Danh hài Chí Tài gửi lại đời một nét cười bình dị

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:01 01/01/2021 |

Danh hài Chí Tài qua đời vì cơn đột quỵ vào 13h35’ ngày 9/12 thực sự khiến đồng nghiệp và công chúng bàng hoàng, tiếc thương. 62 năm sống trên nhân gian, danh hài Chí Tài đã tạo được một chỗ đứng không nhỏ trong lòng người hâm mộ. Dù chưa phải tài năng xuất sắc, nhưng danh hài Chí Tài đã mang đến và gửi lại cho cuộc đời một nét cười bình dị.

Danh hài Chí Tài gửi lại cho đời một nét cười bình dị
Nghệ sĩ Chí Tài

Những kế hoạch dang dở của danh hài Chí Tài

Ở tuổi 62, danh hài Chí Tài vẫn ở phong độ đỉnh cao nghề nghiệp. Dù đã bị tiểu đường nhiều năm nhưng danh hài Chí Tài vẫn chăm chỉ rèn luyện thể lực để có thể chạy show liên tục từ Nam ra Bắc. Ngoài vai diễn trong bộ phim “Kiếm chồng cho mẹ chồng” đang quay dang dở, danh hài Chí Tài còn có kế hoạch xuất hiện trong chương trình “Duyên” diễn ra ngày 26/12 tại Trung tâm hội nghị quốc gia ở Hà Nội. Thế nhưng, tất cả đã khép lại vì định mệnh trớ trêu.

Linh cữu danh hài Chí Tài được quàn tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng (phía Nam) ngày 12/12, lễ viếng diễn ra từ 9h đến 16h. Khán giả có đúng 7 giờ đồng hồ để chia biệt thần tượng. Danh hài Hoài Linh được gia đình ủy quyền lo liệu tang lễ của danh hài Chí Tài tại Việt Nam đã đề xuất một ý tưởng nhân văn: “Do thời gian thăm viếng có hạn và sau đó linh cữu nghệ sĩ Chí Tài đưa về Mỹ, nên việc đi vòng hoa viếng sẽ tốn kém và rất lãng phí trong tình hình nhiều nơi còn khó khăn.

Với tâm nguyện của nghệ sĩ Chí Tài, anh vẫn còn lời hẹn từ thiện lần thứ 2 tại miền Trung nhưng chưa thực hiện được thì anh đã đột ngột ra đi. Gia đình và anh em chúng tôi xin phép không nhận vòng hoa viếng, chỉ mong quý vị thay vì đi vòng hoa viếng nghệ sĩ Chí Tài , thì chúng ta nên dùng số tiền này thành lập 1 quỹ riêng cho nghệ sĩ Chí Tài. Sau tang lễ chúng tôi sẽ dùng toàn bộ số tiền vòng hoa đó, thay mặt nghệ sĩ Chí Tài xây những căn nhà tình thương, tặng bà con vừa bị lũ lụt. Bảng tên tặng nhà sẽ là “Nghệ sĩ Chí Tài thương tặng”. Chúng tôi thiết nghĩ, việc làm này thiết thực hơn và ý nghĩa hơn rất nhiều”.

Sau khi thành danh ở hải ngoại, nghệ sĩ Chí Tài về nước hoạt động nghệ thuật suốt 20 năm qua. Tất nhiên, tôn xưng “danh hài” là do khán giả ưu ái ban tặng, chứ nghệ sĩ Chí Tài chưa bao giờ dám tự nhận như vậy. Thiết nghĩ, gọi là danh hài Chí Tài cũng không có gì quá ngoa ngôn. Bởi lẽ, trong dòng chảy showbiz vàng thau lẫn lộn hiện nay, nghệ sĩ Chí Tài có bản sắc riêng và có sự tận tụy cống hiến đáng khen ngợi.

Nghệ sĩ Chí Tài biểu diễn trên sân khấu

Không thể phủ nhận, nghệ sĩ Chí Tài có gương mặt đậm chất hài hước. Và dường như, nghệ sĩ Chí Tài sinh ra để diễn hài, dù trước đó ông từng có sự chọn lựa khác. Đám đông thường nắc nỏm về sự đa tài của Chí Tài như chơi ghita, hòa âm, ca hát… Thế nhưng, nếu Chí Tài không bước lên sân khấu tấu hài thì e chừng tên tuổi Chí Tài vẫn nhập nhòa lắm. Thậm chí, những ca khúc do Chí Tài sáng tác như “Tình muộn”, ‘Em ở đâu” hoặc “Anh không thể quên em” cũng chỉ là những bài hát thường thường bậc trung. Ngay cả chuyện Chí Tài ôm đàn hát “Nhỏ ơi” được tán thưởng khắp nơi, cũng phải thật khách quan để thấy rằng những tràng vỗ tay kia dành cho tiết mục giao lưu của danh hài, chứ không phải dành cho tiết mục trình diễn của một ca sĩ. Nói cách khác, chính cái duyên trên sân khấu tấu hài đã hắt hào quang sang những hoạt động showbiz khác của Chí Tài.

Từ thành viên ban nhạc Anh Em Chí Tài đến một danh hài trên sân khấu là một cuộc lột xác ngoạn mục của Chí Tài. Bởi lẽ, cái thời chơi nhạc được Chí Tài thừa nhận: “Làm ban nhạc rất cực, đi sớm về trễ, đôi khi còn bị ca sĩ cằn nhằn. Nhiều khi bữa đó ca sĩ mệt, lỡ một nhịp, nhưng người ta không nhận lỗi mà quay qua đổ lỗi: Ban nhạc đánh kỳ quá à. Vậy thì chết ban nhạc rồi! Bầu show đâu cần biết, người ta khiển trách mình”.

Còn khi đã chuyển sang tấu hài, thì Chí Tài có niềm hạnh phúc: “Tôi có một tuổi trẻ đầy khó khăn, vất vả. Hồi đó nghèo, tôi ăn cơm với ớt, nước mắm, nước tương. Sau đó, tôi may mắn có cuộc sống khá giả hơn nhờ sự yêu thương của khán giả. Đến bây giờ, niềm vui của tôi chính là được biểu diễn hàng ngày trên sân khấu, được ngồi đếm tiền và ăn những món ngon do bà xã nấu!”.

Bà xã của nghệ sĩ Chí Tài là ca sĩ Phương Loan, nhỏ hơn Chí Tài 1 tuổi. Cả hai quen biết nhau khi còn ở Việt Nam, nhưng duyên chưa thành thì cách ngăn. Năm 1980, Phương Loan sang Mỹ định cư tại bang Hawaii. Năm sau, Chí Tài cũng sang Mỹ, nhưng định cư tại bang California. Chính ca sĩ Phương Loan đã gợi ý cho bầu show mời ban nhạc Anh Em Chí Tài sang Hawaii biểu diễn, để họ có cơ hội trùng phùng. Năm 1984, ca sĩ Phương Loan rời Hawaii sang California để tham gia ban nhạc Anh Em Chí Tài cùng người yêu. Năm 1987, nhạc sĩ Đức Huy đã đại diện họ nhà trai để hỏi cưới ca sĩ Phương Loan cho nghệ sĩ Chí Tài.

Khi Chí Tài chuyển nghề tấu hài, ca sĩ Phương Loan cũng không còn đi hát mà tình nguyện làm hậu phương cho chồng. Nhận thấy môi trường nghệ thuật ở hải ngoại không còn đủ cho nghệ sĩ Chí Tài trưng trổ hết năng lực, ca sĩ Phương Loan đồng ý cho chồng về Việt Nam hành nghề. Danh hài Chí Tài thổ lộ: “Thật sự, Phương Loan rất thương tôi. Bà ấy cho tôi về Việt Nam vì biết tôi rất mê nghệ thuật. Nơi nào có đất cho tôi dụng võ thì tôi sẽ đến chỗ đó. Ở hải ngoại không phải không có nơi diễn nhưng bây giờ ít hơn trước, bên đó cũng không có sân khấu kịch đàng hoàng.

Danh hài Chí Tài gửi lại cho đời một nét cười bình dị 3
Nghệ sĩ Chí Tài và vợ

Tôi về quê hương có thể diễn những vở dài có nội dung, chứ không chỉ tấu hài 15 đến 20 phút như xưa. Tôi cũng có thể làm nhiều thứ khác như đóng phim truyền hình, làm giám khảo. Nếu như ở Mỹ, tôi sẽ không có cơ hội nhiều như vậy. Quan trọng hơn mỗi tháng tôi vẫn gửi tiền qua Mỹ cho vợ theo con số nhất định. Trên mức đó thì không sao, nếu thấp hơn lập tức bà ấy sẽ tịch thu hộ chiếu, không cho tôi đi đâu!”.

33 năm gắn bó phu thê, nghệ sĩ Chí Tài và ca sĩ Phương Loan không có con. Đó cũng là một nỗi buồn mà danh hài Chí Tài xác nhận: “Lúc trước, tôi làm nghề thấy vui quá thành ra không nghĩ đến chuyện sinh con luôn. Đến lúc dừng lại nghỉ ngơi lại thấy mình quá già. Lúc này sinh con không được khỏe, không may nó bị dị tật gì thì khổ. Tôi từng chứng kiến vài người bạn rơi vào trường hợp này. Nếu chúng ta sinh ra thì đâu thể bỏ nó được mà giữ lại thì tội cả đời, mình cũng khổ!”.

Danh hài Chí Tài rất thương vợ. Cứ vài tháng, danh hài Chí Tài lại bay về Mỹ để thăm ca sĩ Phương Loan. Thế nhưng, đại dịch toàn cầu đã ngăn trở vợ chồng hai bờ đại dương. Danh hài Chí Tài từ Mỹ sang Việt Nam từ ngày 20/3 và đến khi qua đời vẫn không có dịp gặp lại vợ. Danh hài Chí Tài đặt tên thân mật cho vợ là Bé Heo, còn ca sĩ Phương Loan gọi chồng là Bé Ngu.

Trong một buổi livestream trước khi mất không lâu, danh hài Chí Tài nhắn nhủ vợ: “Bé Heo, khi nghe những tâm tình của em, lúc nào anh cũng thấy rất vui. Bây giờ, anh ở đây một mình quá lâu rồi. Anh không diễn tả anh nhớ em đến mức nào. Anh nhớ những món ăn em nấu, cách em chăm sóc cho anh. Anh nhớ hết. Từ đó giờ, chỉ khi ba mẹ anh mất, anh mới khóc, mà bữa nay anh không kìm được. Anh sẽ cố gắng sống khỏe để em đỡ lo. Anh cầu mong vắc xin Covid-19 có lẹ lẹ chút để vợ chồng mình được gặp nhau”.

Ngã rẽ nghệ thuật từ tình huống bất ngờ

Với một nhân vật vừa vĩnh biệt cõi đời nhiều ngổn ngang, người ta rất dễ mủi lòng để nói thêm vài điều tốt đẹp “nghĩa tử là nghĩa tận”. Trường hợp danh hài Chí Tài có lẽ cũng không ngoại lệ. Thế nhưng, điểm chung quan trọng nhất mà giới showbiz Việt xót thương danh hài Chí Tài chính là lối sống hòa đồng và hiền lành. Danh hài Chí Tài đối xử vui vẻ, chân thành với tất cả bạn bè và những người xung quanh. Danh hài Chí Tài cũng không bao giờ khoa trương về sự thành đạt hay giàu có của mình. Đó là điều mà nhiều nghệ sĩ trẻ hôm nay phải học hỏi ở danh hài Chí Tài. Tuy nhiên, đóng góp của danh hài Chí Tài cho sân khấu hài ra sao, lại là câu chuyện cần đánh giá nghiêm túc và sòng phẳng.

Khởi sự nghệ thuật của Chí Tài là thành viên của ban nhạc Anh Em Chí Tài. Sau khi cùng gia đình định cư tại Mỹ vào năm 1981, Chí Tài cùng với hai người anh là Chí Thiện và Chí Thái lập ban nhạc Anh Em Chí Tài để chơi nhạc trong cộng đồng nhỏ Việt kiều. Về sau, ban nhạc Anh Em Chí Tài có thêm hai giọng ca là Phương Loan (vợ của Chí Tài) và Trịnh Nam Sơn (tác giả ca khúc ‘Con đường màu xanh”). Có ít sân chơi nên ban nhạc Anh Em Chí Tài chỉ hoạt động khá nghiệp dư. Trong một lần biểu diễn trong chương trình tạp kỹ, vì một diễn viên hài bỗng dưng vắng mặt nên Chí Tài được bầu show đề nghị thay thế với lý do “nhìn cậu cũng có vẻ hề hề”. Đó là một ngã rẽ bất ngờ của duyên phận. Sau lần thử sức ấy, Chí Tài chuyển hẳn sang diễn hài và ban nhạc Anh Em Chí Tài cũng tan rã.

Danh hài Chí Tài gửi lại cho đời một nét cười bình dị 2
Chí Tài, Hoài Linh và Trường Giang trong một tiểu phẩm hài

Ở hải ngoại, Chí Tài tham gia nhóm hài cùng Vân Sơn và Bảo Liêm gần 10 năm. Cách tung hứng giữa Chí Tài với Vân Sơn và Bảo Liêm cũng hiệu quả, nhưng chủ yếu là chọc cười kiểu cù loét thiên hạ. Năm 1997, Chí Tài được một bầu show đề nghị kết hợp với Hoài Linh và thực sự mở ra con đường mới cho cả hai. Cặp tấu hài Chí Tài – Hoài Linh tuy cách biệt nhau 11 tuổi nhưng lại rất hiểu ý nhau. Chí Tài và Hoài Linh dắt dìu nhau vươn lên thành một thương hiệu tấu hài số một tại các show tạp kỹ người Việt ở nước ngoài. Năm 2000, Chí Tài và Hoài Linh cùng về nước dự phần vào đời sống showbiz Việt đang nở rộ. 

Danh hài Chí Tài cũng như danh hài Hoài Linh đều không được đào tạo bài bản về nghệ thuật diễn xuất. Nếu như danh hoài Hoài Linh còn được học múa dân tộc, thì danh hài Chí Tài chỉ được học ghita. Thế nhưng, thật thú vị, khi họ đều thể hiện được năng khiếu bẩm sinh và biết cách rèn luyện để phô diễn khả năng tấu hài ngày càng đắc dụng, như chính danh hài Hoài Linh thổ lộ về yếu tố giúp họ thành cặp bài trùng: “Cái duyên “trầm”ởChí Tài có thểtương tác cùng cái duyên “bổng” của tôi, nên tôi đồng ý. Sự kết hợp này đã nâng cánh cho cả hai chúng tôi thăng hoa trên con đường nghệ thuật. Điều đáng quý nhất là suốt chừng ấy thời gian, hai chúng tôi chưa từng có một mâu thuẫn nào xảy ra!”.

Nếu như danh hài Hoài Linh có lối hóa thân đa dạng nhờ phát huy được sở trường về thể hình mềm mại và khéo léo, thì danh hài Chí Tài lại xuất hiện như một nét cười bình dị. Danh hài Chí Tài có khuôn mặt, ánh mắt và bộ ria vừa có vẻ láu lỉnh lại vừa có vẻ ngây ngô, dễ khiến người khác buồn cười. Chỉ dáng điệu ấy bước lên sân khấu đã có thể chọc cười, nhưng danh hài Chí Tài còn biết nhấn nhá ngôn từ và giọng cười theo hướng dân dã nên rất được công chúng yêu thích.

Danh hài Chí Tài rất giỏi khi làm toát lên được chất hài hước của những người lạc lõng, những người thua thiệt, những kẻ yếu thế. Danh hài Chí Tài không thể đem lại tiếng cười sâu sắc và chua cay cho nghệ thuật hài, nhưng lại đem đến tiếng cười nhẹ nhàng và thoải mái cho quần chúng lao động. Nói cách khác, danh hài Chí Tài là một dạng ngôi sao của giới bình dân, cười cho quên mệt nhọc, cười để giải khuây chốc lát.

Danh hài Chí Tài vào nghề chọc cười khá muộn màng, nhưng lại may mắn rơi đúng thời điểm vàng. Đó là thời điểm nhu cầu giải trí của khán giả tăng cao, nhưng lại thiếu vắng diễn viên hài và thiếu vắng kịch bản hài. Sàn diễn không còn hài kịch, mà chỉ còn tấu hài, nên danh hài Chí Tài nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần rộng lớn người hâm mộ suốt 20 năm qua.

Ngoài những màn tấu hài, nét duyên của danh hài Chí Tài cũng được các đạo diễn khai thác tối đa ở phim trường. Trong các bộ phim “Công chúa teen và ngũ hổ tướng”, “Kỳ phùng địch thủ”, “Lâu đài tình ái” hoặc “Trúng số” thì những vai diễn của danh hài Chí Tài trên điện ảnh không khác gì mấy trên sân khấu. Đó là những vai diễn chỉ nhằm tăng thêm màu sắc vui nhộn cho bộ phim, giống như nhân vật anh hề trong những vở chèo. Tuy nhiên, danh hài Chí Tài có một vai diễn tương đối ấn tượng trên màn ảnh, đó là vai Năm Triều trong bộ phim “Dạ cổ hoài lang” của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng.

Từ một bài vọng cổ đầu thế kỷ 20 của nhạc sĩ Cao Văn Lầu, diễn viên Thanh Hoàng đã mượn tinh thần “Dạ cổ hoài lang” để viết kịch bản sân khấu cùng tên, công diễn lần đầu năm 1995. Hơn 20 năm sau, “Dạ cổ hoài lang” từ sàn diễn bước lên màn bạc, qua bàn tay dàn dựng của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng. “Dạ cổ hoài lang” là một tác phẩm nói về nỗi ly hương đầy nước mắt, mà hai nhân vật chính lại giao cho hai danh hài đảm nhiệm thì kể ra cũng hơi phiêu lưu.

Hai ông già trong “Dạ cổ hoài lang”, Tư Lành và Năm Triều, có số phận riêng nhưng chung niềm tâm sự về mệnh kiếp lênh đênh xa xứ. Kịch bản “Dạ cổ hoài lang” qua hai lần đưa lên sân khấu đều do Thành Lộc đóng vai Tư Lành, còn vai Năm Triều do Việt Anh và Hữu Châu thay nhau thể hiện. Danh hài Hoài Linh từng đóng vai Tư Lành trên sàn diễn kịch nghệ, còn danh hài Chí Tài lần đầu tiên hóa thân Năm Triều thì xuất hiện luôn ở lĩnh vực nghệ thuật thứ bảy.

Khán giả đã quen nhìn khuôn mặt của Chí Tài trên sân khấu để cười, vì vậy khán giả quả là bị đặt vào tình thế khó xử khi phải nhìn khuôn mặt của Chí Tài trên màn ảnh “Dạ cổ hoài lang” để… khóc. Danh hài đóng phim buồn, có phải nhiệm vụ bất khả thi? Nếu là diễn viên chuyên nghiệp được đào tạo để làm danh hài, chắc chắn họ sẽ từ chối. Thế nhưng, ưu điểm của cả Chí Tài lẫn Hoài Linh là không học về diễn xuất, mà hóa thân vào nhân vật theo cảm nhận cá nhân. Ơn trời, nhờ sự tréo ngoe của showbiz Việt, mà xem hình ảnh Năm Triều của Chí Tài trong bộ phim “Dạ cổ hoài lang” cũng không đến mức phản cảm.

Cứ thong dong mà định vị vai Năm Triều như một món quà nghề nghiệp mà danh hài Chí Tài nhận được từ nền điện ảnh Việt đang loay hoay hội nhập chăng? Thật đáng mừng, xem phim “Dạ cổ hoài lang”, khán giả không còn nhận ra một danh hài Chí Tài vẫn hay chọc cười nữa, mà là một ông Năm Triều khắc khoải với nỗi niềm tha hương cầu thực. Sự trải nghiệm của bản thân nhiều năm nơi đất khách, đã giúp danh hài Chí Tài có được vai Năm Triều trong bộ phim “Dạ cổ hoài lang” khác hẳn vai Năm Triều từng có trên sàn diễn kịch nói. Vai Năm Triều của danh hài Chí Tài và vai Tư Lành của danh hài Hoài Linh trong bộ phim “Dạ cổ hoài lang” đã chứng minh họ là nghệ sĩ có đẳng cấp thực sự.

Bây giờ, danh hài Chí Tài không còn nữa. Thi hài của danh hài Chí Tài cũng được gia đình đưa về Mỹ để an táng. Thế nhưng, nét cười bình dị của danh hài vẫn còn trong lòng công chúng. Nét cười bình dị là món quà gửi lại, mà giới mộ điệu sẽ luôn ghi nhớ và cảm ơn những ngày danh hài Chí Tài đã đến và đã đi qua cuộc đời nhiều bận bịu lắm lo toan này.

Tâm Huyền

Bình luận

Bạn có thể quan tâm