Giai thoại kỳ lạ về chiếc ghe cổ gắn liền với cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 6:25 09/05/2020 |

Bửu Sơn Tự tọa lạc tại ấp Long Bình, xã Kiến An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang, là nơi còn lưu giữ chiếc ghe Sáu Bổ của Đức Quản cơ Trần Văn Thành.

ghe cổ
Chiếc ghe mang tính huyện thoại và có bề dày lịch sử -Ảnh: Tô Văn

Bửu Sơn Tự (hay còn gọi là chùa Ghe Sáu) có một di tích còn sót lại của cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa là chiếc ghe Sáu Bổ. Một di tích đáng được trân trọng và giữ  gìn, nhằm giáo dục truyền thống yêu nước của nhân dân ta.

Chiếc ghe có một không hai

Lần theo một người quen dẫn đường, cuối cùng chúng tôi cũng đặt chân tớiBửu Sơn Tự. Không gian chùa rất hoài cổ với lối kiến trúc được xây dựng từ thời Pháp thuộc. Những hàng cây sao cổ thụ thẳng tắp bao bọc trong khuôn viên chùa làm cho khung cảnh nơi đây mang vẻ tâm linh, huyền bí. Bước vào trong chùa, kế vách chính điện là chiếc ghe độc mộc vẫn còn nguyên bản được đặt trang trọng. Lòng ghe trải thảm đỏ, bày lư hương, đôi hạc chầu và đèn nhang, hoa nến trông rất tôn  nghiêm.

Khi PV đặt câu hỏi vì sao trong chùa lại có sự xuất hiện của chiếc ghe này, ông Nguyễn Hoàng Hoanh (54 tuổi, người giữ Bửu Sơn Tự), cho biết, thời xa xưa nơi đây là vùng đất Láng Linh có nhiều lau sậy um tùm, nước đọng quanh năm. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, tại đây (còn gọi là căn cứ Bảy Thưa – PV), ghe, xuồng là phương tiện di chuyển duy nhất vào mật khu để vận chuyển quân lương, vũ khí. Vì vậy, trong quá trình mở rộng căn cứ, ghe xuồng xuất hiện ngày càng nhiều.

“Trong các loại ghe ở căn cứ Bảy Thưa có một loại ghe rất đặc biệt đó là ghe Sáu Bổ (chiếc ghe đặc biệt được đẽo từ một thân cây độc mộc, có đến 6 bổ chèo di chuyển rất nhanh) của Đức cố Quản Trần Văn Thành – thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa 1867-1873”, ông Hoành nói.

ghe cổ
Ông Hoành bên chiếc ghe Sáu Bổ – Ảnh: Tô Văn

Theo ông Hoành, nguồn gốc chiếc ghe Sáu Bổ khá ly kỳ. Trước khi cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa bùng nổ, uy danh của Đức cố Quản lan truyền khắp nơi làm nhiều người mến phục, nhưng cũng có những kẻ gièm pha tìm cách hãm hại. Trong đó phải kể đến một người có tên là Sãi Xà Lan. Ông ta  quê quán ở Rạch Giá, rất giỏi về bùa phép.

“Nếu người nào uống phải nước bùa của ông này thì bụng sẽ to dần và chết ngay! Hay tin Đức cố Quản là người có tài nên vội đến Láng Linh để thử. Khi đến Láng Linh, Sãi Xà Lan làm bùa, rồi rót nước cho Đức cố Quản uống, nhưng chờ mãi không thấy gì mà Đức cố quản vẫn bình thường.

Thấy vậy ông ta sụp lạy Đức cố xin tha tội”, ông Hoành kể lại… Mắt hướng về chiếc ghe, ông kể tiếp, biết Đức cố Quản có thể là một vị thần nên ông này hiến tặng cho Đức cố Quản chiếc ghe Sáu Bổ dùng để đi lại trong vùng Láng Linh. Ghe Sáu Bổ còn gọi là “Ông Sầm”.

Tương truyền, ngày xưa muốn đi đâu, phải đụng mũi ghe vào vật gì đó thì ghe mới di chuyển được, bằng không chèo mãi nhưng không thấy ghe đi! Đặc biệt, ghe không bao giờ đi qua đồn Tây. Ai mặc đồ Tây, đội nón Tây thì không nên bước xuống! Sau trận Bảy Thưa, ghe Sáu Bổ được bà cố Quản đem về Bửu Hương Tự. Nhưng vào thời điểm đó, quân Pháp càn quét khắp nơi. 

Bà cố và ông Hai – Trần Văn Nhu (Hai Nhu, con trưởng của Đức cố Quản) khi xây dựng Bửu Hương Tự thiếu tiền nên bán ghe cho ông Phan Văn Cậy đem về cốc Đạo Cậy (nay thuộc xã Đào Hữu Cảnh, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang) trông nom.

Vào những năm sau Cách Mạng Tháng Tám 1945, tình hình vùng đất Láng Linh có nhiều biến động. Nhiều người lợi dụng đạo Hòa Hảo muốn tạo uy tín trong vùng đất Láng Linh, tìm cách lấy cho bằng được chiếc ghe Sáu Bổ. Lúc bấy giờ, họ bắt ông Nguyễn Chí Thiện (Mười Thiện) – cháu của ông Hai Nhu đến cốc Đạo Cậy đem ghe về.

Di vật còn sót lại của Đức cố Quản

Ông Hoành trầm ngâm kể tiếp: “Tôi nhớ không nhầm ông nội tôi kể lại rằng, ông Mười Thiện hay tin có người đến bắt mình liền tìm cách đối phó vì sợ chiếc ghe sẽ bị đem đi hoặc bị hủy hoại. Lúc này, ông Mười Thiện liền giả vờ đồng ý đến cốc Đạo Cậy.

Tuy nhiên, ông nói với những kẻ đến bắt mình rằng, để ông tắm rửa xong đâu đó, rồi lên xin quẻ Đức cố Quản (1 hình thức hỏi người đã khuất). Sau khi xin quẻ xong, ông Mười Thiện vào nhà nói nhỏ với vợ: “Bà phải bơi xuồng riết xuống cậu Tư (Tư Cậy) báo tin đi. Họ sắp xuống cốc để lấy ghe Sáu Bổ. Vì vậy nhờ cậu Tư di chuyển nhanh ghe Sáu Bổ đi nơi khác”.

Khi nói với vợ xong, ông Mười Thiện giả bộ tắm cho thật lâu, rồi lên đốt nhang, xin quẻ tiếp. Những kẻ đến bắt ông thắc mắc thì ông trả lời: Xin quẻ chỉ đạt trung bình, mấy ông tính sao? Họ nói: “Thôi quẻ nào cũng được, ông cứ đi cùng tụi tôi. Mau lên”. Lúc ấy, vợ ông Mười Thiện run quá, chẳng may bơi bị lạc đến gần láng Ông Tà, chứ không đến nhà cậu Tư Cậy! Khi đó, đám người nọ đã chở ông Mười Thiện đến cốc và bố trí lực lượng xung quanh.

Ông Mười Thiện bước vào cốc thì gặp cậu Tư Cậy. Cậu Tư liền hỏi: “Mầy đi đâu đó Thiện?”. “Tôi đến gặp cậu có chuyện. Trước hết cậu cho tôi rót rượu mời cậu uống cho phải lễ”, ông Mười Thiện đáp. Cậu Tư khoát tay: “Thằng này bữa nay sao kỳ vậy?”. “Không giấu gì cậu, trước đây chiếc ghe Sáu Bổ của tộc họ tôi, có đổi cho cậu để lấy đất. Nhưng nay cha tôi bệnh nặng, cậu có thể cho tôi mượn về nhà khấn vái, nếu cha tôi lành bệnh tôi sẽ trả lại”, ông Mười Thiện nói.

ghe cổ
Chùa Bửu Sơn Tự rất hoài cổ, lối kiến trúc được xây dựng từ thời kỳ Pháp thuộc đến nay vẫn còn nguyên vẹn-Ảnh: Tô Văn

Cậu Tư Cậy chưa kịp trả lời thì đám lính bao vây bên ngoài vội vã nhảy vào xét nhà. Bọn họ cho rằng, cốc Đạo Cậy chứa Việt Minh nên lùng sục khắp nơi. “Thực chất chúng muốn lấy ghe Sáu Bổ. Nhưng chúng không thấy ghe đâu cả? Thực ra chiếc ghe Sáu Bổ vẫn trơ trơ đó mà họ không biết, kỳ lạ là không ai thấy. Cuối cùng, không lấy được ghe Sáu Bổ, họ nổi nóng bắt ông Mười Thiện trói lại, cho rằng ông theo Việt Minh và chở ông về chùa Láng.

Chúng lại truy hỏi ông Tư Cậy và ra lệnh cho ông trong vòng một tuần lễ, nếu không đưa ghe Sáu Bổ cho chúng thì ông đừng trách! Và 4 ngày sau, khi thấy lực lượng thanh niên Tiền Phong của cách mạng phát triển mạnh ở vùng đất Láng Linh , đám lính nọ hốt hoảng rút đi.

Sau đó ông Tư Cậy mang ghe Sáu Bổ về Kiến An (Chợ Mới) cất giấu. “Về sau người dân lập chùa thờ. Ghe Sáu Bổ là vật linh thiêng, di vật còn lại của Đức cố Quản gắn liền sự kiện Bảy Thưa được chúng tôi bảo quản chu đáo cho đến ngày nay”, ông Hoành tâm sự.

Đức Quản cơ Trần Văn Thành được người dân tri ân, ngưỡng mộ, tôn thờ như vị anh hùng dân dân tộc. Nhiều ngôi đền được dựng lên ở nhiều nơi để thờ tự ông, như: Bửu Hương tự, dinh Hưng Trung, dinh Sơn Trung, dinh Đá Nổi, dinh Ông Thẻ…

Tô Văn

Bình luận

Bạn có thể quan tâm