Doanh nhân người Nga “đứng sau” vụ nổ bom ở Lebanon thực chất là ai?

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:06 26/08/2020 |

Doanh nhân người Nga Igor đã bị cảnh sát triệu tập vì liên quan đến vụ nổ kinh hoàng ở thủ đô Beirut của Lebanon ngày 4/8.

Doanh nhân người Nga “đứng sau” vụ nổ bom ở Lebanon thực chất là ai
Doanh nhân người Nga Igor Grechushkin

Doanh nhân người Nga Igor đã bị cảnh sát triệu tập và thẩm vấn khi ông này đang nghỉ ngơi ở nhà riêng trên đảo Cyprus. Không có gì bất ngờ khi ông này chối bỏ mọi trách nhiệm liên quan đến vụ nổ kinh hoàng ở Lebanon. Thủ đô Beirut của Lebanon ngày 4/8 rung chuyển vì vụ nổ kho chứa 2750 tấn amoni nitrat tại bến cảng. Lượng hàng này có sức công phá ngang 240 tấn TNT. Nó tàn phá hơn nửa thành phố, khiến ít nhất 135 người thiệt mạng và 5.000 bị thương, gây thiệt hại ước tính đến thời điểm hiện tại lên đến 5 tỷ USD. Amoni nitrat – hợp chất chủ yếu được dùng làm phân bón trong nông nghiệp, nhưng có thể trở thành chất nổ mạnh khi bị trộn với các chất dễ cháy. Số lượng amoni nitrat lưu tại kho 12 ở cảng Beirut chỉ được đựng trong các bao tải xếp chồng lên nhau mà không có bất kỳ biện pháp bảo vệ nào khác.

Chính quyền Lebanon tuyên bố sẽ truy cứu trách nhiệm và lôi ra bằng được những cá nhân gây ra thảm kịch này. Nhưng dường như càng đào sâu thì trách nhiệm lại có vẻ như thuộc về chính sự tắc trách và thờ ơ của những quan chức Lebanon chứ không phải câu chuyện liên quan đến chủ sở hữu của lô hàng.

Igor Grechushkin, doanh nhân người Nga, chủ sở hữu của 2.750 tấn amoni nitrat đã được các nhà điều tra đảo Cyprus tại Limassol thay mặt cho các nhà chức trách Lebanon đưa ra “danh sách các câu hỏi”. Tàu chở hàng Rhosus của Grechushkin đã rời bang Gruzia thuộc Liên Xô cũ vào tháng 9 năm 2013 mang theo chất nổ, được chuyển đếnMozambique ở Đông Phi. Sau khi con tàu cập bến Beirut năm 2013 thì công việc làm ăn của Igor bất ngờ đổ vỡ.

Trong khi con tàu 40 tuổi có vẻ như gặp sự cố kỹ thuật, các nhà chức trách ở Lebanon đã tạm dừng hành trình tiếp theo vì không cho rằng nó đủ khả năng đi biển. Công ty ông này không thể trả các chi phí thông quan và các khoản phát sinh khác cho đối tác cũng như chi phí sửa chữa tàu. Ông tuyên bố phá sản và từ bỏ con tàu theo đúng luật bao gồm thủy thủ đoàn 8 người Ukraine và 2 người Nga.

Doanh nhân người Nga “đứng sau” vụ nổ bom ở Lebanon thực chất là ai 1
Thuyền trưởng Boris Prokoshev

Thuyền trưởng của con tàu vào thời điểm đó, Boris Prokoshev và ba thành viên thủy thủ đoàn buộc phải ở lại trên tàu gần một năm cho đến khi vấn đề nợ được giải quyết. Trong khi đó, amoni nitrat sau đó đã được đưa ra khỏi tàu và được cất giữ trong một nhà kho ở bến tàu của Beirut, nơi các quan chức hải quan cấp cao đã viết thư cho tòa án Lebanon ít nhất sáu lần từ năm 2014 đến năm 2017 yêu cầu loại bỏ và xử lý đúng cách.

Grechushkin hiện cư trú cùng vợ và con trai út tại đảo Cyprus. Nơi đây có khoảng 50.000 người Nga cũ đang làm ăn và sinh sống. Igor Grechushkin kiểm soát Rhosus từ một công ty được đăng ký tại Quần đảo Marshall. Nhưng ông đã tiến hành hoạt động kinh doanh của mình từ Cyprus, một cơ sở truyền thống, có mức thuế thấp cho tất cả các loại hình kinh doanh của Nga. Trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga, thuyền trưởng của con tàu đã mô tả cách Grechushkin ngừng thanh toán các hóa đơn và để các thủy thủ đoàn Nga, Ukraine tự lo cho số phận của họ như một sự tàn nhẫn đến cùng cực.

Thuyền trưởng Boris Prokoshev trả lời phỏng vấn tờ Mediazona: “Nếu chúng tôi không được một anh chàng Beiruti nào đó mang thức ăn đến, chúng tôi sẽ chết. Igor Grechushkin và những người nhận hàng đều không quan tâm đến hàng hóa nguy hiểm của con tàu. Họ không quan tâm tới số phận của những thủy thủ trên tàu. Họ làm ăn một cách tàn nhẫn và nhẫn tâm như thể chúng tôi chỉ là một con số trên phép tính. Và họ chỉ cần làm phép trừ là mọi thứ về không trên bàn giấy. Còn chúng tôi sẽ phải tự loay hoay mắc kẹt với chính số hàng hóa của họ mà còn không nhận được một đồng nào”.

Thuyền trưởng từng nhờ các quan chức Lebanon gửi một bức thư tới tổng thống Nga với nguyện vọng được “giải cứu”. Thế nhưng Kremlin đã trả lời lại theo cách đáp trả cực kỳ nguyên tắc và không thể có một cuộc giải cứu nào với một câu chuyện làm ăn của một doanh nhân đang sống ở đảo Cyprus như vậy. Boris Prokoshev mới chỉ gặp Igor đúng 2 lần trước khi có mặt trên con tàu tai ương này. Lần đầu tiên là ngay trước khi Igor mua lại con tàu. Lần thứ 2 là khi dừng chân ở Hy Lạp và mua những vật dụng cần thiết cho con tàu nhưng Igor lại từ chối chi trả 2/3 số tiền mua hàng hóa ấy.

Doanh nhân người Nga “đứng sau” vụ nổ bom ở Lebanon thực chất là ai 2
Ba thủy thủ buộc phải ở lại trên tàu gần một năm

Đó là lúc Boris nhận ra có thể ông chủ doanh nhân người Nga của mình không “chơi đẹp” và chỉ khi đã lênh đênh trên tàu chính Boris mới biết các thủy thủ của mình đã bị nợ lương 4 tháng trời. Kể cả thời điểm các thủy thủ đoàn được trả về nước năm 2014 thì Igor đang nợ mức lương 200.000 USD cho các thủy thủ của mình. Số hàng hóa của Igor ước tính rơi vào khoảng 1 triệu USD. Và ông này đã tìm cách lấy được số tiền lớn hơn từ việc mua bán hàng hóa phân đạm trước khi quyết định bỏ rơi số phận của Rhosus.

Theo phân tích của các luật sư, nếu bị quy kết Igor cũng chỉ dính dáng đến việc hợp đồng lao động với các thủy thủ. Thực tế, ông này đã chối bỏ quyền sở hữu của mình với con tàu Rhosus và chính quyền Lebanon đã tiếp nhận thông tin này. Thậm chí, các quan chức hải quan cấp cao đã lo sợ về viễn cảnh “thùng thuốc súng di động” này có thể tạo ra thảm họa nên đã nhiều lần đệ đơn kiến nghị xử lý. Nhưng có lẽ, sự phức tạp trong khâu di chuyển, giải quyết lượng hóa chất lớn kéo theo kinh phí có thể lên tới nhiều con số nên chính quyền tỏ ra thờ ơ. Ròng rã 6 năm trời, cũng chỉ có các thủy thủ được giải thoát. Còn đống hóa chất nguy hiểm nằm chờ như một quả bom nổ chậm.

Cơ quan an ninh Lebanon từng mở cuộc điều tra và cảnh báo nguy cơ cháy nổ ở kho amoni nitrat. Các điều tra viên sau đó kết luận hợp chất được cất trong nhà kho tại đây “đặc biệt nguy hiểm”. Nhóm điều tra sau đó đề xuất bổ nhiệm một quan chức nhà nước vào cơ quan cảng vụ Beirut để giám sát những biện pháp phòng ngừa thảm họa, trong đó có nguy cơ kho amoni nitrat này phát nổ. Tuy nhiên, không rõ phương án này có được thực thi hay không. Nhưng hậu quả thì đã rõ. Kho chứa 2.750 tấn amoni nitrat tại cảng Beirut phát nổ ngày 4/8 với sức công phá ngang 240 tấn TNT, làm rung chuyển thành phố và được ví như “bom nguyên tử ở Nhật Bản”.

Vụ nổ tạo ra bán kính công phá tới gần 5 km, hủy hoại nhiều công trình, khiến hàng nghìn người mất nhà cửa và hàng nghìn người khác bị đưa tới các bệnh viện vốn đã quá tải để điều trị.Trên mạng xã hội, nhiều người chỉ trích chính phủ Lebanon, đặc biệt là các quan chức mà họ cho là “bất tài và tham nhũng”. Vài giờ sau vụ nổ, hàng nghìn gia đình đã lái xe khỏi Beirut để đến nơi an toàn, nhưng nhiều người khác bị mắc kẹt, không thể đi bất cứ nơi nào hoặc không muốn để nhà của họ bị cướp bóc.Hội đồng Quốc phòng cấp cao Lebanon tuyên bố Beirut là “thành phố thảm họa” và đề nghị nội các tuyên bố tình trạng khẩn cấp hai tuần ở thủ đô, đồng thời quyết định quốc tang ba ngày cho các nạn nhân. Đồng minh và cả đối thủ của Lebanon đều gửi lời chia buồn và đề nghị giúp đỡ sau vụ nổ thảm khốc.

Mộc Miên

Bình luận

Bạn có thể quan tâm