fbpx

Vì sao đoàn thượng nghĩ sĩ Mỹ lại kính trọng thiền sư Thích Nhất Hạnh đến vậy?

Đăng lúc: 8:00 09/06/2019 -

Ngày 19 tháng 4 năm 2019 vừa qua, đoàn nghị sĩ Mỹ do Thượng nghị sĩ Patrick Leahy dẫn đầu đã đến thành phố Huế chỉ trong vài tiếng đồng hồ với mục đích duy nhất là đảnh lễ thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh và TGĐ World bank

Cuộc gặp gỡ giản dị và xúc động với thiền sư Thích Nhất Hạnh

Bởi từ lâu, họ đã đọc rất nhiều sách của thiền sư Thích Nhất Hạnh, tham gia những khóa tu của thầy tổ chức tại Mỹ và mỗi ngày không ngừng thực hành những điều thầy dạy. Với họ, thiền sư Thích Nhất Hạnh là một người thầy lớn. Vì thế, không khí buổi gặp gỡ đã diễn ra vô cùng giản dị, tự nhiên, gần gũi và xúc động.

Trước mặt thiền sư Thích Nhất Hạnh, các thượng nghị sĩ Patrick Leahy (bang Vermont), Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse (bang Rhode Island), Thượng nghị sĩ Tom Udall (bang New Mexico), Thượng nghị sĩ Debbie Stabenow (bang Michigan), Thượng nghị sĩ Mazie Hirono (bang Hawaii), Thượng nghị sĩ Rob Portman (bang Ohio), Thượng nghị sĩ Tim Kaine (bang Virginia), Thượng nghị sĩ Tammy Baldwin (bang Wisconsin), Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (bang Alaska)… giản dị, khiêm nhường, dễ thương như những học trò đến thăm thầy.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Từng người chắp tay búp sen, đứng trước mặt thầy, trình bày về việc thực hành chánh niệm hàng ngày. Nghe lời thầy, họ biết nhìn sâu vào từng đạo luật trước khi bỏ phiếu. Nghe lời thầy, họ đã tập đi thiền hành từ văn phòng ở quốc hội tới phòng bỏ phiếu để giải quyết những vấn đề lớn của đất nước. Cũng vì nghe lời thầy mà cuộc sống họ có nhiều thư thái, an lạc hơn và nhờ thế, cuộc đời họ đẹp hơn và nhiều tình thương hơn.

Ngay buổi chiều hôm ấy, trên tài khoản Facebook của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội, ngài Đại sứ Daniel Kritenbrink đã xúc động chia sẻ: “Tôi vô cùng vinh dự và xúc động khi được gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Huế ngày hôm nay cùng với các thượng nghị sĩ Leahy, Murkowski, Stabenow, Whitehouse, Udall, Portman, Baldwin, Hirono, Kaine và gia đình của họ. Thiền sư Thích Nhất Hạnh luôn là biểu tượng của lòng khoan dung và hòa bình. Thông điệp về chánh niệm và sống đơn giản của thầy đem lại sự an yên và truyền cảm hứng cho tất cả chúng ta”.

Gặp lại những học trò cũ – các thượng nghị sĩ Mỹ, thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng rất vui. Hai lần thầy đã rời phòng nghỉ, ra ngoài để gặp gỡ, lắng nghe các học trò Mỹ chia sẻ. Nhiều người chứng kiến cảnh đó đã ứa nước mắt vì xúc động và tự hào.

Nhiều người đã thốt lên vì ngạc nhiên. Riêng tôi, may mắn được theo chân thiền sư Thích Nhất Hạnh suốt mấy tháng trong chuyến hoằng dương đạo Phật dọc nước Mỹ năm 2013 nên đã quá quen với cảnh này. Bởi tôi đã nhiều lần tận mắt chứng kiến sự kính trọng, ngưỡng mộ, lòng biết ơn của đủ các tầng lớp người trong xã hội Mỹ dành cho thầy.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh luôn là biểu tượng của lòng khoan dung và hòa bình.

Tôi vẫn nhớ như in buổi nói chuyện của thiền sư Thích Nhất Hạnh tại tiền sảnh của Khách sạn Boston Park Plaza do trường Đại học danh tiếng hàng đầu nước Mỹ Harvard tổ chức, thu hút đông đảo giới mộ điệu nước Mỹ, trong đó, phần lớn là giới trí thức, thượng lưu, doanh nhân, chính trị gia, trong đó, có cả gia đình cố Tổng thống Mỹ John F.Kennedy. 1.200 vé đã bán hết veo trong vòng 3 ngày với giá cao ngất ngưởng: 450 đô-la/vé đã chứng tỏ sức hút đặc biệt của thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Song điều đó cũng cho thấy phần nào tảng băng chìm trong đời sống tâm linh nước Mỹ. Dường như người Mỹ cũng đang phải đối diện với những khổ đau, những căng thẳng, âu lo và sợ hãi. Dường như chính họ cũng đang bế tắc trong việc truy tìm bến bờ của hạnh phúc, của an lạc. Một bác sĩ tâm lý trị liệu tham dự buổi nói chuyện tâm sự với tôi: “Tôi đã tư vấn, trị liệu thành công cho hàng ngàn bệnh nhân mắc bệnh trầm cảm, u uất, đau khổ.

Đoàn nghị sĩ Mỹ thăm Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại Huế

Nhưng chính tôi nhiều lúc cũng bị căng thẳng, lo sợ, hoang mang. Tôi đến đây là để nghe một trong những vị thiền sư danh tiếng nhất thế giới nói về phương pháp chánh niệm để vận dụng trong công việc tâm lý trị liệu. Song trước tiên, tôi muốn trị liệu tâm lý cho chính tôi”.

Sảnh khách sạn đông nghẹt người mà im phăng phắc. Có thể nghe thấy tiếng thở chánh niệm đều đều của những người ngồi kề bên. Kết thúc buổi nói chuyện, hơn ngàn quan khách đồng loạt đứng dậy vỗ tay tán thưởng. Khuôn mặt ai cũng ngời lên niềm xúc động, hạnh phúc, hoan hỉ.

Trên bục giảng, thiền sư Thích Nhất Hạnh nở nụ cười rạng rỡ. Ngài giơ đôi bàn tay lên vẫy vẫy – cách tán thưởng của ngài, trông đôi tay như hoa nở. Cả ngàn người bên dưới cũng giơ tay lên vẫy theo trông như một rừng hoa. Rồi ngài chậm rãi bước xuống, hướng dẫn mọi người đi bộ trong chánh niệm. Ngài đi trước, bước từng bước chậm rãi, thảnh thơi. Hàng ngàn người thong thả bước theo. Họ đi trong im lặng.

Mỗi bước chân là một niệm cho an lạc, hòa bình, hạnh phúc, thương yêu. Những bước đi thong dong, an nhiên như sen nở đưa dòng người chảy ra đường, hướng đến công viên Boston. Xe ô tô đang rầm rập chạy trên đường bỗng dừng lại. Những hành khách đang hối hả sải bước trên hè cũng dừng lại, nhường đường cho dòng người thiền hành trong im lặng chuyên chở biết bao năng lượng yên bình, hạnh phúc…

Tôi cũng nhớ như in buổi thuyết pháp của thầy tại nhà thờ lớn nhất của thành phố Boston. Hơn 4.000 ghế ngồi trong nhà thờ đã không còn một chỗ trống. Nhiều người đến muộn, phải ngồi bệt xuống thềm. Trên vòm giáo đường, tượng chúa Giê-su giang tay cứu thế lồng lộng, bên dưới, thiền sư Thích Nhất Hạnh của Việt Nam nhỏ bé, mảnh khảnh trong bộ nâu sòng nói về đạo Phật với giọng nhẹ nhàng, thong dong.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh tại World Bank

Những lời giảng của thầy như những giọt sương trong vắt cứ nhẹ nhàng rơi, nhẹ nhàng thấm từng giọt, từng giọt vào những tâm hồn cằn khô vì lo toan, phiền muộn, sầu khổ. “Ai trong chúng ta cũng chẳng có ít nhiều khổ đau. Nhiều người thường sợ phải đối diện và chìm đắm trong biển khổ đau của mình nên tìm mọi cách trốn chạy. Đọc sách báo, xem ti vi, uống rượu, hút thuốc phiện… hoặc vùi đầu trong công việc chồng chất.

Chúng ta không biết làm cách nào để đối diện và chuyển hóa những khổ đau ấy. Chính vì điều này mà trong Kinh quán niệm hơi thở, Bụt khuyên chúng ta trở về và nhận diện những khổ đau trong ta. Nếu chúng ta biết cách thực tập hơi thở có ý thức, thực tập đi chánh niệm, lái xe chánh niệm và ăn chánh niệm mỗi ngày thì năng lượng chánh niệm trong ta sẽ đủ mạnh để giúp ta trở về, ôm ấp, vuốt ve những lo lắng, sợ hãi, buồn khổ trong lòng và chỉ vài phút sau, những niềm đau, nỗi khổ sẽ vơi đi nhiều.

Giống như một bà mẹ bỗng nghe tiếng con khóc. Bà sẽ chạy đến, ôm đứa con vào lòng với tất cả sự trìu mến. Bà mẹ chưa biết chuyện gì xảy ra với đứa bé nhưng cử chỉ yêu thương ấy sẽ làm cho nó hết khóc, hết khổ ngay lập tức. Năng lượng chánh niệm cũng vậy. Chúng ta chưa biết gốc rễ của những niềm đau, nỗi khổ trong ta nhưng nếu ta ôm lấy niềm đau ấy một cách dịu dàng với năng lượng chánh niệm, ta có thể làm dịu đi nhanh chóng cơn đau nhức ấy”.

Cả giáo đường im phăng phắc. Hơn 4.000 con chiên lắng nghe như nuốt từng lời. Một thiền sư người Việt Nam nói chuyện về đạo Phật trong nhà thờ cho hơn 4.000 con chiên nghe. Kỳ lạ quá và đáng tự hào cho người Việt Nam lắm chứ.

Tôi cũng nhớ như in buổi đón tiếp long trọng thiền sư Thích Nhất Hạnh của ngài Tổng giám đốc Ngân hàng thế giới (World bank) Jim Yong Kim tại trụ sở Washington DC. Nơi đây thường mời các chính khách nổi tiếng thế giới như Tổng thống Bill Clinton, Hillary Clinton, Tony Blair, Al Gore, Ban Ki Mon và nhiều nhà kinh tế, khoa học được giải Nobel… tới đàm đạo. Ông Jim Yong Kim là người rất mến mộ Thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Ông đã đọc rất nhiều sách của thiền sư và đã thực hành chánh niệm nhiều năm. Lần này, mời thiền sư Thích Nhất Hạnh đến trụ sở, ông Jim Yong Kim muốn xin ý kiến của thiền sư trong việc ứng dụng chánh niệm để điều hành tốt hơn. Có lẽ đến Ngân hàng thế giới – nơi chuyên xóa đói, giảm nghèo cho thế giới nên thiền sư Thích Nhất Hạnh đã kể về thời thơ ấu của mình, sống trong nghèo khó. Những năm 1960, chiến tranh liên miên, sống ở miền Trung, ngay cạnh vĩ tuyến 17 bom đạn, nhưng thầy đã cùng Phật tử lo giúp người nghèo.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh và tăng thân Làng Mai

Chuyện đơn giản như cái nhà vệ sinh cho nông dân cũng phải làm mẫu, giúp cho họ hiểu “công nghệ” rồi nhân rộng. Đôi khi, lớp học bắt đầu dưới gốc cây đầu làng. Trẻ em đến đông hơn, rồi bị mưa gió nên phải vào nhà tạm. Chờ đợi chính phủ chắc còn lâu nên các vị sư đi vận động đóng góp.

Người góp cây tre, người góp vài gánh tranh, người góp công, khá giả hơn thì góp tiền. Cứ như thế, việc làm từ thiện được nhân rộng. Muốn xóa đói giảm nghèo, ta hãy bắt đầu từ chính bản thân trước. Nội lực sẽ giúp cho người nghèo vượt lên.

Đôi lúc kể về những quá khứ khổ đau trong chiến tranh, bom đạn và mất mát,  thiền sư như lặng đi. Hội trường im phắc. Thầy kể về cuộc gặp gỡ mục sư Martin Luther King trong một bữa sáng tại Mỹ. (Mục sư Martin Luther King từng đề cử thiền sư Thích Nhất Hạnh vào giải Nobel hòa bình năm 1969). Cả hai trao đổi về cuộc chiến phi nghĩa và thống nhất cần có những bước đi nhằm thay đổi tư duy bom đạn bằng hòa bình. Rất tiếc, sau đó mục sư bị ám sát. Giấc mơ của hai người theo đuổi đấu tranh bất bạo động, vì thế, bị dang dở.

Tháng 4 năm 1965, đoàn sinh viên Vạn Hạnh, trường đại học do thầy sáng lập, đưa ra thông điệp vì hoà bình: “Đã đến lúc hai miền Bắc – Nam của Việt Nam họp lại để tìm một giải pháp chấm dứt chiến tranh và đem lại cho mọi người Việt Nam cuộc sống hòa bình với lòng tôn trọng lẫn nhau”.

Nhưng phải 10 năm sau, với bao nhiêu máu đổ của cả hai bên, hòa bình mới có, nhưng di chứng sau gần 40 năm vẫn còn đó. Thiền sư có nhắc đến vụ tự thiêu của nhà sư Thích Quảng Đức tại Sài Gòn năm 1963. Thầy cho rằng đây là tín hiệu gửi cho cả thế giới, vì muốn mọi người hãy lắng nghe tâm tư của những người khốn khổ. Việc tự thiêu hoàn toàn không liên quan đến cổ vũ cho bạo lực.

“Lắng nghe và thấu hiểu những đau khổ trong nội tâm sẽ giúp chúng ta giải quyết được hầu hết các vấn đề ta gặp phải”. “Muốn chữa lành cho người khác, trước tiên ta cần tự chữa lành cho chính mình. Để làm được điều đó, ta phải biết cách giải quyết những vấn đề của bản thân. Tuy nhiên, hầu hết mọi người không biết lắng nghe và thấu hiểu những nỗi khổ của chính mình” – Thiền sư đúc kết những trải nghiệm.

Do cuộc sống hiện đại với công nghệ thay đổi chóng mặt, thế hệ trẻ có xu hướng không muốn đối mặt với nguồn gốc của những khó khăn, thách thức, kể cả khổ đau, mà lại tìm cách giải tỏa bằng vật chất. Thầy khuyên: “Suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta là những điều gây ra sự tức giận, sợ hãi và nghi ngờ cho người khác. Bởi vậy, chúng ta không thể đổ lỗi cho họ mà nên sử dụng ngôn ngữ để hiểu nhau hơn, cũng không nên chỉ trích, buộc tội khi đang lắng nghe họ nói. Người mắc tội với ta thì bản thân họ đã tự chuốc lấy đau khổ vào người”.

Hàng ngàn người thong thả bước đi trong yên lặng dưới sự hướng dẫn của thiền sư Thích Nhất Hạnh

Ngài Jim Yong Kim hỏi thiền sư Thích Nhất Hạnh: “Làm thế nào để tránh được stress, bị công việc thúc đẩy đúng hẹn?”. Thiền sư bảo: “Hạnh phúc là tại tâm.  Đỉnh cao là ước vọng khó mang tính định lượng. Người ta chỉ có thể chọn một trong hai: hoặc hạnh phúc hoặc là số 1.

Hôm qua là quá khứ, không thể kéo lại được, ngày mai là tương lai chưa chắc chắn. Vì thế cuộc sống hiện tại mới quan trọng. Tôi có sở hữu một chiếc đồng hồ. Có điều, chiếc đồng hồ của tôi không có số 1, 2, .. 12 như thường lệ mà chỉ có chữ now, now, now (hiện tại), để nhắc nhở về thời ta đang sống”.

Buổi gặp gỡ ấy diễn ra trong vòng 2 tiếng và được truyền hình trực tiếp đến tất cả các chi nhánh của World bank trên toàn thế giới. Người nghe vô cùng thán phục sự uyên bác của thiền sư.

Tôi cũng nhớ như in buổi nói chuyện của thiền sư Thích Nhất Hạnh tại trụ sở của Google, Yahoo… Những tập đoàn khổng lồ này đã mời thầy đến dạy về chánh niệm cho toàn bộ nhân viên để giúp họ giảm bớt stress, căng thẳng, phát huy nhiều hơn nữa sự sáng tạo…

Và nhiều, nhiều lắm những khóa tu cho các thượng nghị sĩ, doanh nhân, nghệ sĩ, giáo viên…. Họ đến tham dự khóa tu và đã được chuyển hóa. Nhiều người đến khóa tu với những nỗi đau, tuyệt vọng. Nhưng chỉ sau 5-6 ngày, họ đã vượt qua được niềm đau, nỗi khổ, tìm lại niềm vui sống giữa đời.

Phương pháp thực tập chánh niệm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh nổi tiếng khắp thế giới

Vì sao người Mỹ lại theo học thiền sư Thích Nhất Hạnh đông như vậy? Theo tôi, sở dĩ người Tây phương theo thầy học hỏi, thực tập nhiều vì thầy không hiến tặng cho họ đạo Phật của đức tin, của cầu nguyện, của dâng sao giải hạn mà hiến tặng cho họ đạo Phật của sự thực tập kinh nghiệm.

Bởi Đức Phật không phải là một đấng tạo hóa hay một vị thần linh mà đích thực là một con người, một người đã đắc đạo, có tuệ giác cao siêu nhờ tu tập. Đạo Phật là một phương pháp sống nương vào tự lực hơn là nương vào một quyền lực linh thiêng bên ngoài, không có giáo điều, không mặc khải, không xung đột báng bổ với bất cứ một truyền thống tâm linh nào và trong bản chất đích thực của nó cũng không xung đột với khoa học hiện đại. Tu tập theo Thầy, người ta sẽ thấy trí tuệ và lòng từ bi tăng trưởng, nhờ thế mà thân tâm họ an.

Suốt mấy chục năm qua, ở Tây phương, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã xướng xuất phong trào Phật học ứng dụng. Hạnh phúc là an lạc, không có an thì không có lạc, an trong thân và trong tâm. Nếu con người chứa chất quá nhiều sự căng thẳng, stress, thân không an thì tâm làm sao an được?

Trong khi đó tâm có những cảm giác, cảm xúc như giận hờn, tuyệt vọng, bạo động, nếu không có phương pháp cụ thể thì làm sao nhận diện và chuyển hóa được những bất an của tâm? Trong các khóa tu, thiền sư Thích Nhất Hạnh đã dạy cho người Mỹ những phương pháp cụ thể để làm lắng dịu những căng thẳng trong thân, trong tâm, rồi nhìn sâu để xem gốc rễ của những khổ đau phiền não đó do đâu, từ đó mới bắt đầu chuyển hóa được những tâm hành. Đó là phương pháp khoa học.

Đó là lý do tại sao phương pháp thực tập chánh niệm của thiền sư Thích Nhất Hạnh đã trở nên nổi tiếng khắp thế giới vì thực hành đơn giản nhưng kết quả lại vô cùng sâu sắc. Chỉ cần đem tâm trở về với thân bằng cách chú ý đến hơi thở và chú tâm vào những hành động hằng ngày, chúng ta có thể từ từ chuyển hóa và trị liệu nhiều vết thương trong ta và những người khác bằng lòng từ và tâm thương yêu.

Viết đến đây, tôi thầm nghĩ, nếu những vị cán bộ biết thực hành chánh niệm để mỗi khi đưa ra một quyết sách, một lời nói, một việc làm, họ đều biết nhìn sâu, nghĩ kỹ thì những quyết sách, những lời nói, những việc làm ấy sẽ mang lại lợi ích cho dân, cho nước nhiều hơn.

Hoàng Anh Sướng

Bình luận