Hãi hùng phong tục sống chung với xác chết và những đám ma thu hút du lịch

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 6:18 26/09/2020 |

Những gia đình giàu có hơn sẽ đặt xác chết nằm trong một tongkonan gọi là ngôi nhà tổ tiên. Tongkonan có kiến trúc cổ điển với mái nhà hình chiếc thuyền để nước mưa chảy ra.

xác chết 1
Những thi thể được chăm sóc như khi còn sống

Những xác chết teo tóp, xám xịt, chỉ còn mỗi bộ khung xương nhưng vẫn mặc quần áo có thể khiến nhiều người rùng mình nhưng với người dân bộ lạc Toraja thì đó là chuyện hết sức bình thường ở nơi đây mà ngay cả những đứa trẻ cũng không hề run sợ. Thậm chí, Bộ Du lịch của Indonesia đã thúc đẩy một cách đầy nghiêm túc phong tục rùng rợn sống cùng người chết, để người chết trong nhà thành một lĩnh vực du lịch tâm linh ma quái.

Bộ lạc Toraja nằm cách trung tâm tỉnh Sulawesi của Indonesia khoảng 300km. Người dân nơi đây duy trì một phong tục rùng rợn là giữ lại thi thể của người chết bên cạnh mình suốt một thời gian dài thay vì chôn cất. Bộ tộc pha trộn nhiều tôn giáo khác nhau như Kito giáo, Hồi giáo nhưng tất cả đều có chung một phong tục liên quan đến người chết. Đối với người Toraja, sự kiện quan trọng nhất trong cuộc đời không phải khi chào đời, ngày sinh nhật hay lễ thành hôn, mà đó chính là cái chết.

Người Toraja coi cái chết như là cách để bước vào thiên đường, tìm một thế giới mới giàu có hơn và tốt hơn thế giới hiện tại, vì thế họ rất coi trọng các nghi thức tang lễ. Bà Martha Kande qua đời ở tuổi 81 do tuổi cao sức yếu. Nếu như ở hầu hết mọi nơi, người ta sẽ làm lễ tang sau vài ngày và chôn cất thi thể cẩn thận thì con cháu của bà Kande lại đặt thi thể trong nhà và sống chung với xác chết teo tóp, xám xịt, khô khốc suốt 7 tháng, để chuẩn bị cho một đám tang với nhiều nghi lễ phức tạp, vốn là truyền thống lâu đời của người Toraja.

xác chết
Những gia đình nghèo đặt quan tài ở vách đá

Họ đặt quan tài của bà trong nhà nhưng vẫn mở ra hàng ngày vì những người con cháu chỉ coi bà như người ốm, vẫn mang đồ ăn và nước uống cho bà hàng ngày. Người Toraja dùng một lớp dung dịch hoá học gọi là formalin để ướp xác. Bên cạnh đó, quá trình ướp xác còn sử dụng cả dấm chua và lá trà. Dù vậy, mùi hôi thối vẫn bốc lên nồng nặc, để giảm bớt mùi, người nhà sẽ đặt nhiều cây khô bên trên.

Người Toraja tin rằng một người chỉ hoàn toàn chết và siêu thoát sau đám tang có tên “Rambu Solo” do người thân tổ chức. Vậy nên dù khá giả hay khó khăn, phải đợi bao lâu đi chăng nữa, họ cũng sẽ cố gắng để tổ chức một đám tang cho người quá cố. Đám tang với những nghi lễ cầu kì, tốn kém là cái đích cuối cùng để tiễn đưa người quá cố tới thiên đường. Chỉ khi đó, những xác chết teo tóp mới được chôn cất một cách tử tế. Và những người sống, dù phải chắt chiu thế nào đi chăng nữa, mất bao lâu cũng phải gom đủ tiền để làm một đám ma thật hoành tráng. Sau đám tang Rambu Solo kéo dài 5 ngày, thi thể người chết được đặt trong một cái hang trên núi, nơi hài cốt của người chết được phân chia theo cấp bậc xã hội. Một số ngôi mộ đặt cạnh những con búp bê gỗ mặc trang phục truyền thống đại diện cho giới quý tộc, trong khi một số thi hài nằm trong quan tài treo trên vách đá hoặc dưới chân núi vì không đủ diện tích. 

Theo The Sun, thông thường, các gia đình sẽ cần nhiều thời gian để tiết kiệm tiền tổ chức đám tang Rambu Solo. Với những gia đình khó khăn, đám tang có thể tiêu tốn khoảng 700 triệu rupiah Indonesia (tương đương 1,1 tỷ đồng), còn đối với gia đình thượng lưu, đám tang có thể tốn khoảng 3 tỷ rupiah (gần 6 tỷ đồng). Trong đó, số tiền để mua trâu là tốn kém nhất.

Bởi có tới 100 con trâu sẽ bị hiến tế trong đám tang của một người thuộc tầng lớp quý tộc và khoảng 8 con với tang lễ của một người Toraja thuộc tầng lớp trung lưu. Để dễ so sánh thì mức thu nhập trung bình của người lao động Indonesia là 5,5 USD một ngày. Thế nhưng, ở một bộ tộc xa xôi hẻo lánh với dân số chỉ khoảng 1 triệu thì họ sẵn sàng bỏ ra hàng chục năm tích góp chỉ để tổ chức một đám ma đắt đỏ. Sở dĩ phong tục tồn tại là vì người Toraja quan niệm, một thi thể được bảo quản tốt sẽ mang lại may mắn, vì vậy gia đình sẽ cố gắng hết sức để đảm bảo những người đã chết vẫn ở trong trạng thái tốt nhất có thể. Và một đám ma linh đình sẽ giúp những người còn sống được sung túc, mạnh khỏe ấm no.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những nghi thức này của người Toraja được bắt đầu từ năm 9 sau Công nguyên. Phong tục kì lạ này thu hút không ít sự quan tâm của truyền thông nước ngoài, các nhà nghiên cứu lịch sử và cả du khách, đặc biệt là ở châu Âu và Úc. Chính phủ Indonesia đang nỗ lực quảng bá tập tục của bộ tộc Toraja nhằm thúc đẩy phát triển ngành du lịch ở đảo quốc này. Khu vực người Toraja sinh sống đón hàng chục nghìn lượt khách hàng năm.

Việc phát triển du lịch Toraja vẫn vấp phải nhiều rào cản dù người dân bản địa dường như không phản đối. Bởi cơ sở hạ tầng nghèo nàn và không có sân bay khiến việc di chuyển lên vùng núi này trở nên vô cùng khó khăn. Hơn nữa, du khách khó lòng lên kế hoạch để tận mắt chứng kiến Rambu Solo, bởi ngày giờ có thể thay đổi nếu gia đình không có đủ tiền tổ chức. Dẫu vậy, nhiều du khách vẫn bất chấp tất cả, chớp cơ hội vàng lái xe hàng giờ từ sân bay gần nhất để tham dự một trong những nghi thức tâm linh độc đáo nhất thế giới.

xác chết
Du khách thích thú chụp hình tự sướng

Các du khách sẽ phải chi nhiều hơn cho những sự kiện như tham dự đám tang Rambu Solo. Trước khi đám tang Rambu Solo diễn ra, xác chết được bọc trong chăn và đặt trên giường. Những gia đình giàu có hơn sẽ đặt xác chết nằm trong một tongkonan gọi là ngôi nhà tổ tiên. Tongkonan có kiến trúc cổ điển với mái nhà hình chiếc thuyền để nước mưa chảy ra.

Họ sẽ ở lại như thế trong thời gian rất lâu cho đến khi đám tang được chính thức tổ chức, thời gian có thể kéo dài nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. “Một thời gian sau, xác chết sẽ không còn bốc mùi hôi thối nữa và du khách có thể thoải mái đến gần và ngắm nhìn những xác chết tương tự như xem xác ướp”, hướng dẫn viên người bản địa tên Lisa Saba Palloan nói với phóng viên hãng AFP. 

Đây được coi như một hình thái du lịch tâm linh và nhiều du khách châu Âu lại đặc biệt thích trải nghiệm những thứ hiếm có trên đời này. Do Covid-19, việc du lịch bị dừng cũng khiến nhiều gia đình buộc phải trì hoãn đám ma kể cả khi đủ tiền. Bởi họ muốn thu lại chút ít từ các du khách khi tổ chức những đám ma “du lịch như vậy”. Và vì thế, từ giờ cho đến khi ngàng du lịch phát triển trở lại sẽ không có một đám ma Rambu Solo nào được tổ chức. Họ đã đợi cả nhiều năm trời thì có đợi thêm cũng không phải là vấn đề gì với người Toraja.

Như Ý

Bình luận

Bạn có thể quan tâm