Danh ca Thái Thanh tiếng hát trăm năm và duyên nợ một đời

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:16 07/04/2020 |

Danh ca Thái Thanh đã qua đời ngày 17/3 tại nhà riêng ở California – Mỹ, hưởng thọ 86 tuổi. Nhiều thế hệ ngưỡng mộ tiếng hát Thái Thanh như một huyền thoại của nền tân nhạc Việt Nam. Thế nhưng, hào quang sàn diễn và thăng giáng đời thường lại là hai sắc độ của bản tình ca số phận!

Danh ca Thái Thanh tiếng hát trăm năm và duyên nợ một đời 1
Danh ca Thái Thanh

Danh ca Thái Thanh được yêu mến đến mức nào trong lòng công chúng? Khi bà đã xuôi tay về nơi nghìn trùng xa cách, dĩ nhiên cũng có những ngậm ngùi và tiếc thương riêng biệt. Tuy nhiên, từ trước năm 1975, thì hình ảnh Thái Thanh đã không khác gì một tượng đài trong giới biểu diễn. Bằng chứng ư? Trong ca khúc “Giọt buồn không tên” được nhạc sĩ Anh Bằng viết năm 1971, đã không ngần ngại đưa Thái Thanh vào bài hát như một chất liệu nghệ thuật của đời sống: “Phòng trà nghỉ chân nghe Thái Thanh ca Biệt ly”. Điều ấy khẳng định, tiếng hát Thái Thanh và ca khúc “Biệt ly” đã gắn bó với nhau cỡ nào và phổ cập vào xã hội cỡ nào, thì một ca từ mới tự tin xuất hiện ung dung như vậy!

Danh ca Thái Thanh sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống âm nhạc trên đất Hà Nội. Quê mẹ ở Sơn Tây, quê nội ở Bạch Mai, Thái Thanh có tên thật Phạm Thị Băng Thanh, là em gái út của hai tài danh quen thuộc: ca sĩ Thái Hằng (tên thật Phạm Thị Quang Thái) và nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Từ nhỏ, ban nhạc ba chị em đã được thành lập để biểu diễn ngay tại quán ăn Thăng Long của gia đình. Dĩ nhiên, thời thơ trẻ thì nhạc sĩ Phạm Đình Chương chưa sáng tác mà biểu diễn với nghệ danh Hoài Bắc.

Năm 1951, ca sĩ Thái Hằng kết hôn với nhạc sĩ Phạm Duy, và sinh ra một lứa nghệ sĩ mới gồm Duy Quang, Duy Cường, Thái Hiền, Thái Thảo… Còn nhạc sĩ Phạm Đình Chương từng có mối tình lâm ly với ca sĩ Khánh Ngọc, và đoạn kết bẽ bàng được gửi gắm trong ca khúc “Nửa hồn thương đau”. Danh ca Thái Thanh cũng góp vào đại gia đình nghệ sĩ ấy hai người con nổi tiếng là ca sĩ Ý Lan và ca sĩ Quỳnh Hương.

Danh ca Thái Thanh tiếng hát trăm năm và duyên nợ một đời
Danh ca Thái Thanh và con gái – ca sĩ Ý Lan

Thời gian nghiệt ngã có thể bôi xóa nhiều thị phi vinh nhục, nhưng câu chuyện mà danh ca Thái Thanh cùng những người thân xung quanh bà để lại, đã thành một phần của đời sống nghệ thuật Việt Nam. Nhạc sĩ Phạm Đình Chương qua đời năm 1991, ở độ tuổi 62. Ca sĩ Thái Hằng qua đời năm 1999, ở độ tuổi 72, nhạc sĩ Phạm Duy qua đời năm 2013 ở độ tuổi 92, và bây giờ danh ca Thái Thanh cũng vĩnh biệt dương gian ở độ tuổi 86… Dẫu yêu ghét mặt nọ mặt kia, cũng không thể phủ nhận họ đã đến và đã trao cho âm nhạc Việt Nam những dấu son đáng trân trọng. Riêng danh ca Thái Thanh, cuộc đời bà còn là câu chuyện của một hồng nhan tài hoa, lận đận mà vẫn nhẹ nhàng, ấm áp.

Nếu người chị Thái Hằng sánh duyên với nhạc sĩ Phạm Duy, thì người em cũng từng lên xe hoa với một nhân vật lừng lẫy không kém: tài tử Lê Quỳnh. Sau năm 1954, cả Thái Thanh và Lê Quỳnh đều là những ngôi sao trong làng giải trí Sài Gòn. Khuôn mặt điển trai và tài năng diễn xuất của Lê Quỳnh qua các bộ phim “Hồi chuông Thiên Mụ”, “Mưa rừng”, “Đôi mắt người xưa”, “Ngàn năm mây bay”, “Bụi phấn hồng”, “Chờ sáng”, “Mùa thu cuối cùng”, “Bẫy ngầm” cũng làm bao cô gái ngày đêm thầm mơ trộm nhớ.

Vì vậy, họ không cần Thượng đế sắp đặt cơ duyên nào để biết nhau và quen nhau. Chuyện nữ ca sĩ đệ nhất và nam diễn viên đệ nhất gặp gỡ thường xuyên và sánh đôi bên nhau, không có gì phải ngạc nhiên. Khi họ chấp thuận ân nghĩa phu thê, mới là sự kiện lớn dành cho đám đông. Năm 1956, đám cưới Thái Thanh – Lê Quỳnh trở thành một điểm nhấn show biz quan trọng nhất Sài Gòn.

Danh ca Thái Thanh tiếng hát trăm năm và duyên nợ một đời 2
Nhiều thế hệ ngưỡng mộ tiếng hát Thái Thanh như một huyền thoại của nền tân nhạc Việt Nam

Làm vợ của tài tử Lê Quỳnh, danh ca Thái Thanh tạm xếp lại lịch diễn và sinh liên tục năm người con: Ý Lan (1957), Lê Việt (1958), Quỳnh Hương (1960), Thanh Loan (1962) và Lê Đại (1964). Mái ấm của Thái Thanh – Lê Quỳnh tràn ngập tiếng cười hạnh phúc và cũng tiềm ẩn không ít bất trắc vì hai ngôi sao tỏa sáng chung một góc trời. Ghen tuông liên tục bùng nổ.

Danh ca Thái Thanh ghen với tài tử Lê Quỳnh vì những mỹ nhân thường xuyên đeo bám xung quanh. Tài tử Lê Quỳnh cũng ghen với danh ca Thái Thanh, vì đi đâu cũng được các quý ông săn đón và chiều chuộng. Đỉnh điểm mâu thuẫn của họ diễn ra ở phòng trà Bồng Lai. Nghi ngờ danh ca Thái Thanh đang xao xuyến với một văn sĩ đương thời, tài tử Lê Quỳnh đã thẳng tay tát vợ giữa chốn công cộng. Dù sau đó tài tử Lê Quỳnh ăn năn xin lỗi, nhưng sự ê chề đã khiến danh ca Thái Thanh không thể tha thứ. Năm 1965, danh ca Thái Thanh và tài tử Lê Quỳnh đường ai nấy đi, trong sự tiếc nuối của bao người thần tượng họ.  

Sau khi chấm dứt hôn nhân với tài tử Lê Quỳnh, danh ca Thái Thanh một mình nuôi con. Những ngày đầu định cư trên đất Mỹ, có lúc khán giả còn không nhận ra danh ca một thời, khi thấy bà lầm lũi và tất tả chăm lo cho hai đứa con yếu đuối Thanh Loan và Lê Đại.

Ca sĩ Ý Lan tâm sự về người mẹ danh ca: “Mẹ tôi là một người đàn bà tình cảm và rất can đảm. Suốt thời thơ ấu cho đến khi trưởng thành, hình ảnh của mẹ Thái Thanh âu yếm, chăm sóc và yêu thương các con đã ảnh hưởng đến tôi rất nhiều khi tôi làm mẹ. Tình cảm thiêng liêng của mẹ dành cho tôi là niềm hạnh phúc và cả sự may mắn vô bờ bến. Tôi có tiếng hát và kỹ thuật hát được thừa hưởng từ mẹ, còn kỹ thuật trình diễn được thừa hưởng từ bố. Đây là điều may mắn với tôi.

Bố mẹ tôi đã không còn sống chung với nhau từ khi tôi 8 tuổi, nhưng bố mẹ vẫn rất quý nhau và trân trọng nhau, cho nên tôi và các em trong gia đình vẫn được thừa hưởng tình yêu của cả hai người. Sự nổi tiếng của bố Lê Quỳnh và mẹ Thái Thanh là cả một gia tài dành riêng cho con cái. Tôi trở thành ca sĩ như ngày hôm nay là nhờ có cả hai yếu tố quan trọng mà bố mẹ đã để lại trong dòng máu tôi. Mãi mãi, tôi luôn coi mẹ là thần tượng trong cuộc sống cũng như trong âm nhạc”.

Danh ca Thái Thanh là một trường hợp độc đáo trong âm nhạc Việt Nam. Ngoài tiếng hát thiên phú, danh ca Thái Thanh có cách tự đào tạo để có được khả năng luyến láy nhả chữ thật điêu luyện và thật trữ tình. Những bài hát mà danh ca Thái Thanh từng chinh phục khán giả, khó có ca sĩ nào có thể hát lại thuyết phục hơn, trau chuốt hơn, mỹ cảm hơn. Bên cạnh ca khúc “Biệt ly” của Doãn Mẫn mà nhạc sĩ Anh Bằng nhắc đến trong câu ca “Phòng trà nghỉ chân nghe Thái Thanh ca Biệt ly”, danh ca Thái Thanh còn có vị trí độc đáo với các sáng tác của Phạm Duy như “Tình ca”, “Tình hoài hương”, “Bà mẹ Gio Linh”, “Hội trùng dương”, “Ngày xưa Hoàng thị”…

Nếu ngoa ngôn một chút, có thể nói, tiếng Việt đã trở nên thanh thoát hơn, mềm mại hơn, bay bổng hơn qua tiếng hát Thái Thanh. Để có được thành tựu một đời, danh ca Thái Thanh thổ lộ bí quyết: “Điều đầu tiên tôi muốn nói là người ca sĩ phải biết yêu tiếng nói của nước mình, phải yêu tiếng Việt của mình. Người ca sĩ còn phải yêu đất nước mình nữa. Khi trong bài hát có nói đến những xứ sở, những vùng nào đó trên đất nước mình, thì mình cũng phải cảm thấy yêu cả những địa danh đó nữa, miền Trung, miền Nam, miền Bắc.

Đặc biệt tôi sinh ra ở Hà Nội, thì khi đọc đến hai chữ Hà Nội tôi cảm thấy một tình cảm yêu mến vô bờ. Nếu mình không yêu chữ của nước mình thì giống như mình hát một bài hát ngoại quốc vậy. Thí dụ đọc đến chữ “em bé quê” là mình cảm thấy dào dạt tình thương yêu các em nhỏ sống ở những vùng quê nghèo nàn, tôi nói yêu chữ nước mình là vậy. Còn một chuyện nữa là tôi yêu người nghe, luôn luôn tôn trọng khán thính giả. Tôi rất thận trọng khi hát!”.

Tuy Hòa

Bình luận

Bạn có thể quan tâm