Điều tra độc quyền về nạn buôn bán hổ để nấu cao xuyên biên giới Việt – Lào (kỳ 1)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:26 23/03/2021 |

Không biết từ lúc nào, nhiều người rỉ tai nhau về chuyện cao hổ “xịn” được xem như thần dược để chữa rất nhiều bệnh, nhất là các bệnh về xương khớp. Dù chưa có bất cứ kiểm chứng nào, nhưng nhiều người vẫn bỏ hàng chục, hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng mua hổ về nấu cao. Hổ vẫn bị buôn bán lén lút bởi lợi nhuận quá cao. Dọc các tỉnh biên giới Việt – Lào, tình trạng nuôi nhốt, buôn bán hổ diễn ra âm thầm – nhưng lại không bao giờ ngừng nghỉ.

Điều tra độc quyền về nạn buôn bán hổ để nấu cao xuyên biên giới kỳ 1
Nạn buôn bán hổ dịp cận tết và sau tết thường rầm rộ

Kỳ 1: Rầm rộ mua bán cao hổ để làm “quà Tết”

Mặc Covid-19, nạn buôn bán hổ vẫn hoạt động

Ngày 19/1/2021, lực lượng chức năng Phòng Cảnh sát môi trường, Cảnh sát kinh tế (Công an Hà Tĩnh) và Công an huyện Hương Sơn đã kiểm tra nhà ông Đinh Nhật Nghệ, trú tại xã Quang Diệm (Hương Sơn, Hà Tĩnh) và thu giữ xác một cá thể hổ nặng 2 tạ rưỡi. Cá thể này được phát hiện bị trói 2 chân sau bằng xích, bên cạnh là nồi hơi được cho là dùng để nấu cao động vật. Ông Nghệ thừa nhận là chủ nhân của xác hổ và đã mua cá thể hổ trên tại Nghệ An để nấu cao. Ông Nghệ đang bị lấy lời khai để điều tra về hành vi tàng trữ, giết mổ động vật hoang dã trái phép.

Theo Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), quần thể hổ tự nhiên ở Việt Nam chỉ còn ít hơn 5 con. Mặc dù vậy, hổ có thể không còn ở Việt Nam nữa. Theo một báo cáo của tổ chức Traffic, tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ xuất phát từ niềm tin vào các đặc tính được cho là có thể chữa bệnh và trừ tà của sản phẩm từ hổ. Một cuộc khảo sát người tiêu dùng tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh năm 2017 của Traffic cho thấy: 6% số người được khảo sát cho biết họ từng mua hoặc sử dụng các sản phẩm từ hổ, trong đó 83% trong số này đã mua cao hổ cốt.

Tình trạng buôn bán động vật hoang dã, mà ở đây là hổ, qua các khu vực cửa khẩu biên giới được dự báo có xu hướng gia tăng trong dịp cuối năm và đầu năm mới. Đặc biệt trên tuyến biên giới Việt Nam và Lào, dọc theo các tỉnh miền Trung là những điểm nóng thường xuyên xảy ra các vụ việc buôn bán động vật hoang dã rất phức tạp.

Hàng luôn sẵn phục vụ nhu cầu dịp Tết Tân Sửu

PV có mặt tại thị trấn Sơn Tây (Hương Sơn, Hà Tĩnh) những ngày giáp Tết, cách đó không xa là cửa khẩu quốc tế Cầu Treo. Từ khi xảy ra đại dịch Covid-19, hai nước cấm biên, hàng hóa qua lại chỉ có mỗi cách là đánh xe lên cửa khẩu, khai báo hải quan, biên phòng, chờ lái xe bên Lào sang rồi lái về nước bạn và ngược lại. Sơn Tây không còn vẻ tấp nập nhộn nhịp như xưa, lặng lẽ chuẩn bị đón Tết.

Điều tra độc quyền về nạn buôn bán hổ để nấu cao xuyên biên giới kỳ 1 1
Cửa khẩu Nậm Pao thường được những kẻ buôn bán hổ chọn là nơi trung chuyển

Sau vụ bắt giữ hổ ở xã Quang Diệm, người dân nơi đây có vẻ cảnh giác hơn với những người lạ mặt (dù PV gốc bản địa và sử dụng thổ ngữ địa phương để hỏi chuyện). Có lẽ, sau sự việc ầm ĩ ấy, họ sợ phát ngôn bừa bãi, sợ đụng phải những lực lượng ngầm, sơ hở là bị mời lên cơ quan chức năng khai báo như chơi.

Nhưng hỏi những đầu mối quen lâu năm, mua cao hổ ở đây có dễ không thì họ trả lời là: Có! Thậm chí có người còn nhiệt tình chỉ dẫn và giới thiệu là đồ xịn, tức là hổ tự nhiên, kèm tay nấu cao kinh nghiệm lâu năm, làm ăn bằng uy tín…Vụ bắt giữ ở xã Quang Diệm chỉ là do ông Đinh Nhật Nghệ “đen”, ông ta cũng là tay nấu cao thuê, mới khởi nghiệp chưa lâu đã bị sờ gáy, còn những đầu nậu buôn bán hổ thật sự, còn lâu mới lộ diện.

PV tiếp tục hỏi về việc có thể vận chuyển động vật hoang dã qua biên giớigiữa đại dịch Covid-19 không, bởi các chốt kiểm dịch được dựng lên khắp biên giới, lực lượng biên phòng được tăng cường tối đa? Một đầu mối tự tin khẳng định: “Biên giới với Lào toàn rừng núi, những người dân ở giáp biên sẽ thông thuộc địa bàn, họ đi được hết. Lực lượng biên phòng đâu đủ người để trải đều. Vận chuyển động vật hoang dã thuê thì đáng tiền họ mới làm. Tất nhiên, sẽ không thiếu “ông ba mươi”.

PV liên lạc với một người bạn ở Hà Tĩnh, đặt vấn đề tìm mua cao hổ cốt làm quà biếu, người bạn này nói thẳng hàng đợt Tết có tăng giá, đảm bảo hàng xịn, mối quen lấy giá 20 triệu đồng/lạng. Tuy nhiên, bên cung cấp không giao hàng cho PV, tránh bị lộ, mà đưa cho người bạn kia rồi mới đến tay PV. Anh ta không quên quảng cáo thêm: “Hổ, gấu nhà thì đầy, toàn hàng lấy trong đường qua Hương Sơn, Cầu Treo. Mấy lần ngồi uống rượu, tôi cũng toàn được tiếp đãi bằng rượu mật gấu xịn”.

Theo giới thiệu, chúng tôi tiếp tục tìm đến một trang trại nuôi hươu lấy nhung tên T.H khá nổi tiếng trên địa bàn xã Sơn Trung (Hương Sơn, Hà Tĩnh). Ở cửa hàng giới thiệu sản phẩm, la liệt toàn sừng hươu đủ các loại. Lân la làm quen nói chuyện một hồi, khi đã đủ tin tưởng, PV đề cập việc mua cao hổ cốt, bà chủ phát giá: 25 triệu/lạng cao hổ xịn 95%, 5% còn lại là một số phụ gia như mai rùa, xương sơn dương, thêm một ít thuốc phiện… Loại thứ 2 là cao hổ nuôi 75% có giá 17 triệu.

Điều tra độc quyền về nạn buôn bán hổ để nấu cao xuyên biên giới kỳ 1 2
Chủ trang trại chào hàng cao hổ cho phóng viên

“Giá chân thành và bán chân thành, tiền nào của nấy thôi”, bà chủ tự tin khẳng định và cho biết hàng của mình là từ Angola (Châu Phi) theo đường tiểu ngạch bên Lào về, đảm bảo cực chuẩn. Xương hổ được lọc thật kỹ, luộc với lá trầu không, gừng tươi, đun sôi 12 phút sau đó vớt ra, tiếp tục đập vỡ xương bỏ hết tủy sống, cho vào nồi ninh 3 ngày 3 đêm ròng rã.

Bà chủ tên T. chia sẻ thêm khi nhắc đến trường hợp ông Nghệ vừa bị bắt ở xã Quang Diệm: Thực ra nếu làm những hàng này, thường người ta nấu sẵn từ hồi tháng 11 âm lịch, phục vụ cho dịp cuối năm và đầu năm mới. Những người ít kinh nghiệm hoặc vì  nhu cầu cấp bách nào đó mới nấu vào tháng 12 dương lịch, đúng vào thời điểm các cơ quan chức năng truy quét gắt gao. Vì thế, thời điểm “ông ba mươi” thi nhau hạ sơn vào nồi sôi động nhất là trước Tết âm lịch 1 tháng.

Với dân trong nghề, chỉ cần nhìn bộ xương, người ta sẽ đoán được chính xác con hổ ấy khi còn sống nặng bao nhiêu. Ví dụ như trọng lượng của con hổ bao nhiêu, sẽ cho chính xác được bao nhiêu cân xương, hổ nuôi khác, hổ tự nhiên khác, hổ nuôi tầm 2 tạ rưỡi như trường hợp ở xã Quang Diệm, sẽ cho không quá 14kg xương. Nếu hổ rừng, cũng nặng 2 tạ rưỡi, sẽ cho 20kg xương. Xương hổ sẽ có một tỷ lệ nhất định với bộ da, với trọng lượng của con hổ đấy, và với hổ nuôi hoặc hổ tự nhiên cũng có 1 tỷ lệ nhất định, đó là kinh nghiệm để dân có thâm niên trong nghề không bao giờ nhầm lẫn, đảm bảo hàng đến với khách hàng đúng như những gì họ đã nói.

Nói đoạn, bà T. cho người đi lấy 1 loạt cao hổ đến, có 2 loại đúng như quảng cáo, loại xịn 95% giá 25 triệu có màu nâu sẫm, loại 2 có màu nhạt hơn. Chủ hàng bảo cho PV thử thoải mái, ưng thì mới mua, đảm bảo uy tín.

Chúng tôi tiếp tục lang thang sang xã Sơn Bằng, tìm vào một vài nhà người quen cũ. Tiếp tục đặt vấn đề, chủ nhà ngay tức khắc gọi điện đi đâu đó, rồi cũng bảo có nguồn, nhưng yêu cầu đặt cọc tiền, vài hôm sau sẽ có. Lần này, thông tin đưa lại vẫn là hổ rừng, nhưng có nguồn gốc từ Malaysia hay Myanmar, Ấn Độ… gì đó, vẫn qua đường trung chuyển là Lào để qua Việt Nam. Bởi như chủ nhà khẳng định, Lào hay Thái Lan đã vắng bóng chúa tể sơn lâm trong tự nhiên, có chăng chỉ là hàng nuôi. Nên nếu đúng hổ tự nhiên để ra nồi cao chất lượng thì phải qua những nước kia mang về mới có.

Sau những ngày lang thang dọc các xã biên giới Việt Nam, Lào, chúng tôi tìm đến xã Đô Thành (Yên Thành, Nghệ An). Nơi đây, hồi năm 2012, 2013 đã từng ầm ĩ trên báo chí về sự việc hổ được nuôi nhốt trong nhà như nuôi lợn. Theo một số chỉ dẫn, PV tìm đến nhà ông K. “nhôm”. Chúng tôi nói tìm mua cao hổ, anh con trai bảo vào hỏi bố, nhưng bỗng dưng khựng lại rồi bảo với chúng tôi rằng ông K. không có nhà.

Nguồn tin khẳng định, tìm mua cao hổ cốt ở đây sẽ có, nhưng phải là người quen dẫn mối mới mua được, còn người lạ thì đừng hòng, bởi họ rất đề phòng. Chuyện như chúng tôi vừa gặp phải là điều tất yếu.

Minh Hải – Vũ Cường

Bình luận

Bạn có thể quan tâm