Coi chừng trắng tay khi mua cây giống trôi nổi để khôi phục vườn cây ăn trái sau mùa hạn mặn

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:05 16/09/2020 |

Trong đợt hạn mặn khốc liệt cuối năm 2019 đến đầu năm 2020, các điểm kinh doanh cây giống ở nhiều tỉnh miền Tây đều bị thiệt hại nặng.

Cảnh báo cây giống trôi nổi khi khôi phục vườn cây sau mùa hạn mặn
Do ảnh hưởng hạn mặn nên nhiều trại ươm cây giống sầu riêng bị thiệt hại nặng, dẫn đến việc cây giống tăng giá

Giống cây ăn trái ào ào lên giá sau mùa hạn mặn

Sau khi thuê người đốn bỏ toàn bộ 8.000m2 vườn cây sầu riêng đặc sản đang cho trái nhưng bị chết trắng trong mùa hạn mặn khốc liệt 2019-2020, ông Trần Văn Chín (ấp Bình Hòa B, xã Tam Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) quyết định vẫn trồng lại cây sầu riêng. Nhưng khi đi mua cây giống về trồng, ông Chín giật mình vì giá 1 gốc sầu riêng giống Monthong đã vọt lên 110.000 đồng, còn 1 gốc sầu riêng giống Ri6 có giá 120.000 đồng, mà không có để mua, phải đặt hàng, chờ vài tuần.

“Hồi giữa năm 2019, giá 1 gốc ghép của giống sầu riêng Monthong, Ri6 chỉ có 70.000- 80.000 đồng, muốn mua bao nhiêu cũng có, nay lại khan hàng, giá cao ngất ngưởng. Hiện nay trồng mới 1 héc-ta vườn sầu riêng nhà nông cần 200 cây giống, tính ra phải tốn đến 24 triệu đồng, tăng thêm 8 triệu đồng/héc-ta”, ông Chín cho hay.

Tương tự, hiện tại giá cây giống mít siêu sớm (mít Thái) cũng tăng chóng mặt. Ông Trần Dương, nhà vườn ở xã Hội Xuân (huyện Cai Lậy), cho biết hiện các trại kinh doanh cây giống bán 1 nhánh mít Thái giống giá 40.000- 45.000 đồng, trong khi trước mùa hạn mặn giá bán chỉ có 15.000 – 20.000 đồng/nhánh. “Có lẽ do mít Thái là cây chịu mặn tốt hơn sầu riêng, lại cho thu hoạch chỉ sau 18-24 tháng trồng xuống đất, nên hiện nay nhiều nhà vườn chọn khôi phục vườn bằng loại cây này, khiến cây giống thiếu hụt nguồn cung, giá tăng chóng mặt”, ông Dương lý giải.

Không riêng 2 loại cây trên mà các giống cây ăn trái khác như bưởi, ổi, chanh, hồng xiêm (sapôchê), dừa Xiêm… hiện cũng đều tăng giá. Cụ thể giá 1 nhánh hồng xiêm giống đã khoảng 100.000 đồng, 1 nhánh bưởi da xanh, ổi, chanh… giá 40.000 – 50.000 đồng, trong khi trước mùa hạn mặn giá chỉ 15.000 – 20.000 đồng/nhánh là hết mức. Theo ông Đặng Văn Lâm, chủ vườn sầu riêng rộng 8.000m2 ở xã Tam Bình (Cai Lậy), giá các loại cây như chanh, bưởi, ổi… tăng là do hiện tượng “ăn theo” việc khôi phục các vườn sầu riêng bị chết sau mùa hạn mặn khốc liệt.

“Toàn xã Tam Bình có khoảng 1.600 héc-ta vườn trồng sầu riêng nhưng đã có hơn 40% bị chết trắng, nhà vườn phải đốn bỏ để trồng mới. Nhưng trồng sầu riêng thì mật độ khá thưa, 20 cây/1.000m2 (200 cây/héc-ta) mà phải mất từ 5-6 năm mới cho thu hoạch, nên nhà vườn phải trồng xen bưởi, chanh, ổi (là những loại cây chỉ 2-3 năm đã có trái) vào giữa các cây sầu riêng để lấy ngắn nuôi dài. Vì vậy mà các loại cây “ăn theo” này cũng đồng loạt tăng giá”, ông Lâm giải thích.

Cảnh báo cây giống trôi nổi khi khôi phục vườn cây sau mùa hạn mặn 2
Một vườn sầu riêng ở xã Tam Bình (huyện Cai Lậy, Tiền Giang) bị chết trắng, nhà vườn đã đốn bỏ cây chết và vun mô chuẩn bị trồng lại

Theo ông Tư Sơn, chủ 1 điểm kinh doanh giống cây trồng ở Cái Mơn (huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre), trong đợt hạn mặn khốc liệt cuối năm 2019 đến đầu năm 2020, các điểm kinh doanh cây giống ở Bến Tre đều bị thiệt hại nặng. Ở nhiều vườn ươm, cây giống bị chết trắng, khi mùa hạn mặn kết thúc thì không kịp khôi phục sản xuất vì thiếu hụt nguồn nguyên liệu trầm trọng. “Do nhu cầu trồng mới vườn cây của nhà vườn ở các tỉnh quá lớn nên các điểm kinh doanh cây giống đều bị hụt nguồn cung hàng, giá thành sản xuất tăng cao. Vì vậy mới có hiện tượng cây giống tăng giá, khách hàng phải chờ đợi lâu ngày mới được cung cấp sản phẩm”, ông Sơn nói.

Cây giống kém chất lượng vẫn có đất sống

Hiện nay do nguồn cung cấp giống cây ăn trái đang khan hiếm, giá bán cao nên đã xuất hiện trở lại những người đi xe gắn máy, len lỏi trong các con đường giao thông nông thôn rao bán dạo giống cây trồng. Theo ông Dương, những người bán cây giống dạo đều tuyên bố họ là người của trại cây giống A, B, C nào đó thuộc “vương quốc giống cây trồng” ở huyện Chợ Lách (Bến Tre), cho địa chỉ và số điện thoại liên lạc cụ thể. “Những người này bán cây giống sầu riêng, mít Thái, bưởi da xanh, dừa Xiêm… có giá rẻ hơn điểm kinh doanh chính thức khoảng 10-20%, nhưng chất lượng cây giống như thế nào thì… chỉ có trời mới biết. Tuy vậy cũng có nhiều người ham rẻ chọn mua nên họ mới sống được”, ông Dương cho biết.

Ông Dương kể, đối với cây mít, người bán cây giống dạo cam đoan cây ghép là mít Thái chính hiệu. Nhưng trước đây đã từng có nhiều nhà vườn mua cây giống trôi nổi loại này, sau khi trồng cây xuống đất từ 18-24 tháng cây vẫn cho trái, nhưng…không phải là mít Thái, đành ngậm đắng nuốt cay đốn bỏ trồng lại, điện thoại cho người bán cây giống thì máy không liên lạc được.

Khi đến các điểm kinh doanh cây giống tìm hiểu kỹ, nhà vườn được giải thích: cây mít Thái bắt buộc gốc cây dùng để ghép phải được ươm từ hạt của trái mít Thái, thân cây ghép là nhánh mít Thái chính hiệu. Nhưng với cây giống bán dạo trôi nổi, có thể người bán ghép gốc mít Thái với 1 nhánh mít kém chất lượng hoặc ngược lại. Sau khi trồng, cây vẫn phát triển tốt và cho trái có hình dạng giống mít Thái, nhưng chất lượng trái thì khác hẳn, cơm mỏng, hạt to, dù vị vẫn ngọt.

Cảnh báo cây giống trôi nổi khi khôi phục vườn cây sau mùa hạn mặn 1
Những người trồng mít Thái ở Tiền Giang cho biết rất dễ mua nhầm cây giống “mít Thái dỏm” vì khó phân biệt thật, giả

Theo ông Dương, với cây mít con thì rất khó phân biệt đâu là mít Thái, đâu là mít thường, khi mua cây giống người bán nói sao thì nhà vườn nghe vậy. Khi đem về trồng, nếu cây ra trái không có chất lượng đúng như yêu cầu thì nhà vườn chỉ còn cách đốn bỏ, trồng lại cây mới, chấp nhận thiệt hại. “Trung bình 1.000m2 đất nhà vườn sẽ trồng được khoảng 120 cây mít Thái. Tiền cây giống hiện nay khoảng 5 triệu đồng/1.000m2, tiền phân thuốc bảo vệ thực vật trong 18 tháng cũng khoảng 5 triệu đồng, nên nếu bị thiệt hại thì 1.000m2 vườn nhà nông chỉ mất khoảng 10 triệu đồng, số tiền nhỏ nên họ không ngán, cứ ham mua cây giống trôi nổi giá rẻ về trồng. Nếu cây có chất lượng, sau 18 tháng thì 1.000m2 đất trồng mít Thái nhà vườn có thể thu được 70 – 80 triệu đồng”, ông Dương cho biết.

Đối với cây sầu riêng đặc sản, ông Lâm cho biết lâu nay nhà vườn không sợ bị mua nhầm cây giống dỏm. Theo ông Lâm, dù cây sầu riêng có nhiều giống khác nhau, nhưng hiện nay nhà vườn chỉ chọn trồng 2 giống đặc sản là Monthong và Ri6, vì 2 giống sầu riêng này đều có đặc điểm vỏ mỏng, cơm vàng, hạt lép, thơm ngọt hơn hẳn các giống khác. Trồng mới 1 héc-ta vườn sầu riêng nhà vườn phải tốn khoảng 24 triệu đồng mua cây giống và khoảng chục triệu đồng để mua các loại cây như bưởi da xanh, chanh, ổi… trồng xen trong vườn. Sau đó mỗi năm phải đầu tư thêm 15 – 20 triệu đồng tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công chăm sóc.

Ngoài việc có thu nhập từ các loại cây trồng xen trước khi đốn bỏ để sầu riêng phát triển, sau 5-6 năm nhà vườn có thể thu hoạch được khoảng 1 tỷ đồng/héc-ta vườn sầu riêng. “Do đây là cây trồng “siêu lợi nhuận” nên lâu nay các điểm kinh doanh giống cây trồng không dám bán cây giống kém chất lượng cho nhà vườn, khi bán giống đều thực hiện chế độ “bảo hành cây giống” rất đàng hoàng. Đối với những nhà vườn có kinh nghiệm thì chỉ cần nhìn qua cây giống là có thể phân biệt đâu là giống Monthong, đâu là giống Ri6. Cụ thể, giống Monthong có lá lớn, màu xanh đậm và rất bóng, còn giống Ri6 lá nhỏ, màu xanh nhạt hơn. Vì vậy những người bán cây giống trôi nổi chỉ lừa được những nhà vườn non kinh nghiệm”, ông Lâm cho biết.

Theo ông Võ Văn Men, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tiền Giang, việc kinh doanh giống cây trồng dạo rất khó phát hiện, quản lý nguồn gốc, chất lượng và xử lý. Vì vậy phía chi cục khuyến cáo nhà vườn nên mua giống cây trồng ở những cơ sở sản xuất có giấy phép kinh doanh, có đăng ký nguồn gốc xuất xứ và tem nhãn rõ ràng, có chế độ bảo hành cây trồng đàng hoàng, để tránh thiệt hại.

Còn tiến sĩ Võ Hữu Thoại, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam (Bộ NN&PTNT) cho rằng việc mua bán cây giống trôi nổi lâu nay là 1 vấn nạn. Theo Tiến sĩ Thoại, cơ quan hữu trách không thể nào kiểm soát được chất lượng, nguồn gốc xuất xứ cây giống của các xe, ghe bán dạo giống cây ăn trái. Nhà vườn cũng khó phân biệt được đâu là cây giống thật, cây giống giả, nên nếu ham rẻ mua về trồng thì nguy cơ bị thiệt hại nặng về kinh tế là rất lớn. Bởi lẽ cây ăn trái sau khi trồng phải mất từ 2 – 5 năm mới cho thu hoạch. Nếu cây ra trái không đạt chất lượng thì nhà vườn buộc phải đốn bỏ toàn bộ vườn cây đề trồng lại cây mới, mất rất nhiều tiền bạc đầu tư, công sức chăm sóc.

An Hòa

Bình luận

Bạn có thể quan tâm