Giải đáp mọi thắc mắc về vaccine chống Covid 19 mà Nga mới cho ra mắt

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:04 05/09/2020 |

Sau quá trình nghiên cứu, Nga đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cho lưu hành vaccine chống Covid 19 với cái tên Sputnik 5.

Giải đáp mọi thắc mắc về vaccine Sputnik 5 chống Covid 19 của Nga
Hiệu quả thực sự của vaccine vẫn còn là câu hỏi

Nga trở thành quốc gia đầu tiên cho lưu hành vaccine chống Covid 19 với cái tên Sputnik 5. Lẽ dĩ nhiên, với bất cứ sản phẩm mới nào thì những nghi ngại là không tránh khỏi. Thế nhưng với những gì Nga bổ sung thông tin về vaccine này cũng như với tình hình dịch bệnh khó lường hiện tại trên toàn thế giới thì thà có còn hơn không!

Các nhà khoa học phương Tây và Mỹ bày tỏ lo ngại về tốc độ phát triển vaccine của Nga, nghi ngờ giới nghiên cứu nước này có thể đã “đốt cháy giai đoạn” dưới áp lực từ chính quyền. Tổng thống Putin xem mục tiêu tìm ra vaccine Covid19 là ưu tiên hàng đầu, trong bối cảnh Nga là vùng dịch lớn thứ tư thế giới với gần 903.000 ca nhiễm và hơn 15.000 ca tử vong. Kết quả là Nga chính thức thông qua việc sản xuất và sử dụng đại trà vaccine Covid 19 mang tên Sputnik 5.

Tờ CNN đã có một bài phỏng vấn chi tiết các nhà khoa học và sau đó tổng hợp lại về những băn khoăn của thế giới với vaccine mới do Nga sản xuất, Tuổi trẻ & Đời sống xin lược dịch để phục vụ bạn đọc:

Vaccine này có an toàn không?

CNN: Câu trả lời ngắn gọn là chúng tôi không biết. Nga không công bố dữ liệu khoa học nào về việc thử nghiệm vaccine của họ và CNN không thể xác minh các tuyên bố về tính an toàn hoặc hiệu quả của nó. Nhưng Nga cho biết loại vaccine này đã trải qua các thử nghiệm giai đoạn 1 và giai đoạn 2 được hoàn thành vào ngày 1/8.

Giải đáp mọi thắc mắc về vaccine Sputnik 5 chống Covid 19 của Nga 1
Vaccine chống Covid 19 của Nga

Nghiên cứu giai đoạn 1 thường tập trung vào việc liệu vaccine có an toàn hay không và liệu nó có tạo ra phản ứng miễn dịch ở một số ít người hay không. “Chúng tôi không có bất kỳ thông tin nào về việc liệu điều này có an toàn hay không”, Keith Neal, giáo sư danh dự về Dịch tễ học về các bệnh truyền nhiễm, Đại học Nottingham, nói với CNN.

Nga tuyên bố rằng những người tình nguyện trong thử nghiệm giai đoạn 1 và 2 cảm thấy khỏe mạnh sau khi dùng vaccine và không có tác dụng phụ không mong muốn hoặc không lường trước được.Neal nói rằng các nhà nghiên cứu khó có thể phát hiện ra bất kỳ tác dụng phụ hiếm gặp nào liên quan đến vaccine Gamaleya. “Bạn sẽ không biết về tác dụng phụ nếu không có thử nghiệm, nếu chúng hiếm gặp. Đó là điểm của nghiên cứu giai đoạn 3”, ông nói.

Thông thường, các vaccine chỉ được phê duyệt là an toàn và hiệu quả sau khi đã trải qua giai đoạn 3, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên hàng chục nghìn người, để khẳng định không có những phản ứng phụ ít thấy. Trong khi đó, vaccine Sputnik 5 của Nga mới được đăng ký sau chưa đầy 2 tháng thử nghiệm trên người ở quy mô vừa và nhỏ. Họ có thông báo rằng giai đoạn 3 thử nghiệm với hơn 2.000 người ở Nga và một số nước Trung Đông và Mỹ Latinh đã bắt đầu song song với quá trình sản xuất cho kịp tiến độ. Nga cho hay họ cũng nghiên cứu dựa trên các cơ sở khoa học từ 25 năm trước chứ không phải bây giờ mới bắt tay vào nghiên cứu các loại vaccine như thế này.

Vaccine này có hiệu quả không?

Nếu không có dữ liệu và hoàn thành thử nghiệm giai đoạn 3, Nga sẽ không chứng minh được với thế giới Sputnik 5 hoạt động hiệu quả hay không.Neal nói với CNN: “Tôi nghĩ rằng ít nhất nó cũng tạo ra kháng thể. Điều mà chúng tôi không biết là liệu nó có bảo vệ mọi người chống lại nhiễm trùng hay không”.

Nga đã nói rằng vaccine của họ được nghiên cứu dựa trên một biến thể từ một vật chất thông dụng trong cơ thể con người. Biến thể này gây ra cảm lạnh thông thường, nhưng trong vaccine Covid-19, chúng được làm suy yếu và sửa đổi. Sau đó, cơ thể tạo ra protein trên biến thể đó và có thể tạo ra phản ứng miễn dịch chống lại virus Covid 19. Các nhà sản xuất của Sputnik 5 cho biết vắc-xin gây ra “phản ứng miễn dịch tế bào và kháng thể mạnh” ở những người tình nguyện thử nghiệm. Không một người tham gia nào trong các thử nghiệm lâm sàng hiện tại bị nhiễm Covid 19 sau khi được tiêm vắc-xin, tuyên bố cho biết thêm.

Giải đáp mọi thắc mắc về vaccine Sputnik 5 chống Covid 19 của Nga 2
Theo thông tin từ phía nhà sản xuất thì 2 liều vaccine có thể phòng được 2 năm

Theo Giám đốc Trung tâm Gamaleya, nơi đã và đang điều chế vaccine Sputnik 5, Nga không phải bắt đầu từ con số 0. Trên thực tế, các nhà khoa học Nga đã nghiên cứu công nghệ này từ 25 năm trước, họ đã tạo ra 3 đến 4 loại vaccine trên cơ sở này. Điều này cho phép các nhà khoa học Nga lặp lại những gì đã được thực hiện trong thời gian ngắn nhất có thể, để tạo ra vaccine phòng Covid 19.

Tại sao sản xuất nhanh thế?

Vào tháng 4, Nga đã ban hành luật loại bỏ nhu cầu thử nghiệm vaccine giai đoạn 3 trước khi được phê duyệt. Có nghĩa là vaccine có thể được bán ra ngay cả khi các thử nghiệm ở giai đoạn 3 mới đang tiến hành. Những người chỉ trích cho rằng sự vội vàng của Nga một phần là do áp lực chính trị từ Điện Kremlin, vốn muốn miêu tả đất nước này như một lực lượng khoa học toàn cầu.Và trong khi dữ liệu về vaccine từ các thử nghiệm giai đoạn 1 và 2 vẫn chưa được công bố, các quan chức an ninh Hoa Kỳ, Anh và Canada đã cảnh báo vào tháng 7 rằng rất có thể sự vội vã sẽ phải trả một cái giá nào đó.

Đối tượng nào được ưu tiên vaccine trước

Bộ Y tế Nga cho biết các nhân viên và giáo viên y tế tuyến đầu của nước này sẽ là những người đầu tiên được tiêm chủng. Sau đó tới lượt các công dân Nga sẽ được sử dụng vaccine vào đầu tháng 10. Các quốc gia khác sẽ bắt đầu nhận Vaccine từ tháng 11. Chính phủ phủ nhận thông tin cho rằng các thành viên của giới chính trị và kinh doanh của đất nước, bao gồm cả tổng thống Putin  đã được tiếp cận sớm với vaccine.

Nga sẽ phân phối vaccine như thế nào?

Theo ông Kirill Dmitriev, Giám đốc Quỹ đầu tư trực tiếp Nga, đến thời điểm này Nga đã nhận được các đơn đặt hàng đến từ hơn 20 quốc gia với nhu cầu lên đến 1 tỷ liều, phần lớn là từ các nước Mỹ Latin, Trung Đông và châu Á. Nga cũng đã đàm phán về việc sản xuất vaccine tại 5 nước với khả năng sản xuất 500 triệu liều mỗi năm, trong đó có Philippines, Brazil và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất. Giá xuất khẩu của vaccine chống Covid 19 của Nga ước tính ít nhất sẽ vào khoảng 10 USD cho 2 liều.

Mặc dù đã được đăng ký, vaccine Sputnik 5 vẫn sẽ trải qua các thử nghiệm lâm sàng nhiều hơn ở Nga và nước ngoài. Vaccine của Nga khó có thể đáp ứng các quy định phê duyệt của các nước Liên minh châu Âu và ở Mỹ và sẽ cần sự chấp thuận của FDA (Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) và Cơ quan Dược phẩm Châu Âu (EMA) để hoàn tất các thủ tục cho việc sử dụng nhân đạo khẩn cấp. “Vấn đề không phải là chạy đua bằng mọi giá. Vấn đề là phải có một loại vaccine an toàn và hiệu quả cho người dân Mỹ và người dân trên thế giới”, Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ Alex Azar cho biết trên ABC.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng kêu gọi Nga tuân thủ hướng dẫn sản xuất vaccine an toàn và hiệu quả sau khi Moskva công bố kế hoạch khởi động sản xuất hàng loạt vaccine Covid19 vào tháng 9, giúp cung cấp vài triệu liều mỗi tháng vào năm tới.

Trên thực tế, Nga cũng sở hữu nhiều thành tựu về vaccine, như tạo ra vaccine phòng Ebola đã được chính phủ cấp phép dùng trong trường hợp khẩn cấp, đồng thời được kỳ vọng sớm triển khai ở Congo. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố ông tình nguyện tiêm mũi vaccine đầu tiên do Nga sản xuất để thể hiện sự tin tưởng và biết ơn. Trong khi đó, hiệu quả thực sự của vaccine cũng như sự an toàn mà nó đem lại phải 1, 2 tháng nữa sau khi có hàng triệu người sử dụng mới cho ra câu trả lời chính xác nhất.

Mộc Miên

Bình luận

Bạn có thể quan tâm