Có những ngôi chợ người mua hàng bị coi là khùng nếu hỏi có bảo hành không

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:43 04/01/2020 |

Nguyên tắc bất thành văn của người bán đồ lạc – xoong: Chỉ cần biết định giá món hàng “nhập” vào là lời 50%. Nhìn ra tiềm năng của món hàng là coi như lãi tiếp 30% nữa.

Chợ bán đồ lạc - xoong, nơi người mua bị coi là khùng nếu hỏi bảo hành 1
Những món đồ điện tử như thế này rất dễ tìm thấy ở các khu chợ lạc – xoong trên vỉa hè TP. HCM

Cũ người mới ta

Ở TP.HCM, từ thứ dân mạt hạng cho đến giới cao sang, hầu như ai cũng từng nghe nói hoặc bước chân đến các khu chợ bán đồ lạc – xoong hay còn gọi là chợ ve chai. Những khu chợ này nằm rải rác khắp nơi ở Sài Gòn. Chỉ cần vài ba người “cùng hội cùng thuyền” chọn góc phố thích hợp, mỗi người một tấm nilon trải ra bày hàng lên là có thể thành chợ lạc – xoong, nên hầu hết là tự phát và lấn chiếm vỉa hè để buôn bán.

Nguồn hàng chủ yếu thâu lại từ những người mua bán ve chai, hàng “chôm chỉa” và một số hàng thanh lý từ các văn phòng, doanh nghiệp… chuyển trụ sở hoặc dọn dẹp cuối năm. Nói chung, đồ ở chợ lạc – xoong “thập cẩm” từ ốc vít, cục pin, quạt, điện thoại, đồng hồ, dao cạo đến đôi giày rách… Hầu hết chúng có “lý lịch” phức tạp nên tốt nhất người mua không nên hỏi. Còn chất lượng đương nhiên thuộc loại ve chai, nhưng bán ra với giá hữu dụng. Điểm khác biệt có chăng là “cái gian” của người bán, kinh nghiệm của người mua và giá cả ở từng thời điểm, từng khu chợ .

Không khí ở những nơi này có cái gì đó rất riêng, rất khó tả, nhưng vượt trên tất cả đó là sự lộn xộn, đúng nghĩa “chợ búa”. Khách đi chợ lạc – xoong rất đa dạng, hầu hết là đàn ông nhưng người bán có cả đàn bà. Khách có người ra vẻ ăn chơi, có người là công nhân, sinh viên, dân lao động nghèo… Họ đến để “săn” những món hàng ưng ý, mang về xài tạm thời hoặc sưu tầm như một thú vui trưởng giả. Cũng có ít người đi chợ lạc – xoong như một thú vui khó bỏ. Chỉ cần khách rà xe, người bán lập tức nhổm dậy mời chào. Lạnh lùng hay hồ hởi còn tùy thuộc vào cái duyên mua bán và thái độ của đôi bên. Tựu trung, có đến 1.001 lý do để đến chợ lạc – xoong, một nhu cầu mua bán tồn tại rất lâu của nhiều cư dân Sài Gòn. Một món hàng tưởng chừng vô dụng của người này nhưng lại hữu dụng với người khác, đó là một nhu cầu có thật.

Anh Trương là chủ một tấm nilon bán đồ lạc – xoong gần 10 năm nay trên đường Hùng Vương (Q.5). Anh nói, chỉ một cái đinh vít nhỏ tưởng chừng vứt đi nhưng gặp người cần thì cũng “hét” ra được vài ngàn đồng. Để làm được điều này, người bán phải có kinh nghiệm. Chỉ cần liếc sơ qua khách theo kiểu “nhìn mặt mà bắt hình dong” thì biết “thượng đế” thuộc dạng nào, sau đó mới ra tay “điểm huyệt” thì việc lấy vài ngàn đồng của khách còn dễ hơn lấy đồ trong túi.

“Kinh nghiệm mua đồ ở chợ lạc – xoong, chỉ mua con tán, bù lon, tu vít thì may ra mang về còn hữu dụng, chứ mua những món hàng khác đặc biệt là hàng điện tử thì coi như mất tiền là cái chắc”, anh Thế (một thợ sửa điện tử thường xuyên đến các chợ lạc – xoong) khẳng định. Nhưng nếu một ai đó mua đồ lạc – xoong mà hỏi có bảo hành không thì bị coi là “khùng”. Và, cái nguyên tắc bất thành văn của người bán đồ lạc – xoong: Chỉ cần biết định giá món hàng “nhập” vào là lời 50%. Nhìn ra tiềm năng của nó là coi như lãi tiếp 30% nữa.

Chợ bán đồ lạc - xoong, nơi người mua bị coi là khùng nếu hỏi bảo hành
Những món đồ lạc – xoong được bày bán cà phê của ca sĩ Cao Minh

Gần đây thành phố có chủ trương chỉnh trang đô thị, những khu chợ lạc – xoong lấn chiếm vỉa hè lâu đời trên đường Nguyễn Kiệm (Phú Nhuận), Hùng Vương (Q.5), Nhật Tảo (Q.10), Trần Quang Khải, Phó Đức Chính và Lê Thị Hồng Gấm (Q.1)… buổi sáng có phần trầm lắng, chỉ “bùng” lên vào giờ tan tầm. Lúc này lực lượng dẹp lòng lề đường… hết giờ làm việc. Cái cảnh lố nhố người mua kẻ bán trông thật xôm tụ và đông đúc. Cũng có nhiều hôm lực lượng chức năng bất ngờ ra quân chốt chặn, “đánh úp” khiến nhiều lúc chợ lạc – xoong biến tướng thành “chợ chạy”. Tuy vậy, nó vẫn và luôn sẵn sàng “hợp lại” khi lực lượng chức năng lơ là, hoặc thiếu những giải pháp dân sinh một cách căn cơ.

Rõ ràng đây là thử thách không hề nhỏ cho những ai có ý định dẹp bỏ những khu chợ này. Bằng chứng rõ nhất là sau đợt ra quân dọn dẹp vỉa hè quyết liệt ở quận 1 cách đây mấy năm, chợ lạc – xoong khi đó co lại, nay lại bùng phát. Nói điều này không có nghĩa người viết cổ suý cho những khu chợ lạc – xoong tồn tại như lâu nay. Song, chợ lạc – xoong dẫu tồn tại dưới hình thức nào, nó cũng đã giúp hàng ngàn người kiếm được cơm cháo mỗi ngày. Nó cũng giúp cho một số người có cuộc sống còn túng quẫn mua được những món hàng với giá cả phải chăng so với siêu thị, tất nhiên họ hiểu và chấp nhận “tiền nào của ấy”.  

Không dễ tổ chức chợ phiên bán đồ lạc – xoong 

Ông Tư Rê có nhiều năm buôn bán đồ lạc – xoong trên vỉa hè đường Trần Quang Khải, lo lắng chia sẻ mấy ngày nay buôn bán ế ẩm, giờ cao điểm bị lực lượng chức năng chốt chặn, hàng không dám dọn ra lấy đâu có khách. Ông mong Nhà nước quy hoạch cho một điểm bán đồ lạc – xoong, dẫu là trong hẻm cũng đỡ khổ. Ông nói không phải ai bán đồ lạc – xoong cũng đủ điều kiện hoặc chấp nhận đưa hàng vào những ngôi chợ có bán đồ cũ hiện nay như chợ Dân Sinh, chợ Nhật Tảo, chợ Bà Chiểu, chợ Nguyễn Tri Phương hay chợ Trần Hữu Trang.

Trong số rất nhiều người bán đồ lạc – xoong mà chúng tôi tiếp xúc đều cho rằng, trong lúc Nhà nước chưa quy hoạch cho họ “chỗ kiếm cơm” thì cũng nên cho phép được bán ở những nơi có vỉa hè rộng, không gây cản trở giao thông, không gây mất an ninh trật tự, nhưng hạn chế trong khung giờ nhất định. Bởi đặc thù của người bán lẫn người mua ở chợ lạc – xoong là yếu tố tiện lợi, hàng hóa có giá trị thấp nên bạ đâu mua bán đó.

Ông Trương Văn Hiếu (chuyên mua bán đồ cũ ở Hiệp Bình Phước, Thủ Đức) cho rằng đặc thù của chợ lạc – xoong mua bán chớp nhoáng theo kiểu tiền trao cháo múc. Có những món hàng không thể tìm thấy ở đâu khác ngoài chợ lạc – xoong. Cả người bán lẫn người mua ít ai quan tâm đến nguồn gốc xuất xứ của món hàng. Điều này hoàn toàn khác biệt với hàng hóa buôn bán trong chợ được Nhà nước quy định phải có chứng từ nguồn gốc xuất xứ. Trong khi đồ lạc – xoong thuộc loại ve chai thì làm sao chứng minh nguồn gốc. Do vậy, nếu quy hoạch chợ bán đồ lạc – xoong, tất nhiên Nhà nước quản lý hóa ra luật pháp dung túng cho họ buôn bán những món đồ bất minh.

Còn theo ông Huỳnh Văn Kiều (từng có nhiều năm mưu sinh bằng nghề buôn bán đồ cũ ở chợ Nhật Tảo, Q. 10), chợ Nhật Tảo hay chợ Dân Sinh thực chất là những chợ mua bán đồ lạc – xoong. Nó được hình thành từ nhiều năm trước và quản lý khá quy củ. Dù nguồn gốc xuất xứ hàng hóa ở đây khá mù mờ, nhưng cũng ít ai quan tâm. Mặc nhiên nó tồn tại và mua bán năm này qua năm khác. Ông cho rằng nếu Nhà nước vận động những người bán đồ lạc – xoong lâu năm vào những chợ này không khó. Bởi họ luôn mong muốn có một chỗ mua bán, kinh doanh hợp pháp, lâu dài. Còn với những người mua bán “thời cuộc”, hàng hóa của họ không nhiều nên khi được nhà nước vận động họ vào chợ hoặc chuyển nghề thì sẽ không mấy khó khăn.

Ở cái thành phố này, ai chẳng muốn vỉa hè thông thoáng, sạch đẹp, văn minh. Tuy vậy, muốn xóa tình trạng lấn chiếm vỉa hè mà lâu nay trở thành thói quen thì không thể một sớm một chiều làm được, mà cần phải có những giải pháp căn cơ. Trước mắt nên khuyến khích họ chuyển đổi nghề nghiệp, hoặc tạo điều kiện cho họ có chỗ mua bán phù hợp có lẽ là giải pháp khả thi hơn là chốt chặn, cấm đoán hay xua đuổi.

Cũng có người cho rằng, trước khi cấm đoán các chợ lạc – xoong trên vỉa hè, Nhà nước nên tham khảo mô hình tổ chức chợ lạc – xoong của ca sĩ Cao Minh trên đường Nơ Trang Long, Q. Bình Thạnh. Phiên chợ chỉ diễn ra vào sáng chủ nhật trong tuần, thu hút rất đông người tham gia. Cả người bán lẫn người mua đều được uống cà phê, nghe nhạc sống, tràn ngập chất văn nghệ. Nhưng “ông chủ chợ” quả quyết rằng đây không phải là quán cà phê văn nghệ mà là quán cà phê đồ cổ, nơi mua bán, giao lưu của những người thích mua đồ… cũ.

Không có cái không khí của chợ búa mà nó đầy chất văn hóa, tạo nên nét đa dạng trong đời sống của người dân Sài Gòn. Hàng hóa ở đây có những loại mang đến không phải để bán mà là để khoe, hoặc góp vui như ông chủ của một chiếc máy hát đĩa loa kèn thời Bảo Đại cứ chủ nhật “mang đến lại mang về”. Chợ ve chai cũng có luật của nó, luật ở đây chính là sự tin tưởng lẫn nhau. Nếu người bán cố tình nói sai về món đồ để bán được giá cao, một khi bị phát hiện “ông chủ chợ” sẽ không cho mang đồ vào chợ nữa.

Cao Thục Đoan

Bình luận

Bạn có thể quan tâm