Cuộc sống của những người đón Tết ở nghĩa địa tại Sài Gòn (kỳ 4)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 3:16 25/02/2020 |

Những người làm công việc chăm sóc mộ ở nghĩa trang Bình Hưng Hòa, hay nghĩa trang Gò Dưa từng đối mặt với rất nhiều chuyện gay cấn, lạ lùng và đôi lúc hơi đáng sợ. Ví như chuyện gặp gã đàn ông chôn sống một đứa trẻ từng xảy ra nhiều năm trước.

công việc chăm sóc mộ
Sinh hoạt đơn giản của những người chăm sóc mộ tại nghĩa trang Gò Dưa

Ở nghĩa trang Gò Dưa những người làm công việc chăm sóc mộ tự phân chia các khu vực, không tranh giành với nhau. Tiền công chăm sóc một ngôi mộ trong một năm dao động từ 150-200 nghìn đồng, tùy vào tấm lòng của gia chủ. Đến dịp Tết, thường thì công việc tất bật hơn, và thu nhập cũng khá hơn.

Đón xuân này lại nhớ xuân xưa

Chúng tôi tìm đến nghĩa trang Gò Dưa vào một buổi trưa. Những “cư dân” của nghĩa trang đang nghỉ ngơi, ăn uống sau một buổi sáng làm việc tất bật.

Họ là đội ngũ những người chăm sóc mộ chí chuyên nghiệp, từ tỉa cây cắt cành hoa, lau rửa mộ phần, thậm chí là thay mặt con cháu người đã khuất thắp hương trong các ngày rằm, mùng 1. Dễ có đến hơn một chục người đang ăn vội vàng bát cơm với khô cá trước khi tranh thủ chợp mắt cho qua giấc trưa ngắn ngủi.

Bà Bé (61 tuổi) là người đã gắn bó với công việc chăm sóc mộ từ hơn chục năm gần đây. Hằng ngày, công việc chính của bà là lau chùi, dọn cỏ, cạo vôi, quét sơn, hương khói và bảo vệ các phần mộ mình quản lý để không bị mất cắp các tài sản nằm trên mộ, canh trâu bò vào giẫm đạp hay những người hút chích vào quậy phá.

Những ngày lễ Tết, công việc nhiều hơn vì phải lo hương khói, dẫn người nhà của người đã khuất đi tìm mộ nên bà Bé đôi lúc phải thuê người làm phụ. Người phụ nữ gầy gò nói: “Tôi là “thổ địa” ở đây nên chỉ cần nghe tên, năm sinh hay năm mất là tôi biết ngôi mộ đó nằm ở đâu”.

Bà cho biết, công việc chăm sóc mộ không quy định giá cả mà tùy vào lòng thành tâm của người thuê, mức độ công việc phải làm. Mỗi năm, bà sẽ được người thuê trả tiền công một lần hoặc một nửa tiền công tùy theo thỏa thuận.

Để thuận lợi cho công việc, bà Bé và “khách hàng” thường trao đổi số điện thoại. Những dịp lễ Tết, ngày mất của người thân, “khách hàng” muốn làm gì, hương khói, mua gì cúng thì gọi cho bà làm giúp. Các chi phí, bà ghi lại rồi tính với họ.

Hay khi có sự cố xảy ra: bia bị mất cắp, trâu bò giẫm lên mộ hay mộ bị sập…, bà sẽ gọi báo cho khách hàng để tìm hướng giải quyết.

Cũng có những ngôi mộ không được thân nhân thăm non, thấy xập xệ, cỏ mọc um tùm, không ai hương khói, bà âm thầm chăm sóc. Bà Bé cho biết, dù cuộc sống ở nghĩa trang thiếu điện, nước, điều kiện sinh hoạt eo hẹp, các nguy hiểm luôn rình rập, nhưng do chưa có nơi nào để đi và chưa tìm được công việc phù hợp nên tạm thời cả gia đình bà vẫn sống ở đây.

“Cuộc sống cũng hơi buồn, nhưng vẫn ngon hơn ngày xưa” – bà Bé tâm sự – “Hồi trước, trong nghĩa trang Gò Dưa này, bọn tội phạm, xì ke nhiều lắm. Gây án liên tục. Đáng sợ lắm!”

Trong ký ức của những người gắn bó nhiều năm với công việc chăm sóc mộ tại nghĩa trang Gò Dưa, khu vực này từng là địa bàn béo bở được giới giang hồ tranh đoạt, thậm chí xảy ra nhiều vụ đổ máu.

Trước đây, khi con đường Lê Thị Hoa chạy phía trước nghĩa trang chưa được mở rộng như hiện nay, nghĩa trang Gò Dưa thường vắng người qua lại, nên đã trở thành môi trường lý tưởng cho nhiều tệ nạn xã hội như: hút chích ma túy, cờ bạc, đá gà, đặc biệt là các băng nhóm thường xuyên đánh nhau để tranh giành lãnh địa.

Dựa vào địa hình phức tạp bởi hàng ngàn ngôi mộ cao thấp chen chúc nhau, các đối tượng gây án rất dễ lẩn trốn, khó phát hiện. Lực lượng chuyên trách địa phương đi tuần tra cũng ít khi len vào sâu bên trong.

Thường thì nếu bị phát hiện, các đối tượng chạy trốn vào các bụi cây, hầm huyệt, hoặc băng qua các con mương nhỏ là thoát. Đặc biệt, tệ nạn hút chích ma túy tại nghĩa trang này là nỗi ám ảnh đối với người dân địa phương. Hàng ngày, tại khu vực này có đến hàng chục con nghiện vào đây để “lên tiên”.

Chị Tư, một người sống tại nghĩa trang lâu năm nhớ lại: “Riêng nạn ma túy thì khỏi phải nói, chỉ 5 phút thôi là chứng kiến cảnh con nghiện ra vào nườm nượp. Không thể nhìn mặt mà bắt hình dong được, con nghiện cũng lắm loại người lắm. Nhiều chàng trai, cô gái ăn mặc rất thanh lịch, đôi khi là những công nhân, thợ hồ, thậm chí là học sinh vào đây chỉ để chích ma túy. Kim tiêm vứt bỏ tứ tung. Một ngôi mộ có hơn chục ống tiêm, thấy mà phát hoảng.

Có lần, tôi thấy một thanh niên bị sốc thuốc nằm dài, sùi bọt mép, tưởng đã chết. Nhưng gần nửa giờ sau, hắn tỉnh dậy rồi lặn mất tăm. Hôm sau lại thấy hắn vào chích tiếp”.

Mãi đến năm 2010, trước tình hình phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tại nghĩa trang Gò Dưa, quận Thủ Đức mới mạnh tay trấn áp, triệt phá các ổ nhóm tội phạm.

Một trận đánh lớn được lên kế hoạch, theo đó, toàn bộ lực lượng chủ lực của phường Bình Chiểu kết hợp với Đội phòng chống ma túy quận Thủ Đức đã ra quân trấn áp, chốt chặn tại nghĩa trang. Một mũi trinh sát len lỏi vào các ngõ ngách đường mòn trong nghĩa trang để phục kích nhằm bắt quả tang các đối tượng tiêm chích ma túy.

Theo tài liệu của cơ quan công an, lúc 8 giờ 30 ngày 16/8/2010, các trinh sát thấy hai thanh niên chở nhau bằng xe gắn máy từ Tỉnh lộ 43 rẽ vào đường Lê Thị Hoa, rồi rẽ vào nghĩa trang. Sau khi dựng xe, chúng nhảy vào phía sau ngôi mộ cùng một số đồng bọn chờ sẵn tiến hành sử dụng ma túy.

Bất ngờ trinh sát đã ập vào khống chế bắt giữ. Ba đối tượng khác chui vào lùm cây, phóng chạy. Các chiến sĩ truy đuổi hơn 30 phút, cuối cùng buộc phải nổ súng cảnh cáo mới tóm được chúng.

Tính riêng trong ngày đầu ra quân, lực lượng tuần tra đã bắt giữ khoảng 40 đối tượng, tạm giữ hơn 10 xe gắn máy. Ngày 17/8/2010, bắt giữ thêm 15 đối tượng. Một ngày sau đó, thêm 9 đối tượng sa lưới. Cứ như vậy, nghĩa trang Gò Dưa dần dần trở nên “trong sạch” hơn. Bọn tội phạm hầu như không xuất hiện tại nghĩa trang nữa.

công việc chăm sóc mộ 3
Bà Bé gắn bó với công việc chăm sóc mộ tại nghĩa trang Gò Dưa nhiều năm nay

Ám ảnh về đứa bé bị chôn sống

Những ký ức về một thời loạn lạc trong nghĩa trang Gò Dưa của bà Bé khiến phóng viên không khỏi sợ hãi. Song, cảm giác run sợ ấy không là gì so với sự kinh khiếp khi nghe một người chăm sóc mộ khác – bà Trương Thị Non (58 tuổi) –  kể câu chuyện về đứa bé bị người ta sát hại một cách man rợ tại nghĩa trang Bình Hưng Hòa.

Cũng giống như nhiều người làm công việc chăm sóc mộ thâm niên, bà Trương Thị Non cũng đã có hơn 30 năm làm nghề này. Bà vốn là nhân viên trong cơ quan Nhà nước, song vì tiền lương còi cọc không đủ nuôi thân nên bà bỏ việc và xoay vần sang nghề “làm bạn với người chết”.

Đến nay, ngoài 800 ngôi mộ được thân nhân người đã khuất thuê quản lý, bà còn thường xuyên hương khói cho những phần mộ vô danh nằm gần bên. Người ta thường trêu đùa, gọi bà là “tổng quản gia” ở một góc nghĩa trang Bình Hưng Hòa.

Như một người tận tụy hết lòng vì công việc, bà Non có thể kể vanh vách lai lịch, tên tuổi của người nằm dưới những ngôi mộ mà bà được giao trông nom.

Tuy nhiên, thứ ám ảnh bà Non nhất lại là một ngôi mộ vô danh, chính xác là một nắm đất ven nghĩa trang, không có bảng tên. Theo như lời bà Non, đó là “nhà” của em bé sơ sinh qua đời gần 30 năm trước. Thời điểm đó, bà Non mới chập chững bước vào nghề.

Người phụ nữ 58 tuổi kể: “Hôm ấy, tôi thấy người đàn ông mang một túi bóng màu đen đến nghĩa trang đào đất chôn. Lúc đó, thành phố vào mùa nắng nóng. Tôi đang dọn dẹp thì nghe tiếng khóc của trẻ con. Càng đến gần, tiếng khóc càng lớn hơn.

Nghi có chuyện chẳng lành, tôi gọi thêm mấy người nữa đến yêu cầu người đàn ông mở túi nilon ra xem thì phát hiện một bé trai vẫn còn dây rốn, chân tay quẫy đạp, da đỏ ửng, khóc không ngớt. Ngay lập tức, tôi gọi công an đến lập biên bản. Người đàn ông cho biết, được trả 30 ngàn đồng để đi chôn bé. Khi nhận, người ta nói em đã chết”.

Do trời nóng và bị bọc trong túi nilon lâu, em bé đã không qua khỏi. Bà Non nhớ lại: “Chúng tôi làm đủ cách mà không cứu được con. Tội nghiệp con, vừa sinh ra, không biết được bú giọt sữa mẹ nào không mà đã tạm biệt cuộc sống.

Người đàn ông sau đó bị mời về cơ quan công an làm việc. Đến nay, phần mộ của con đang nằm trong khu mộ vô danh ở nghĩa trang. Hằng ngày, tôi vẫn đến hương khói, dọn dẹp mộ cho con”.

Cuộc sống của những người đón Tết ở nghĩa địa tại Sài Gòn (kỳ 1)

Cuộc sống của những người đón Tết ở nghĩa địa tại Sài Gòn (kỳ 2)

Cuộc sống của những người đón Tết ở nghĩa địa tại Sài Gòn (kỳ 3)

(Còn nữa)

Tâm La

Bình luận

Bạn có thể quan tâm