Chuyện đời của nữ hoàng bất hạnh nhất trong lịch sử Châu Âu (kỳ 1)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 5:29 28/04/2020 |

Nổi tiếng khắp Châu Âu như một biểu tượng bất hủ về nhan sắc, nữ hoàng Elisabeth nước Áo vốn được xem là “người phụ nữ hiện đại đầu tiên trong lịch sử” khi tập gym, ăn kiêng… từ thế kỷ 19.

nữ hoàng Elizabeth 4
Năm 1853, Elisabeth kết hôn với Hoàng đế Franz Joseph của Áo

Nhan sắc tuyệt trần, xuất thân danh giá, tài trí hơn người nhưng cuộc đời Hoàng hậu Elisabeth lại trải qua đầy sóng gió, khổ đau. Tấn bi kịch cuộc đời bà là minh chứng sống động cho câu nói “hồng nhan bạc phận”.

Tuổi thơ êm đẹp và bước ngoặt số phận

Nữ hoàng Elisabeth sinh ngày 24 tháng 12 năm 1837 tại xứ Bavaria (thuộc bang Bayern, nước Đức ngày nay) trong một gia đình đại quý tộc. Cha là công tước Maximilian Joseph, mẹ là công chúa Bavaria Ludovika. Thuở nhỏ, gia đình thường gọi nữ hoàng Elisabeth bằng cái tên thân mật Sisi.

Khác với hầu hết các nhà quý tộc, cha của Sisi không mấy mặn mà với công việc triều chính. Ông không thích nghi lễ và chán ngấy những cuộc gặp gỡ, trò chuyện khách khí. Ông yêu chủ nghĩa tự do, đam mê nghê thuật, làm thơ, đặc biệt là sân khấu và xiếc. Gần cả cuộc đời ông là những chuyến lang bạt kỳ hồ trên lưng ngựa, cư trú luân phiên giữa các mùa tại những tòa lâu đài riêng của dòng họ. Điều này khiến công chúa Ludovica, vợ ông, rất phiền lòng.

Song ngược lại, Sisi lại rất yêu quý cha mình. Maximilian đã nhiều lần ôm cô vào lòng mà nói: “Sisi yêu quý! Nếu cha con mình sinh ra không phải là người của Hoàng gia thì chắc chắn chúng ta có thể đang nhảy múa vô tư trong một rạp xiếc nào đó”. Chính cuộc sống phóng khoáng, yêu tự do của cha đã ảnh hưởng rất lớn đến tính cách của Sisi. Càng lớn, nàng càng yêu thích tự do, nhan sắc nàng càng xinh đẹp, lộng lẫy.

Tuổi thơ của Sisi trôi đi thật êm đềm, cho đến khi nàng trở thành thiếu nữ 16 tuổi. Một ngày kia, vào trung tuần tháng 8 năm 1853, gia đình nàng nhận được thư mời gặp mặt của hoàng hậu Sophie, thân mẫu của thái tử nước Áo Franz Joseph. Năm đó, Franz Joseph vừa tròn 23 tuổi, độ tuổi đủ chín đối với một vị quân vương để trị vì và kết hôn.

Từ nhiều năm trước, hoàng hậu Sophie đã nhắm thiếu nữ Helene, chị gái của Sisi, khi đó tròn 20 tuổi, làm vợ cho con trai mình. Đây là một nước cờ mang tính chính trị vì Vienna muốn thắt chặt thêm quan hệ với đồng minh của mình, đặc biệt là xứ Bayern.

Sisi đã được mẹ – công chúa Ludovika, đồng ý cho đi cùng chị Helene đến vùng Bad Ischl, nơi có nhà nghỉ hoàng gia truyền thống của vương triều Áo, nơi thái tử Franz Joseph sẽ cầu hôn. Song một biến cố lớn bất ngờ đã xảy ra. Trước khi nghi lễ cầu hôn Helene chính thức diễn ra trong tòa dinh thự, Franz Joseph vô tình gặp Sisi.

Trước vẻ đẹp tuyệt trần của thiếu nữ đang độ tuổi trăng rằm, vị thái tử trẻ đã bị Sisi hớp hồn. Mối tình sét đánh đã khiến chàng ngã gục. Ngay lập tức, chàng quyết định cưới Sisi thay vì Nene. Chàng quỳ gối khẩn cầu mẹ là Hoàng hậu Archduchess Sophie chấp thuận và chúc phúc cho hai người. “Có phải ngày nào con người ta cũng “câu” được một vị vua thế này đâu!”-  Bà mẹ Ludovika đã vui mừng nói với Sisi như vậy khi vị quân vương Áo ngỏ lời cầu hôn nàng.

Dù e ngại về trọng trách mà mình sắp phải đảm nhiệm, Elisabeth cũng không thể nào chối từ. Nàng quý mến Franz Joseph nhưng nàng ước gì chàng không phải là một vị Hoàng đế.

Chỉ năm ngày sau, thông báo về lễ đính hôn được truyền ra và tám tháng sau, ngày 23 tháng 4 năm 1854, lễ thành hôn giữa Sisi và Franz Joseph đã diễn ra vô cùng long trọng tại thủ đô nước Áo. “Đối với tôi, hạnh phúc được tăng gấp đôi bởi khi lựa chọn người phối ngẫu trong tương lai, tôi đã theo những cảm xúc sâu kín trong lòng, và tôi hy vọng từ tâm can rằng tôi sẽ tìm được niềm hạnh phúc của đời mình trong những đức tính tuyệt vời của Elisabeth”. Đó là lời thổ lộ của thái tử Franz Joseph trong ngày trọng đại tại thánh đường của dòng tu Augustin ở thủ đô Vienna.

Lễ thành hôn của người đứng đầu vương triều Habsburg khởi đầu cho chuỗi lễ lạt trọng thể kéo dài suốt một tuần trên khắp nước Áo, đồng thời cũng là điểm bắt đầu cho quãng thời gian kéo dài 44 năm trên ngôi vị Hoàng hậu xứ Áo – dài nhất trong lịch sử nước này – của Elisabeth. Cuộc hôn nhân này khiến Sisi nổi tiếng khắp Châu Âu. Song cũng từ đây, bi kịch đời nàng bắt đầu.

Nữ hoàng Elizabeth 1
Nữ hoàng Elisabeth

Gian truân và thử thách

Do cuộc hôn nhân giữa Sisi và thái tử Franz Joseph hoàn toàn nằm ngoài dự định, ý muốn của Hoàng hậu Sophie, nhất là hoàng gia Habsburg nổi tiếng là một triều đại vô cùng khắc nghiệt trong việc lựa chọn phối ngẫu cho các thành viên hoàng gia. Trong khi đó, suốt cả thời niên thiếu cho đến lúc trở thành thiếu nữ, Sisi chưa bao giờ được dạy dỗ để tương lai trở thành nữ hoàng. Người được nhắm đến, được chỉ dạy từng ly từng tý là Helene, chị gái của nàng. Vì thế, Sisi là người có phong thái giản dị, bình dân. Điều này dĩ nhiên đã đi ngược các chuẩn mực vốn có của Hoàng gia.

Khi Sisi đến Áo cử hành hôn lễ, các hoàng thân tại đây hoàn toàn không quan tâm tới nàng. Bởi vậy, gần như ngay sau khi hôn lễ kết thúc, Sisi đã viết bài thơ chứa chan nỗi niềm: “Mùa xuân tươi thắm lại trở lại/ Điểm tô những chiếc lá màu xanh mới/ Dạy bài ca vui cho lũ chim/ Khiến muôn hoa được khoe sắc thắm/ Nhưng với tôi đâu là mùa xuân hạnh phúc nhất/ Ở nơi xa xôi, lạ lẫm này/ Tôi nhớ ánh mặt trời quê hương/ Tôi nhớ những ngân hà ở Isar”.

Trái ngược với Sisi, thái hậu Archduchess Sophie, mẹ chồng của nàng lại là người cực kỳ nghiêm khắc, nghiêm khắc đến mức khắc nghiệt. Sophie luôn đề cao lễ nghi và coi trọng những gì là danh chính ngôn thuận. Bà luôn kiên định vào niềm tin của mình. Bà như kẻ cổ hủ sống ở thế kỷ 18 đã xa. Bà không biết gì, hiểu gì về chủ nghĩa cá nhân, sự tự do bộc lộ cảm xúc, giống như những gì con dâu Sisi của bà thể hiện.  

Yêu con trai một cách cực đoan và mong muốn con dâu trở thành một hoàng hậu mẫu mực, xứng đáng với ngôi vị của mình đã khiến thái hậu Sophie luôn bất bình với Sisi – một cô gái trẻ hầu như chưa biết cư xử theo lễ nghi hoàng cung. Nàng với bản tính tự nhiên, yêu tự do, với suy nghĩ “giá chồng mình là thợ giày có hay hơn không” như cái gai trong mắt bà. Mọi hành động của Sisi đều đi ngược lại ý muốn của bà.

Những xung đột, bất hòa đạt tới đỉnh điểm khi Sisi sinh hạ ba người con thì cả ba người đều bị cách ly khỏi mẹ. Thái hậu Sophie giành quyền nuôi dưỡng. Bởi Sisi bị coi là còn quá trẻ, không có kinh nghiệm nuôi dạy con cái theo phong cách quý tộc. Bà đã phái một trong những người hầu cận thân nhất của mình theo sát con dâu khắp mọi nơi để trông chừng từng hành vi, cử chỉ. Mãi đến năm 1867, khi sinh được người con thứ tư, Sisi mới thực sự được quyền chăm con.

Nàng tâm sự với người hầu của mình: “Đến tận bây giờ, tôi mới hiểu một đứa trẻ mang đến niềm vui sướng như thế nào. Bây giờ tôi mới được quyền yêu thương và giữ nó với tôi. Những đứa con khác đã bị mang đi. Tôi chỉ được nhìn thấy chúng khi Archduchess Sophie cho phép. Và lúc nào bà ấy cũng kè kè theo sát mẹ con tôi. Cuối cùng tôi bỏ cuộc và hiếm khi lên lầu nữa”.

Mặc dầu sống trong không khí ngột ngạt, khắt khe của một hoàng tộc được coi là khắc nghiệt nhất Châu Âu thời điểm ấy, Sisi vẫn có những hành động để thể hiện khát vọng tự do của mình. Nàng đón vợ của anh trai về lâu đài sống chung. Đó là một nữ diễn viên, đã có con với anh trai của Sisi trước khi kết hôn. Hơn thế, nàng quyên góp cho giáo đoàn đạo Tin Lành xây một tháp chuông, trong khi Habsburg là một dòng họ tôn sùng nhà thờ La Mã. Nàng đề cao lập trường tự do khai phóng, và càng về sau, nàng càng lên tiếng mạnh mẽ hơn.

Nữ hoàng Elizabeth 3
Hoàng đế Franz Joseph I khi còn niên thiếu

Trong suốt cả cuộc đời, Elisabeth không thật để tâm tới chính trị, mặc cho người chồng lao tâm khổ tứ với núi công việc đồ sộ của Đế quốc Áo rộng lớn. Duy chỉ có một thời gian ngắn, nàng thực sự tham chính và nỗ lực của nàng đã góp phần không nhỏ cho sự hòa dịu của hai kẻ thù Áo – Hungary.

Đó là vào những năm 1866-1867, khi Sisi xem mỗi lần sang Hungary là “trở về nhà”. Tại đây, nàng có gia sư riêng dạy tiếng Hung, văn hóa và lịch sử Hung. Điều đó khiến nàng yêu cuồng nhiệt đất nước Hung và khâm phục tình yêu tự do của dân tộc Hung, cùng vẻ đẹp của xứ sở này. Mặc dầu nàng biết, thái hậu Sophie rất căm ghét Hungary, đất nước chỉ muốn tự do và độc lập, thoát khỏi Đế quốc Áo bằng những cuộc khởi nghĩa của mình.

Càng yêu nước Hung, Elisabeth càng thường xuyên lui tới. Không những thế, khi sang đây, Sisi còn tuyên bố rằng: nàng cảm thấy thoải mái hơn nhiều vì thoát được sự quản lý khắc nghiệt của bà mẹ chồng và sự cứng nhắc của những nguyên tắc trong hoàng tộc. Và nhất là, ở đây, nàng có một người bạn lớn, một người anh mà nàng hằng thần tượng và tin cậy. Đó là bá tước Andrássy Gyula, người đã bị chính hoàng đế Franz Joseph  kết án giảo hình khiếm diện do tham gia cuộc khởi nghĩa của người Hung năm 1848. Ông phải chịu lưu đày biệt xứ tại Pháp trong nhiều năm.

 Sau này, trở về Hung, ông đại diện cho khuynh hướng muốn Áo – Hung hòa giải. Đó là mẫu chính khách toàn tài của Vương quốc Hungary. Điều đó khiến Sisi trân quý và hết bề tôn trọng Andrássy. Để rồi, chính Sisi là người nhiều lần đề xuất với chồng mình hãy đưa Andrássy lên cương vị xứng đáng để vị bá tước này có thể cống hiến cho cả Áo lẫn Hungary.

Ngôi vị Thủ tướng Vương quốc Hungary, rồi Ngoại trưởng của cả nền quân chủ Áo – Hung của Andrássy, có Sisi dự phần trong đó. Đó cũng là những khoảnh khắc đỉnh cao trong cuộc đời và sự nghiệp của hai người đàn ông từng là cựu thù, nhưng đã gạt bỏ tất cả vì lợi ích của đất nước: Franz Joseph và Andrássy Gyula. Và là giây phút mãn nguyện của nữ hoàng Elisabethi, khi mong ước của bà đã thành sự thực.

Năm 1867, Franz Joseph đăng quang Hoàng đế, khởi đầu cho hơn nửa thế kỷ thịnh trị của nền “song quốc quân chủ” Áo – Hung. Sisi – hoàng hậu yêu quý của ông, người có những đóng góp không nhỏ cho nền song quốc quân chủ ấy, cũng trở thành nữ hoàng Elisabeth và đứng ở đỉnh cao quyền lực.

(Còn nữa)

HOÀNG ANH SƯỚNG

Bình luận

Bạn có thể quan tâm