Chuyện đời ít biết của những người thợ sửa khóa (kỳ cuối)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:08 03/12/2020 |

Từ lần mất 5 phân vàng vì mở 3 ổ khóa bị hỏng, ông Tống Minh “nổi giận” học luôn nghề sửa khóa và hành nghề hơn 35 năm qua.

Kỳ cuối: Mở 3 ổ khóa mất 5 phân vàng, ông lão “nổi giận” đi học luôn nghề sửa khóa

Trước chiếc bàn gỗ cũ kỹ và cái tủ kiếng chất đầy đồ nghề, ông Minh cẩn thận dũa lại chìa khóa, ngắm nghía so sánh với chìa khóa gốc rồi giao cho khách. Ông mở hộc tủ, cất 25.000 đồng tiền công, rồi ngồi dựa vào ghế rít hơi thuốc thật dài. Giọng thủng thẳng, ông kể về cái duyên với nghề sửa khóa và những câu chuyện theo ông suốt một hành trình dài…

Giận quá hóa sự nghiệp

70 tuổi, ông Tống Minh trông vẫn rất khỏe khoắn, khuôn mặt phúc hậu ẩn dưới mái tóc dài và bộ râu gần như bạc trắng. Chỗ làm việc hiện tại của ông là góc đường 30 Tháng 4 và Trần Hoàng Na (phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ). Ông bảo, mấy chục năm trước, ông bắt đầu làm nghề trên con đường này, bề ngang chỉ chừng 3 – 4 mét, giờ đã là đường 2 chiều, rộng hơn chục mét rồi.

Gia đình ông Minh vốn có nghề thợ mộc, đến ông là đời thứ 3. Ông cũng đã học xong nghề này với tay nghề khá. Nhưng rồi ông thấy mình không hợp nên chuyển đi học sửa xe máy. Học xong, ông ra mở tiệm nhưng thấy chẳng đâu vào đâu. Bôn ba đủ thứ nghề mà chưa ổn định, cuộc đời ông cứ thế lênh đênh vô định. Cơ duyên để ông đến với nghề sửa khóa cũng rất tình cờ. Một ngày hơn 35 năm trước, nhà ông bị mất chìa khóa, phải kêu thợ sửa khóa tới sửa. “Ông đó phải phá 3 lớp ổ khóa mới mở được cửa nhà tôi. Ông ta lấy số tiền tương ứng với 5 phân vàng làm tôi tức anh ách. Tôi phải trả thôi, thỏa thuận rồi mà. Đúng là một cái giá “quá đắt” cho lỗi làm mất chìa khóa”.

Vậy là ngay hôm đó, ông Minh giận dỗi lôi hết ổ khóa trong nhà ra ngồi mở. Ông vật lộn với đống ổ khóa mấy ngày trời, không thiết tha làm gì nữa. Rồi từ sự mày mò, tìm hiểu từng chút một, ông cũng nắm được nguyên tắc trong từng ổ khóa. Vậy là ông chính thức có nghề mới, nghề sửa khóa. Từng bước, ông ra mở tiệm, làm việc có tâm, có uy tín ông càng được nhiều người biết đến.

Rồi ông cảm thấy yêu cái nghề này. Người ta giận quá thì mất khôn, còn đối với ông Minh, lần giận dỗi ấy đưa ông đến với một ngã rẽ mới, một nghề mới và gắn suốt phần đời còn lại. “Thời trước, ổ khóa còn đơn giản lắm. Làm chìa cũng không có máy móc gì, chỉ dũa bằng tay. Sau này xã hội phát triển, trộm cắp nhiều, người ta mới làm ra những ổ khóa phức tạp hơn, rồi có máy cắt chìa. Mình phải học, phải cập nhật mới bám nghề được”, ông Minh kể.

Hơn 35 năm làm nghề, ông Minh cho biết, bản thân ông chưa từng sa ngã. Sự sa ngã mà ông muốn nói đến ở đây là lòng tham và sự cám dỗ. Ông lão sửa khóa kể: “Có nhiều người gọi tôi đến mở khóa nhà nhưng không phải của nhà họ. Họ âm mưu trộm đồ của nhà đó. Lúc trước, tôi gặp rất nhiều trường hợp này. Để an toàn, tôi phải hỏi hàng xóm của nhà đó trước, chắc ăn đúng chủ nhà rồi mới mở, nếu không phải thì mình từ chối khéo”.

Những lần va vấp như vậy giúp ông biết được trong nghề vẫn còn đâu đó những cạm bẫy, cám dỗ mà bản thân ông phải tự ý thức. Có những câu chuyện mà ông nhớ mãi và lấy đó làm điều răn cho mình. Mấy năm trước, 1 người đàn ông ngoài 30 tuổi đến nói với ông rằng ông ta đánh mất chìa khóa, nhờ ông đến tận nhà mở cửa. Đến nơi, nhìn người đàn ông rồi nhìn ngôi nhà khang trang, ông không khỏi nghi ngờ, nhưng cũng không thể “bóc phốt” người đàn ông này mà không có chứng cứ được. Ông phải mượn cớ quên đồ nghề, để đi hỏi thêm hàng xóm xung quanh. Ông muốn xác định chủ nhà này có thực là người đàn ông kia không.

“Tôi hỏi thăm thì biết người đàn ông kia từng làm thuê cho nhà giàu này rồi bị đuổi. Anh ta biết rõ tình hình của ngôi nhà này, bây giờ tìm cách quay lại trộm đồ. Tôi lén báo công an luôn, anh này bị đưa về đồn, tha hồ giải thích, trình bày. Nếu lúc đó tôi ham mấy đồng tiền công thì coi như là đồng phạm với kẻ trộm rồi. Tệ hại hơn là giả sử lúc mình mở khóa xong thì chủ nhà về, còn người đàn ông đó thì cao chạy xa bay, mình có mười cái miệng cũng không cãi được”, ông Minh nói.

Những nguyên tắc trong nghề sửa khóa

“Những thợ khóa khác không biết thế nào, nhưng tôi có những nguyên tắc riêng của mình, tuyệt đối không vi pham. Thứ nhất là làm nghề tuyệt đối không tham lam. Phía sau cánh cửa tủ, cửa két sắt là tài sản lớn lắm, nếu mình tham lam, trong đầu sẽ dễ bị dẫn dắt những suy nghĩ xấu. Thứ hai là chỉ mở khóa khi biết chính xác người kêu mình mở khóa là chủ nhà, hoặc là chủ của tài sản bị khóa. Thứ ba là không vì bất cứ điều gì mà làm điều sai trái. Cạm bẫy nghề sửa khóa rất nhiều, nếu không kiên định thì rất dễ sa ngã”, ông Minh bày tỏ.

Ngoài chuyện bị kẻ gian lợi dụng, ông Minh còn gặp rất nhiều tình huống oái ăm. Ông kể: “Người kêu mình tới mở cửa có thể đúng là chủ nhà đó rồi, nhưng nhiều khi việc mở khóa vẫn bị cho là “không hợp lý”. Đó là những lần vợ nhờ mở khóa két sắt để lấy tài sản của chồng, hoặc con nhờ mở tủ để lấy tiền vàng của cha mẹ. Vì vậy, đòi hỏi người thợ khóa cần tỉnh táo quan sát, khi nghi ngờ thì phải tìm hiểu, người thuê không giải đáp thắc mắc thì mình phải từ chối khéo. Tôi chỉ mở tủ, két sắt khi có đủ thành viên trong gia đình. Ngoài ra, người dưới 18 tuổi kêu tôi đi mở khóa, tôi phải xác nhận có cha mẹ người đó ở nhà không. Quá trình làm việc, tôi cũng học hỏi được một số mẹo, chỉ cần hỏi một số câu là  có thể biết người kêu mở khóa có thật sự là chủ nhà hay không”.

Ông Minh kể, có nhiều người lạ mặt từng đến tiệm ông nhờ làm chìa khóa vạn năng và trả giá rất cao. Biết rõ chìa khóa vạn năng có thể bẻ rất nhiều ổ khóa nên ông từ chối. Hay có những kẻ trộm xe máy người khác rồi dắt đến nhờ ông đánh chìa khóa mới, nhìn thái độ, nhìn ổ khóa xe, nếu nghi ngờ, ông cũng không làm. “Tôi chỉ biết từ chối chứ không thể báo công an hay làm gì được. Mình chỉ nghi ngờ, không có chứng cứ. Hơn nữa tôi làm việc công khai như vậy, nếu đụng chạm thì cũng khó sống”, ông lão chia sẻ.

Đối với việc lựa chọn đệ tử để dạy nghề, ông Minh cũng có những nguyên tắc riêng. Ông chỉ chọn người trên 30 tuổi, ông bảo rằng vì qua độ tuổi này người ta đã chín chắn, không dễ bị sa ngã. Ngoài ra, ông phải biết chính xác gia cảnh, tính tình của người đó. Ông Minh cũng ưu tiên dạy nghề cho những người khuyết tật. Ông bảo rằng, những người khuyết tật lương thiện và ít khả năng sa ngã, phạm tội.

Có một câu chuyện vui mà ông lão này đúc kết, xem như là “kinh nghiệm” sau nhiều năm làm nghề, rằng khi mở ổ khóa cho khách, không nên mở quá nhanh. Thà mình làm chậm, nhưng chủ nhà họ thích thì vẫn hay hơn. Ông cười rồi kể: “Có mấy ổ khóa đơn giản, mình chỉ mất vài giây là mở được. Nhưng mở nhanh quá thì chủ nhà họ ngại, không muốn trả tiền. Họ sẽ nghĩ dễ như vậy mà lấy tiền như vậy là mắc. Cái này giống tôi hồi xưa. Họ đâu biết, để mở nhanh được như vậy, chúng tôi phải học và rút kinh nghiệm trong hàng chục năm trời”.

Ông Minh chia sẻ rằng, nghề sửa khóa tuy không giàu nhưng cũng giúp ông đủ trang trải cuộc sống thường ngày. Còn sức khỏe, ông còn làm, còn đóng góp cho đời một công việc thầm lặng.

Hàm Hương

Bình luận

Bạn có thể quan tâm