉnh, rơi xuống biển. Nhưng nhờ có “vong” kêu, anh ý thức được và tự ngoi lên mặt nước, không bị ngộp thở. May mắn đã giúp anh Điền thoát chết. “Khi rơi xuống biển, tôi gần như bất tỉnh hoàn toàn.

Khi đó, trong tâm thức tôi nhìn thấy 1 người dưới biển cứ thúc đẩy tôi lên, luôn miệng kêu tôi không được ngủ. Người này còn nói, nếu tôi lên được tàu an toàn thì nhớ cúng cơm cho họ trong mỗi bữa ăn. Từ câu nói đó, tôi mới cố gắng dùng hết sức lực để ngoi lên mặt nước, sống sót. Sau lần đó, tôi phải nằm viện điều trị gần 10 ngày và khi trở lại biển làm việc, trong mỗi bữa ăn, tôi đều cúng cơm cho những vong linh đã khuất trên biển”, anh Điền chia sẻ.

Còn anh Nguyễn Thành Long (ngụ xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển) tâm sự: “Những người gặp nạn trên biển rất linh thiêng. Đêm ngủ, tôi thường nằm mộng thấy họ. Khi họ trèo lên tàu cá than lạnh lẽo, lúc thì vào bếp lục cơm nói là đói. Lúc đó, tôi lạnh toát mồ hôi hột. Chắc do mình yếu vía nên mới thấy, chứ nhiều ngư dân khác có ai thấy đâu, chỉ riêng tôi thôi”. Sau nhiều lần thấy “vong” của những ngư dân gặp nạn trên biển quấy phá, anh Long đã bàn bạc với chủ tàu, trong những bữa ăn nên cúng “vong” 1 chén, ngư dân chẳng mất thứ gì. Có khi họ còn phù trợ, giúp đỡ trong những chuyến biển.

Ông Châu Văn Huỳnh (chủ 1 tàu cá ở Rạch Gốc) cho biết: “Vong của ngư dân gặp nạn trên biển rất linh thiêng, mình chu đáo, cúng kiếng đàng hoàng thì họ sẽ phù trợ, giúp đỡ mình trúng mùa hải sản. Trái lại, nếu xem nhẹ việc cúng kiến này, những vong hồn sẽ liên tục quấy phá làm cho máy móc hư hỏng, lưới rách hoặc thất mùa, gặp nạn… Đó là lý do, trong mỗi bữa ăn, ngư dân chúng tôi đều dành riêng 1 phần thức ăn để cúng vong”.

Ông Hồ Thanh Dân (Trưởng ấp Ô Rô, xã Tân Ân) nói: “Tục thờ cúng thần biển hoặc cúng vong lâu nay đã trở thành phong tục truyền thống của ngư dân địa phương. Cứ mỗi chuyến vươn khơi, ngư dân đều cúng thần biển với mong muốn trời êm, bể lặng và có được chuyến biển bội thu. Trong bữa ăn hằng ngày, ngư dân đều cúng vong hồn ngư dân gặp nạn trên biển để họ không quấy phá trong lúc đánh bắt trên biển. Đối với ngư dân xứ Rạch Gốc này, họ rất tin tưởng vào những yếu tố này”.

Ngư dân khá sùng tín và niềm tin của họ dành cho vị thần cai quản đại dương và những vong linh đã khuất là rất lớn. Bởi họ tin rằng, nếu thờ cúng chu đáo sẽ mang lại sự bình yên, may mắn giữa muôn trùng khơi.

Trái lại, nếu xem nhẹ, coi thường việc thờ cúng này thì sẽ gặp báo ứng. Nghề biển – nghề của những rủi ro, cơ cực nên yếu tố tâm linh là động lực tinh thần giúp cho ngư dân an tâm, bám biển và vững tin hơn trước muôn trùng đại dương rộng lớn.

Anh Duy

Tags:

Bình luận

Bạn có thể quan tâm