Chuyện một gia đình có 5 con trai sống giữa thủ phủ ma túy

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:01 17/01/2021 |

Bản Đửa từng là “thủ phủ” của những kẻ buôn ma túy. Giờ nơi này cơ bản đã thoát khỏi vòng xoáy của “cái chết trắng”, nhưng những tàn dư mà nó để lại vẫn còn hiện hữu trong đời sống hàng ngày.

Chuyện một gia đình có 5 con trai sống giữa thủ phủ ma túy
“Thủ phủ ma túy” trước đây, nay chỉ chủ yếu là người già, trẻ nhỏ và phụ nữ

Tìm mọi cách “đẩy” con đi xa thủ phủ ma túy

Bản Đửa (xã Lượng Minh, Tương Dương, Nghệ An) từng là “thủ phủ” của những kẻ buôn ma túy. Giờ nơi này cơ bản đã thoát khỏi vòng xoáy của “cái chết trắng”, nhưng những tàn dư mà nó để lại vẫn còn hiện hữu trong đời sống hàng ngày. Bản nhỏ người Thái này có trên 20 người ngồi tù về ma túy, bỏ lại những căn nhà hoang, đàn con bơ vơ và cha mẹ già cô quạnh.

Trong buổi chiều muộn, chúng tôi men theo con đường độc đạo từ trung tâm xã vào bản Đửa. Phía xa là núi Pù Lôm, nơi các nhóm buôn bán ma túy từng lập căn cứ tác yêu tác quái. Pù Lôm trông có vẻ bình thường như bao ngọn núi khác nhưng lại là vị trí đắc địa của các băng nhóm buôn ma túy ở miền Tây Nghệ An. Phía bên kia đã là địa bàn xã Mường Lống, huyện Kỳ Sơn. Từ những năm 90, các lối mòn qua Pù Lôm trở thành đường vận chuyển ma túy từ Lào, qua huyện Kỳ Sơn vào sâu trong lãnh thổ Việt Nam. Trong một thời gian dài, nơi đây được ví như thủ phủ ma túy của miền tây xứ Nghệ.

Bản Đửa xơ xác và vắng lặng. Những ngôi nhà sàn xen lẫn nhà trệt bằng gỗ san sát phía hai bên suối Huồi Đửa. Dưới khe suối, có hàng chục tua bin điện tự tạo. Nơi này cách hai nhà máy thủy điện Bản Vẽ và Nậm Nơn không xanhưng lưới điện quốc gia vẫn chưa đến nơi.

Đã sẩm tối, những phụ nữ lặng lẽ rời nhà xuống suối tắm giặt. Đầu cầu thang, một vài bà cụ ngồi thêu váy. Mấy ông lão thò đầu ra từ cửa sổ ngó theo chúng tôi, tỏ vẻ ngạc nhiên khi cóngười lạ vào bản. Cách không xa con suối là một sân bóng chuyền, căng ngang giữa sân là một manh lưới rách. Giờ này ởnhững làng bản khác, đám thanh niên đã tập trung đánh bóng chuyền, phụ nữ, người già thì chơi bóng hơi. Nhưng buồn thay, khoảng sân này lại không có một bóng người.

Trai gái bản Đửa hầu hết đều vắng nhà. Một phần tìm đến các doanh nghiệp trong Nam ngoài Bắc làm thuê. Một phần trong số đó (khoảng hơn 20 người) đang thụ án tại các trại giam. Chúng tôi biết được điều này khi trò chuyện cùng ông Vi Xuân Chính, Chi hội trưởng người cao tuổi bản Đửa. Ông lão quê gốc xã Châu Khê, huyện Con Cuông. Năm 1998, ông dẫn vợ và 7 người con lên bản Đửa sinh sống. Ông bảo ngày ấy muốn đưa vợ con đi thoát nghèo đói bởi ở quê không còn đất canh tác.

Chuyện một gia đình có 5 con trai sống giữa thủ phủ ma túy 2
Bản Đửa nơi cơn lốc ma túy từng đi qua

Đến nơi ở mới, những tưởng sẽ là lối thoát, ai dè đó cũng là lúc cơn lốc “cái chết trắng” kéo đến. Nhà có những 5 cậu con trai đang tuổi ăn, tuổi lớn nên ông lão lo ngay ngáy. Chưa đến tuổi 50 nhưng mái đầu bắt đầu lốm đốm bạc. “Mình là đảng viên mà để con cái dính vào nghiện ngập thì đúng là cái tội với họ hàng, tổ chức”, ông Chính tâm sự. Ông vừa cùng vợ con làm rẫy, vừa bảo ban chúng tránh xa nạn ma túy.

Trong màn đêm đang dần buông trên xóm núi nhỏ, ông Chính trỏ tay về ngọn núi Pù Lôm – Đó là nơi khởi phát của những “làn gió độc”. Bấy giờ lòng dạông chỉmuốn trở về lại quê cũ sinh nhai nhưng khổ nỗi nhà đất đã bán hết, chỉ còn cách chèo chống làm sao cho gia đình được yên ấm. Khi đứa con đầu lập gia đình ở một địa phương khác, ông quyết định cho anh ta về quê vợ sinh sống để tránh xa nạn nghiện hút. Thấy có vẻổn, đến lượt đứa thứ hai rồi thứ ba lấy vợ, ông Chính cũng tìm cách “đẩy” con sang ởđàng ngoại. Hai đứa con sau có vẻ chí thú làm ăn, lại chuyên lao động xa nhà nên phần nào khiến ông Chính an tâm họ sẽ không dính vào nghiện ngập như hàng chục trai bản khác.

Bây giờ đã ở tuổi 66, ông Chính không còn phải đi làm rẫy nữa. Ông ở nhà cùng vợ nuôi gà và chăm đàn cháu. Mỗi ngày, từ 3 giờ sáng, ông cầm chài lưới xuống suối đánh cá. Mọi sinh hoạt của gia đình gần như nhờ cậy vào 2 anh con trai đang đi lao động xa và cô con dâu đi xuất khẩu lao động gửi về. “Cho chúng nó “thoát ly” như vậy cũng tốt. Vừa tránh được nghiện ngập, vừa phụ giúp được gia đình. Khi về già, ai chẳng muốn ở cùng các con, nhưng nạn ma túy như thế mình phải chấp nhận thôi”, ông Chính suy tư.

Nỗi ám ảnh còn mãi ở nơi từng là “thủ phủ ma túy”

Sáng hôm sau, trong căn nhà vắng của ông Vi Xuân Chính, chợt xuất hiện một thanh niên trẻ. Đó là Vi Văn Dịnh, con trai ông Chính. Anh ta vừa từ miền Nam trở về thăm cha mẹ và 3 đứa con. Sinh năm 1989, từ 16 tuổi, Dịnh đã nghỉ học. Anh được bố gợi ý nên theo chúng bạn đi làm ăn xa. Dịnh không ngờ nơi mình “vào đời” lại là một bãi vàng ở huyện Phước Sơn (Quảng Nam).

16 tuổi, cậu bé Dịnh phải chui xuống những hầm vàng sâu đến 90 mét. Sau hơn nửa giờ đồng hồ, Dịnh khó nhọc chui lên vì thiếu dưỡng khí. Trong 6 tháng ở hầm vàng, cậu bé đã chứng kiến những người cùng làm với mình suýt mất mạng do lở đất đá. Quá sợ hãi, Dịnh trốn khỏi bãi vàng và tìm đến lao động ở các khu công nghiệp ởBình Dương rồi Sài Gòn. Thế nhưng, trong suốt hơn 1 năm ròng rã, Dịnh chỉ có thể làm cho các công xưởng nhỏ bởi chẳng một doanh nghiệp nào nhận người lao động dưới 18 tuổi.

Chuyện một gia đình có 5 con trai sống giữa thủ phủ ma túy 1
Người dân nơi đây chủ yếu dùng điện tự tạo từ các dòng suối

“Đó là chuyến đi dài nhất đời em. Biền biệt 5 năm trời không về nhà”, chàng trai cao ráo, vẻ từng trải nói. Năm 21 tuổi, Dịnh mới trở về bản. Lúc này anh đã lập gia đình và có con gái đầu lòng. Anh để lại vợ con rồi lại theo chúng bạn trở lại miền Nam. Đôi khi, anh sang tận Trung Quốc lao động chui, mỗi năm chỉ một lần về sum họp gia đình. Trong chuyến trở về lần này, Dịnh bảo có ý định tìm một công việc ở các tỉnh miền Bắc để được gần nhà hơn. “Lâu ngày không về nhà nên mình như một người xa lạ với lũ trai bản. Cũng nhờ thế mà mình tránh được cám dỗ ma túy”, Dịnh nói.

Có vẻ như nỗi ám ảnh về“cái chết trắng” đã ăn sâu vào tâm thức những thanh niên trẻ như Dịnh. Anh thà rời làng bản đi mưu sinh hơn là từng ngày đối mặt với nó để rồi bản thân cũng không chắc rằng, mình có vượt qua được cám dỗ kinh người từ ma túy hay không?

“Tôi chỉ ước sao con ma túy sớm rời làng bản đi thôi” – vẫn lời ông Chính. Ông bảo bản thân thù “con ma” đó lắm. Chính vì nó mà ông phải đẩy Dịnh và những người con của mình ra khỏi bản, dù biết rằng điều đó sẽ đưa các con vào cảnh cơ cực.

Đã non trưa, chúng tôi gặp một trai bản khác. Đó là Lô Văn Du, một trong những người trẻ hiếm hoi còn ở lại bản. Anh Du hiện là Phó bản cho hay, hiện trong bản có trên 20 người đang phải chấp hành án, hầu hết đều liên quan đến ma túy. Hiện nay, tình trạng buôn bán ma túy không còn diễn ra công khai như trước. Các đối tượng chủ yếu giao hàng khi có điện thoại. Cả bản hiện có 4 người đang đi cai nghiện bắt buộc ở các trung tâm của huyện, tỉnh. Riêng những người nghiện đang đi làm ăn xa thì ban quản lý bản không nắm được số lượng.

Dù nạn ma túy đang có chiều hướng giảm nhưng nỗi ám ảnh và hệ lụy từ “cái chết trắng” thì vẫn còn dai dẳng trong mỗi người dân ở bản Đửa. Câu nói trước lúc chia tay của ông Chính cứvấn vương tâm trí tôi trên chặng đường ngược dốc trẻ về: “Có dịp lại lên nhé. Biết đâu, vài ba năm nữa khi mọi người trở lại, con ma túy đã đi khỏi bản ta rồi”. Đó có lẽ không chỉ là niềm mong mỏi của riêng ông Chính.

Minh Nguyệt

Bình luận

Bạn có thể quan tâm