fbpx

Hòn đảo người dân lúc nào cũng hạnh phúc (kỳ 1)

Đăng lúc: 7:46 02/02/2020 -

Hòn đảo hạnh phúc được bao quanh bởi hồ nước Titicaca. Đó là một nơi hầu như vắng bóng mọi phương tiện vật chất của xã hội kim tiền.

hồ titicaca 5
Một góc đảo ven hồ Titicaca khổng lồ

Những hòn đảo trôi phăm phăm trên mặt hồ Titicaca

Tôi đang kể về một hòn đảo nổi trên hồ nước ngọt lớn nhất vùng Nam Mỹ, cũng là hồ nước cao nhất thế giới mà có thuyền bè đi lại được (thay vì bị đóng băng). Bốn bề bao phủ là mặt nước hồ Titicaca, hồ treo lơ lửng giữa đỉnh trời cao 3.812m so với mực nước biển.

Hình thành do kiến tạo địa chất từ hàng trăm triệu năm trước, Titicaca được giới địa chất xếp vào một trong 20 hồ cổ nhất thế giới. Mặt hồ cao hơn đỉnh Phan Xi Păng – nóc nhà ba nước Đông Dương của chúng ta – những 700m! Diện tích của nó thì rộng gấp khoảng 3 lần Biển Hồ Tonle Soap (điều tiết toàn bộ nước của sông Mê Kông, một trong 6 con sông lớn nhất trái đất) tại Campuchia. Mặt nước xanh biếc, rộng không thấy đường chân trời, sâu tới 280m (!) trùm phủ mênh mang qua lãnh thổ hai quốc gia Nam Mỹ là Peru và Bolivia.

Bay từ Sao Paulo của Brazil, chật vật sáu tiếng qua các sân bay Lima, rồi Cusco, rồi Puliaka, chúng tôi mới đến được thành phố soi mình trước mỹ miều hồ Titicaca. Tóm lại là bay từ bờ Đông sang bờ Tây của lục địa châu Mỹ. Thành phố cổ kính Puno nằm không xa quốc gia huyền thoại Bolivia, nơi ấy, núi tuyết uy nghi sáng bóng soi mình xuống con hồ biên tái.

Gã lái thuyền nhìn tôi từ đầu đến chân. Tôi hỏi đùa: “Ông nghĩ gì thế?”. Gã nói: “À, đang nghĩ các ông thường mang lắm tiền trong người. Người châu Á đi đâu hay mang tiền mặt và tài sản theo, cẩn trọng cướp giật nhé. Bọn nó cứ nhắm “đầu đen” là tấn công”.

hồ titicaca 2
Nhà tết bằng lau sậy

Tôi bảo, đi xem phố xá chán lắm rồi, giờ muốn chỗ nào tách biệt với thế giới, chỉ có thiên nhiên thôi, vì thế mà phải lên xuống đổi máy bay 5 lần để đến được quê hương Puno của anh. Gã bảo “quả là một suy nghĩ sâu sắc” rồi giật thuyền phành phạch, máy nổ giòn tan. Gã thả tôi lên một con tàu du lịch sơn trắng, bảo ra với các bộ tộc ngoài đảo giữa hồ Titicaca, kỳ quan của nhân loại. “Bao giờ về đất liền, qua bến nước này gặp tôi!”, gã nói.

Qua những hòn đảo kỳ lạ nhất thế gian của bộ tộc Uros, họ chỉ có 500 người sống trên 40 đảo tết hoàn toàn bằng cỏ năn cỏ lác, lau sậy nhẹ hều rồi nổi lềnh bềnh trên hồ Titicaca. Từ vài trăm năm trước, người nơi này vì lo sợ chiến tranh loạn lạc, vì sợ giặc ập vào giết người đốt nhà nên họ đã nghĩ cách biến nhà cửa xóm mạc của mình thành một chiến thuyền cơ động, nổi trên mặt nước. Chặt đứt dây neo là có thể khua chèo đẩy cả một hòn đảo tết bằng cỏ với vài chục nóc nhà đi lánh nạn.

hồ titicaca 3
Những cổng đá tóe ra gợi nhớ đến Thần Mặt Trời

Đã có chuyện, bà con không chịu cắt cây sậy khô xốp trên hồ “bồi dặm” vào hòn đảo nổi, phần lau sậy cũ chìm dưới hồ lạnh lẽo đã tan lũa, thế là suýt chìm mất một cái xóm của bộ tộc Uros. Đã có chuyện, nửa đêm bão tố, dây neo của hòn đảo cỏ rả với các nếp nhà tết bằng lau sậy bị đứt. Các xóm làng người Uros đồng loạt trôi từ phía Bolivia sang phía Peru cứ vèo vèo. Sách sử viết rõ, mấy thập niên trước, đảo nổi của người Uros ở xa thành phố Puno lắm, nhờ giông gió mà họ trôi nổi định cư hẳn sang phía Peru.

Như một bản người Mông “di cư” đến cuối trời Nam Mỹ

Không thích cảnh chen vai với khách du lịch hiếu kỳ từ năm châu bốn biển lắm, tôi lên một con tàu tết hoàn toàn bằng lau sậy của bà con, xin ghé bến ở lại ít ngày trên một hòn đảo đá nho nhỏ ở giữa ngút ngàn xanh hồ Titicaca. Nghe tin có khách lạ, trưởng xóm cử con trai mình ra bến thuyền đón khách.

hồ titicaca 1
Người dân thân thiện, chất phác, hầu như từ chối hầu hết thiết bị của cuộc sống hiện đại

Từ cái nhìn đầu tiên, đảo vắng Taquille (Lago Titicaca) đã hớp hồn tôi. Khung cảnh ở đây giống như một bản người Mông huyền thoại và mơ màng ở Bắc Hà, Đồng Văn hay Mèo Vạc vậy. Váy áo sặc sỡ như trỉa lấy những gam màu mạnh nhất của núi rừng, của mây trời hay của thiên nhiên bảy sắc cầu vồng.

Họ dựng bờ rào đá cao vút, xanh rêu và các tán cây, các viền đá thì phơi váy áo lòe xòe, hoa văn lộng lẫy. Vài thiếu nữ dầm chân trong nước lạnh xanh biếc mà giặt giũ. Họ vẫn đập váy áo bồm bộp bằng gậy. Rêu bốn bề xanh mướt. Đá thập thò mặt nước, cũng như ai đó hoặc con vật nào đó tóc xanh dài vừa lặn ngụp nhô lên.

Đường lên núi rất dốc, nắng chan hòa nhưng không có cảm giác nóng. Clever là tên của cậu bé 17 tuổi được bố cử xuống đón khách. Clever nói tiếng Anh rất khó nhọc vì bộ tộc này có tiếng nói riêng và hầu hết người Nam Mỹ lại nói tiếng Bồ Đào Nha như một quốc ngữ. Trên đảo có trường nho nhỏ, nhưng cậu bé ít được học tiếng Anh.

Hồ Titicaca 7
Cảnh đẹp thanh bình nơi đây

Từ ngày lác đác có khách du lịch đến xin ngủ lại đảo, cậu bé bắt đầu tập tọe học. Clever bảo, chuyến tàu trước người ta cho người lên xóm gọi, bảo với bố cậu là có khách ngủ lại, cần phải đi đón họ. “Bởi vì đường từ bờ hồ lên rất dốc, đi bộ đã không thở được rồi. Vali cũng không kéo được, vì nó là đường xếp đá hộc”, Clever nói và cho biết, đoạn đường về nhà cậu khoảng 1 giờ đi bộ.

Chim biển trắng toát hoặc nâu xám đậu khắp các mỏm đá. Tầm mắt của chúng tôi trở nên rộng vô tận, vì bốn bề là hồ xanh rộng như biển, sau mỗi khúc cua chữ chi, chúng tôi lại lên cao dần và mọi thứ cứ mở ra như một thước phim màn ảnh rộng. Đàn cừu ở đây có hai màu chủ đạo: trắng và đen. Đầu chúng đội mũ, tết nơ, có khi đeo các quả tú cầu đỏ phất phơ như lũ thú đồ chơi thơ dại. Người đảo vắng không có ý định trình diễn trưng bày bất cứ cái gì phục vụ du lịch cả. Chỉ là mấy mỏm đá chìa ra đường. Có khi, đá thủng một lỗ, đá ngóc cổ cò chìa ra một cái mõm giữa đường, ai đi qua cũng giật bắn mình.

Ở đây có giống đà mã, lai giữa lạc đà (đà) và ngựa (mã), lại có con la ma, nhỏ hơn chút. Chúng đều là con vật đặc trưng, gắn bó với hầu hết các di tích của thời Đế Chế Inca, vương quốc hùng mạnh bậc nhất Nam Mỹ trong vài thế kỷ.

hồ titicaca 4
Những hòn đá có hình thù ngộ nghĩnh được trân trọng gìn giữ

Trong các bức ảnh quảng bá du lịch, ca ngợi cảnh đẹp và văn hóa Nam Mỹ, khó có thể thiếu hình ảnh con đà mã, con la ma đi mơ mộng bên các công trình đá kỹ vĩ của Kỳ quan Thế giới Machu Picchu (gần thành phố Cusco, Peru ngày nay).

Đầu Clever chít một cái khăn, khăn cuốn thành tổ tò vò như cái kem ốc quế màu đỏ. Trông xa, đầu cậu bé với cái mũ nhọn hoắt như cây măng dựng lên trời, rất ngộ nghĩnh. Khăn xanh chít ngang lưng, cu cậu mặc váy truyền thống thung thăng. Chân đi dép, bước đi dung dăng dung dẻ rất an lạc. Không vội, cũng chẳng nghỉ ngơi, Clever bảo “khắc đi khắc đến”, cứ bước đều là một tiếng sau đến nhà cháu, chú đừng lo.

(Còn nữa)

Bài và ảnh Trần Quân

Bình luận