Cần có Luật Đăng ký tài sản để tăng cường phòng chống tham nhũng

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:05 29/01/2021 |

Nếu có Luật Đăng ký tài sản, khi anh đăng ký một tài sản mới, anh không chứng minh được nguồn gốc tài sản thì anh bị “thăm hỏi” ngay. Như thế, chắc rằng sẽ không còn chỗ ẩn nấp cho nhóm tài sản tham nhũng.

Cần có Luật Đăng ký tài sản để tăng cường phòng chống tham nhũng
Nếu có quy định phải đăng ký tài sản thì những đối tượng tham nhũng sẽ hết đường cất giấu, tẩu tán tài sản tham nhũng

Tại phiên họp thứ 52 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa diễn ra tại Hà Nội, vấn đề phòng chống tham nhũng trở thành nội dung quan trọng nhất trong báo cáo công tác nhiệm kỳ 2016-2021 của Tòa án Nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao. Một trong những trở ngại cho công tác phòng chống tham nhũng là việc thu hồi tài sản do phạm tội mà có. Nếu tài sản tham nhũng chuyển sang đứng tên sở hữu của những người không thuộc diện phải kê khai tài sản, thì làm sao giám sát và xử lý hành vi khuất tất?

Theo số liệu được báo cáo trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Trong 5 năm qua, đã có 7.463 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp với 14.540 bị cáo được đưa ra xét xử. Tổng số tài sản thu được là gần 80 nghìn tỷ đồng. Đây là những con số rất đáng phấn khởi, thể hiện quyết tâm đẩy lùi tiêu cực trong xã hội, đồng thời góp phần chấn chỉnh kỷ cương và đạo đức cán bộ.Tuy nhiên, so với mức độ thiệt hại mà các vụ án tham nhũng đã gây ra, thì tài sản thu hồi vẫn còn khá khiêm tốn. Vì sao như vậy? Vì những năm trước, tòa án cứ tuyên còn thu hồi tài sản ra sao lại phụ thuộc vào lực lượng thi hành án. Gần đây, Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng yêu cầu ngay từ khi khởi tố vụ án, điều tra đã phải quan tâm đến khía cạnh thu hồi tài sản.

Để làm tốt hơn nữa việc thu hồi tài sản tham nhũng và ngăn ngừa hành vi tham nhũng, cần có biện pháp giám sát tài sản thật cụ thể và thật nghiêm minh. Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao – Lê Minh Trí phát biểu: “Hiện có những người hơn hai mấy, ba mươi tuổi đã đứng tên những tài sản cả trăm tỉ, ngàn tỉ đồng. Chúng ta biết hết nhưng không xử lý được, vì quyền sở hữu của công dân chúng ta không đụng vào được. Nhưng nếu có Luật Đăng ký tài sản, khi anh đăng ký một tài sản mới, anh không chứng minh được nguồn gốc tài sản thì anh bị “thăm hỏi” ngay. Như thế, chắc rằng sẽ không còn chỗ ẩn nấp cho nhóm tài sản tham nhũng”.

Cần có Luật Đăng ký tài sản để tăng cường phòng chống tham nhũng 2
Năm 2020, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị

Trong năm 2020 vừa qua, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 130/2020/NĐ-CP về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Những ai phải kê khai tài sản? Thứ nhất là những ngạch công chức và người giữ chức danh công chức như chấp hành viên, điều tra viên, kế toán viên, kiểm lâm viên, kiểm sát viên, kiểm soát viên ngân hàng, kiểm soát viên thị trường, kiểm toán viên, kiểm tra viên của Đảng, kiểm tra viên hải quan, kiểm tra viên thuế, thanh tra viên, thẩm phán. Thứ hai là những người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ Phó trưởng phòng và tương đương trở lên công tác trong một số lĩnh vực liên quan đến quản lý kinh tế, tài chính, quy hoạch.

Thứ ba là những người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, người giữ chức vụ từgiám đốc sở và tương đương trở lên. Mặc dù việc kê khai tài sản là nghĩa vụ bắt buộc, nhưng thực tế không thiếu các trường hợp cố tình kê khai không trung thực. Do vậy, Nghị định 130/2020/NĐ-CPcũng quy định rõ, người có nghĩa vụ kê khai mà kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực thì tùy theo tính chất, mức độ mà bị xử lý theo quy định tại Điều 51 của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Công chức thì kê khai tài sản, còn bạn bè và người thân của họ không có biên chế trong hệ thống Nhà nước thì hoàn toàn được tự do tăng giảm tài sản mà chẳng có cơ sở nào để theo dõi mức độ minh bạch về nguồn gốc. Vì vậy, công tác thu hồi tài sản do phạm tội mà có, đã và đang trở thành vấn đề nan giải. Theo các chuyên gia pháp lý, việc thu hồi tài sản chủ yếu thông qua việc kết án hình sự, trong khi chưa có quy định rõ ràng về việc thu hồi tài sản tham nhũng không qua kết án hình sự.

Các quy định về thu hồi tài sản tham nhũng thông qua tố tụng dân sự chỉ mới là quy định chung về bảo vệ quyền sở hữu và bồi thường thiệt hại. Luật Giám định tư pháp liên quan đến việc giám định tài chính, ngân hàng, xây dựng, đất đai… chưa cụ thể, chưa rõ ràng; việc xác định hậu quả trong những vụ án tham nhũng gặp rất nhiều khó khăn do phải chờ kết luận giám định (thiệt hại về hậu quả), mà điều này lại không quy định rõ về thời gian, trong khi tố tụng lại quy định thời gian chặt chẽ, dễ dẫn đến tình trạng vi phạm tố tụng trong những vụ án tham nhũng loại này.

Mặt khác, việc thu hồi tài sản tham nhũng thông qua quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, còn ít được thực hiện. Các quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án còn với nhiều trình tự, thủ tục phức tạp, thời hạn, thời điểm kết thúc kiểm tra, thanh tra, điều tra, kiểm toán, truy tố, xét xử, thi hành án còn kéo dài, dẫn đến việc thu hồi tài sản bị tham nhũng chậm và khó do kẻ tham nhũng đã tìm cách đối phó, hợp pháp hoá hoá đơn, chứng từ, tài liệu, chứng cứ và tẩu tán tài sản dưới nhiều hình thức tinh vi.Mục đích cuối cùng trong xử lý vụ án tham nhũng là phải thu hồi được tối đa tài sản tham nhũng. Bởi đây là những đồng tiền được tích lũy từ những đồng thuế của người dân, doanh nghiệp.

Cần có Luật Đăng ký tài sản để tăng cường phòng chống tham nhũng 1
Luật Đăng ký tài sản sẽ minh bạch hóa tất cả các nguồn thu cá nhân

Để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng, các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử để không kéo dài việc xử lý. Cùng với đó, sớm có biện pháp ngăn chặn đối tượng tham nhũng tẩu tán tài sản. Bên cạnh nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh, đạo đức công vụ, trình độ nghiệp vụ, phương pháp, kỹ năng công tác của cán bộ thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, các cơ quan tư pháp, cũng phải có chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý đối với đội ngũ cán bộ này để họ thực sự trong sạch thì mới thực hiện công tác thu hồi tài sản tham nhũng có kết quả.

Cần thiết cho áp dụng một số biện pháp điều tra đặc biệt để nhanh chóng phá án tham nhũng và theo dõi, thu hồi kịp thời, với mức cao nhất được tài sản bị tham nhũng. Bảo đảm nguồn lực, phương tiện, điều kiện để các cơ quan này hoạt động chống tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng có hiệu lực, hiệu quả. Ngoài ra, những người tha thiết với tiến bộ xã hội đều mong muốn thực hiện thí điểm mô hình cơ quan, tổ chức chịu trách nhiệm đầu mối chính trong việc thu hồi, xử lý tài sản tham nhũng, có nguồn gốc từ tham nhũng.

Vì vậy, một bộ luật quan trọng như Luật Đăng ký tài sản, tại sao không? Nhiều năm nay, việc kê khai tài sản chỉ thực hiện đối với những cán bộ trong hệ thống chính trị, mà không có sự ràng buộc gì với thân nhân của họ. Chẳng có đối tượng tham nhũng nào lại dại dột đến mức tự đứng tên những tài sản có giá trị. Cho nên, không có gì ngạc nhiên khi bà con cô bác hoặc anh em dòng tộc của đối tượng tham nhũng cứ vô tư sở hữu siêu xe và biệt thự, còn đối tượng tham nhũng thì chẳng có gì để khắc phục hậu quả.

Luật Đăng ký tài sản sẽ minh bạch hóa tất cả các nguồn thu cá nhân. Nếu có Luật Đăng ký tài sản sẽ không có chuyện người vợ nhàn rỗi suốt ngày của đối tượng tham nhũng nhờ nuôi gà hoặc nuôi lợn mà có hàng nghìn tỷ đồng. Nếu có Luật Đăng ký tài sản cũng sẽ không có chuyện đứa con đang tuổi cắp sách đến trường của đối tượng tham nhũng lại ung dung đứng tên trang trại hàng trăm hecta.

Từ Luật Đăng ký tài sản, ngân sách sẽ thu được khoản thuế từ thừa kế. Bởi lẽ, hầu hết các quốc gia tiến bộ trên thế giới đều áp dụng mức thuế rất cao đối với người thừa kế. Yếu tố ấy sẽ giảm thiểu thói quen ỷ lại, thói quen dựa hơi mà khuyến khích mọi người cùng lao động và sáng tạo để hưởng thụ chính thành quả do mình làm ra.Các quan chức không thể nhân danh “kiếm chút tiền cho con ăn học” để hồn nhiên tham nhũng.

Tâm Huyền

Bình luận

Bạn có thể quan tâm