Bà giáo nghèo với khát vọng nối dài con chữ cho lớp lớp trẻ thơ

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:37 31/03/2020 |

17 năm qua, cô giáo Nguyễn Thị Thông đã hiến dâng tình yêu, sức lực và cả tuổi trẻ để mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo với khát vọng: Các em biết đọc, biết viết.

Bà giáo nghèo với khát vọng mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo
Nhiều năm qua, bà Thông đã mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo

Nỗi trăn trở cả một đời về việc mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo

Đặt chân lên cửa biển Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa là gặp ngay cát trắng, cát ràn rạt khắp nơi, cát len trong nhà, trong cửa, cát ôm ấp những phận người lam lũ. Người ta kể rằng, suốt mười mấy năm qua, nơi đây, có một phụ nữ không gia đình, không chồng con, âm thầm mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo.

Bà Nguyễn Thị Thông (thôn Thành Lập, xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa)năm nay đã 70 tuổi, gương mặt phúc hậu, hàm răng đều chằn chặn và giọng nói vẫn sang sảng như chuông đồng. Ngày trước, bố mẹ bà Thông có biết gì chữ nghĩa đâu, cả một đời làm lụng, gắn bó với mảnh vườn, góc sân. Trái lại, bà Thông lại rất ham học với hi vọng thoát kiếp nghèo. Đến mùa thu năm 1965, bà thi đỗ vào trường 7 cộng 2 Thanh Hóa, sau đó bà học lên cao đẳng sư phạm, rồi về giảng dạy ở nhiều nơi.

Thấm thoắt bà có đến 30 năm hoạt động giáo dục chuyên nghiệp. Năm 1997, bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú. Năm 2001, bà Thông bắt đầu được nghỉ chế độ. Tuy thế bà vẫn chưa thấy nhẹ nhõm mà trong lòng luôn canh cánh, day dứt điều gì đó. Bà Thông thấy mình cần phải làm thêm một điều gì đó ý nghĩa, dù bé, dù nhỏ, dù đơn giản nhưng phải thực hiện ngay kẻo chẳng còn thời gian nữa.

Lúc bấy giờ, bà biết trên quê hương còn rất nhiều học sinh hoặc vì hoàn cảnh, hoặc bị tật nguyền hoặc vì nghèo đói, bệnh tật mà thất học. Thế là năm 2002, bà đề nghị với địa phương xin phép mở lớp học tình thương ngay tại ngôi nhà nhỏ của mình. Bà không thể tưởng tưởng nổi khi mở lớp lại có nhiều em theo học đến thế. Không phải vô cớ khi những đứa trẻ đáng thương và tội nghiệp nhất lại tìm đến với lớp học, có lẽ chúng đã chờ đợi để nhìn thấy ánh sáng văn minh rất lâu rồi.

Lớp học của bà giáo Thông có nhiều điều đặc biệt. Có em 8 tuổi nhưng có em 14, 15 tuổi, thậm chí có em 19 tuổi. Mỗi em đến đây với một hoàn cảnh khác nhau. Nhiều em không được lành lặn, nhiều em bị mồ côi cả cha lẫn mẹ, nhiều em bị khuyết tật bẩm sinh. Lớp học của bà giáo Thông chào đón các em như ngôi nhà thứ hai của mình.

Trước khi đến với lớp học của bà Thông, các em học sinh có những quãng thời gian khá chật vật. Chẳng hạn như Nguyễn Văn Dương (sinh năm 2000). Dương là học sinh lớn nhất lớp nhưng bị bệnh down bẩm sinh, đi lại, nói năng đều rất khó khăn. Nỗi đau ấy đã khiến cuộc đời em chìm đắm trong cái gọi là định mệnh những tưởng chẳng bao giờ được đến trường. Thế mà chỉ có 5 năm chịu khó đèn sách, ngoài nỗ lực bản thân, cộng thêm sự dìu dắt của bà Thông, em đã từ chỗ không biết đọc, biết viết, sống một cuộc sống gần như thực vật, đã từng bước trưởng thành về nhiều mặt.

Hay như cô bé khuyết tật Bùi Thị Xuyến với đôi bàn tay hầu như không có ngón. Từ nhỏ đến năm 14 tuổi, ngày ngày Xuyến chỉ biết lầm lũi theo mẹ ra biển, nhặt ngao, kiếm sống qua ngày. Rồi năm 2006, sau nhiều lần đắn đo và thuyết phục, Xuyến mới được đến lớp theo học. Ngày đầu đến lớp, Xuyến khóc mãi, sau cũng đỡ hơn. Bởi không phải mình em, mà nhiều em học sinh khác cũng thế, thậm chí nhiều em còn trốn học, vì thấy khó khăn trong việc tiếp cận. Nhưng dần dần, Xuyến chăm chỉ và trở thành học sinh kiên trì nhất. Nếu như người ta mỗi ngày học một chữ thì Xuyến phải có đến hằng ba, bốn ngày mới đánh vần nổi vì bàn tay của em không có khả năng cầm bút. Bà Thông phải cầm tay Xuyến, hướng dẫn mãi, nắn nót nét từng nét một. Xuyến theo học lớp bà Thông chương trình tiểu học, đến cấp II, cấp II theo học khóa bổ túc.

Bà giáo nghèo với khát vọng mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo 1
Cô giáo Nguyễn Thị Thông hướng dẫn học cho học sinh

Hành trình tìm chữ cho học sinh tật nguyền vùng biển, đối với bà giáo Thông không hẳn dễ dàng. Những ngày đầu tiên dạy học cho trẻ em nghèo, lớp học rất đơn sơ. Thực ra đó chỉ là một căn phòng khoảng 6m2. Nơi ấy cũng chính là ngôi nhà tạm bợ của bà giáo Thông cùng người chị gái mù. Hai mảnh đời cô độc sống nương tựa vào nhau. Năm học đầu tiên, thiếu thốn trăm bề, đến nỗi bà Thông phải gỡ từng tấm ván trong ngôi nhà mình để làm bảng đen, làm bàn cho học sinh viết.

Trước tấm lòng cao cả của bà Thông, năm 2010, chính quyền địa phương đã quan tâm bằng cách bố trí phòng học tại Trung tâm học tập cộng đồng để bà và các học trò của mình có thể yên tâm học chữ. Lớp học mới rộng 20m với một tấm bảng to và 5 bộ bàn ghế sạch sẽ.

Lớp học tổng hợp đặc biệt

Ngồi học chung một lớp nhưng mỗi em được học một chương trình riêng. Dù học lớp 1, lớp 2, lớp 5, các em vẫn được bà Thông dạy cho tinh thần đoàn kết, yêu thương. Bàn ghế, đạo cụ giảng dạy, phấn trắng, bảng viết, được bà phân thành các dãy ngăn nắp, rộng rãi, để các em có môi trường học tập lành mạnh. Phần bên phải được dành cho lớp 1, lớp 2, bên trái dành cho lớp 3,4, còn riêng phần lớp 5 được bà ra bài rồi trực tiếp làm ngay trên vở.

Những em học sinh trong lớp được bà chia thành các nhóm – nhóm trẻ câm điếc, nhóm trẻ thiểu năng, nhóm trẻ khuyết tật, như thế giúp các em có thể hòa nhập dễ dàng. Để truyền đạt ý tưởng học tới các em học sinh câm điếc, bà dùng khẩu hình rõ ràng, lành mạnh, cơ mồm gần nhất với kiến thức, để các em có thể hiểu được ngôn ngữ và thông tin. “Chữ A, thì đọc há miệng rộng, chữ O miệng tròn như vành thúng, chữ E thì đầu lưỡi hơi cong lên, đồng thời cầm tay học sinh vừa viết chữ vừa đọc. Có những em phải học đến hàng năm trời mới ra được hơi, khi mà bật ra được hơi như vậy, các em có thể bắt đầu phát âm mạnh mẽ bằng miệng”, bà Thông tâm sự.

Bà tận tâm đến nỗi những bài giảng ngoài việc chuẩn bị cho sát với tầm hiểu biết của các em, bà phải giảng đi, giảng lại nhiều lần, cốt để các em có thể nắm được nội dung cần thiết trong bài học. Bà hiểu rằng, đôi khi, với các em bình thường, có lẽ cũng chỉ mất đến một năm là các em thành thạo mặt chữ, biết tính toán sơ đẳng, còn đối với các em khuyết tật việc đó không thể sốt sắng, mà phải kiên trì. Vì thế dù có phải mất 3 hoặc 5 tháng đi chăng nữa để các em nhớ mặt chữ, bà cũng sằn sàng làm việc đó. Có nhiều em trong quá trình học vẫn giữ sự ngộ nghĩnh, như đang học thì khua chân múa tay, không chịu ngồi yên, có em làm lầm lì cả một ngày trời chẳng nói câu nào. Nhưng tình thương của bà giáo Thông bằng cách nào đó đã thay đổi các em.

Tập hợp những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt nên lớp học của bà Thông đôi khi cũng trải qua những chuyện đặc biệt gian nan, như thử thách lòng người. Những ngày trái gió trở trời, nhất là mùa đông băng giá, có em bị đau đầu đột ngột, chúng gào thét, chúng la hét inh ỏi, om sòm, chúng cào cấu liên hồi, chúng cắt xé quần áo. Hành động đó khiến các em bình thường cũng nhụt chít, thậm chí gào thét theo. Nhưng bằng tình thương của của một người bà, người mẹ thứ hai, bà vẫn kiên trì dạy dỗ. Cái mà bà nghiệm ra sau nhiều năm dạy học là, lúc ấy, dù thế nào cũng tuyệt đối không được quát tháo, la lắng, to tiếng, mà cần một cái đầu tỉnh táo, một trái tim ấm áp, chỉ bằng một cử chỉ âu yếm: ôm học trò vào lòng – điều đó khiến các em cảm thấy dù có bị lỗi cũng như được an ủi.

Với một trái tim yêu nghề, yêu học trò, bà giáo Thông đã đem đến ánh sáng tri thức cho bao học trò đặc biệt. Ghi nhận sự cống hiến ấy là 24 tấm bằng khen treo trang trọng trên góc tường loang lổ. Năm 2017, bà giáo Thông được vinh danh ở hạng mục giải thưởng KoVa (giải thưởng danh giá cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong khoa học, giáo dục của cả nước).

Được tôn vinh là vậy nhưng với bà Thông, việc ấy đối với bà không quá quan trọng. Dù đã sang tuổi 70 tuổi, bà vẫn luôn trăn trở làm sao để những trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt không bao giờ bị lỡ dở chuyện học hành. Bà Thông luôn có một niềm tin mãnh liệt rằng, trẻ em đã được học rồi nhất định sẽ thành người tử tế. Bà Thông tâm sự: “Chừng nào còn sức khỏe, còn trí lực, chừng đó tôi sẽ tiếp tục công việc giáo dục của mình. Vì điều đó với tôi, là một duyên nghiệp. Nếu cho chọn lại, tôi vẫn chọn công việc đó chứ không phải là một công việc nào khác”.

Vũ Minh Phúc

Bình luận

Bạn có thể quan tâm