Giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm trong giai đoạn mới của cuộc chiến chống Covid-19

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:03 07/05/2020 |

Ngay sau khi kết thúc cơ bản cách ly xã hội trên phạm vi toàn quốc, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị trực tuyến “Đánh giá công tác xét nghiệm trong phòng chống dịch Covid-19” vào ngày 23/4. Trong giai đoạn mới của cuộc chiến đẩy lùi đại dịch toàn cầu, giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm cụ thể hơn.

Giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm trong cuộc chiến chống Covid 19 2
Trong giai đoạn mới của cuộc chiến chống Covid 19, giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm hơn

Trong giai đoạn mới của cuộc chiến chống Covid 19, ngày 23/4, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị trực tuyến “Đánh giá công tác xét nghiệm trong phòng chống dịch Covid-19”. Để công tác xét nghiệm đáp ứng nhanh với tình hình và các diễn biến của dịch bệnh, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị tập trung xác định đối tượng cần xét nghiệm: người từ nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam; nhân viên trong các cơ sở y tế tuyến đầu chống dịch, nhân viên y tế tại các khoa như cấp cứu, hô hấp, truyền nhiễm…; người tham gia trực tiếp phòng chống dịch; các đối tượng tiếp xúc gần với ca dương tính, đối tượng tiếp xúc gần với người tiếp xúc gần; các cơ sở tập trung đông người: trung tâm chăm sóc người già, trại trẻ mồ côi, trung tâm chăm sóc thương bệnh binh, trại giam…; người có biểu hiện nghi ngờ nhiễm bệnh…

Đối với Sở Y tế và Trung tâm kiểm soát bệnh tật các tỉnh/ thành phố rà soát năng lực về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực để kiện toàn năng lực và các điều kiện cần thiết đáp ứng xét nghiệm được virus corona trên tiêu chí sử dụng được lâu dài, đáp ứng xét nghiệm được nhiều bệnh. Căn cứ Kế hoạch xét nghiệm trong các giai đoạn dịch Covid-19 đã được ban hành kèm theo Quyết định số 2245/QĐ-BYT ngày 22/4/2020 và tình hình thực tế tại địa phương để xây dựng kế hoạch trình ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19 của địa phương. Chủ động liên hệ, phối hợp với các phòng xét nghiệm đạt yêu cầu để xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm.

Đối với các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur: Thực hiện rà soát, chuẩn hóa quy trình xét nghiệm, đề xuất sử dụng các phương pháp xét nghiệm hiệu quả, tập huấn cho các đơn vị xét nghiệm Covid-19. Làm đầu mối tổng hợp thông tin về dịch tễ, xét nghiệm trong khu vực phụ trách, và sẵn sàng hỗ trợ các phòng xét nghiệm trong cả nước.

Sau một tuần lễ không có ca nhiễm mới, Việt Nam có thêm 2 ca dương tính với virus corona vào chiều 24/4. Tuy nhiên, cuộc chiến chống Covid 19 ở nước ta thực sự đã có nhiều tín hiệu đáng phấn khởi. Lần lượt các bệnh nhân rời khỏi khu điều trị với niềm vui không chỉ của riêng họ. Nhiều địa phương như Cà Mau, Thái Bình, Thanh Hóa, Gia Lai đã cho học sinh trở lại trường học. Tuy nhiêu, sau khi kết thúc cách ly xã hội trên phạm vi toàn quốc, thì Việt Nam phải đối mặt với một giai đoạn khác, bình yên hơn nhưng cũng rắc rối hơn. Đó là làm sao phát hiện trường hợp dương tính với virus corona trong môi trường không có các thông tin dịch tễ?

Giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm trong cuộc chiến chống Covid 19 1
Kiểm tra Covid 19 cho người dân

Trước khi triệt tiêu hoàn toàn đại dịch, không ai được phép chủ quan. Bên cạnh việc củng cố bộ máy phòng chống và duy trì lực lượng phản ứng nhanh, thì phải ưu tiên nâng cao năng lực xét nghiệm trên diện rộng. Không nên chờ đến những biểu hiện cụ thể từ đối tượng nghi ngờ như sốt ho liên tục nhiều ngày, mới tiến hành xét nghiệm, vì tiềm ẩn quá nhiều rủi ro cho công tác khoanh vùng lây nhiễm. Ở những địa điểm có nguy cơ cao như sân bay, bến xe hoặc khu công nghiệp, cần thực hiện các xét nghiệm sàng lọc một cách nghiêm túc, để dễ dàng giám sát y tế và truy dấu tiếp xúc gần với những ca nhiễm mới.

Hiện nay, cả nước có hơn 100 phòng xét nghiệm có đủ năng lực khẳng định dương tính hoặc âm tính với virus corona. Để tránh lãng phí trong đỉnh điểm ứng phó Covid-19, các phòng xét nghiệm đều quản lý chặt chẽ trang thiết bị và sinh phẩm có nguồn cung ứng hạn chế. Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch Covid-19 trong giai đoạn cách ly xã hội, đã có văn bản yêu cầu không thực hiện xét nghiệm dịch vụ theo yêu cầu. Tuy nhiên, công cụ xét nghiệm RT- PCR với test kit do Học viện Quân Y sản xuất, đã đảm bảo khả năng chủ động cho hoạt động xét nghiệm các trường hợp có chỉ định.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Trường – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM cho biết, trong cuộc chiến chống Covid 19 thì giai đoạn hiện nay mục tiêu thực hiện xét nghiệm là phát hiện sớm các trường hợp bệnh mới trong cộng đồng. Việc chỉ định xét nghiệm cũng sẽ thay đổi theo từng thời điểm.

Đến nay, các trường hợp được chỉ định xét nghiệm bao gồm: Trường hợp nghi ngờ theo đúng tiêu chuẩn chẩn đoán của Bộ Y tế gồm các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ và có yếu tố dịch tễ nguy cơ nhiễm bệnh; Trường hợp viêm phổi nặng mà không lý giải được với các nguyên nhân khác. Có thể xét nghiệm tất cả các đối tượng tiếp xúc gần với trường hợp nhiễm bệnh Covid-19 mà không đợi có xuất hiện triệu chứng. Mặc dù Việt Nam đã sản xuất được bộ kit xét nghiệm nhưng do chưa có phác đồ điều trị đặc hiệu Covid-19 nên thực hiện xét nghiệm đại trà khẳng định dương tính để giúp điều trị vẫn chưa cần thiết lắm.

Giải pháp xét nghiệm cần được quan tâm trong cuộc chiến chống Covid 19
Bộ kit test Covid 19 của Học viện quân y

Mục tiêu chính của xét nghiệm là phát hiện sớm người bệnh, giám sát chặt chẽ nhằm ngăn chặn bệnh lây lan trong cộng đồng và nhanh chóng dập dịch. Những chỉ định xét nghiệm được thực hiện và cung cấp cho cơ quan y tế những bằng chứng nhằm ngăn chặn và giám sát lây lan trong cộng đồng. Chính phủ đã yêu cầu tất cả người nhập cảnh vào Việt Nam đều phải cách ly, trong quá trình 14 ngày cách ly này, nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ sẽ làm xét nghiệm để kiểm tra, khẳng định có dương tính hay không. Tuy nhiên, nếu kết quả xét nghiệm trả lời là kết quả âm tính nhưng vẫn còn trong thời gian 14 ngày thì những trường hợp này vẫn bắt buộc phải cách ly đúng thời gian quy định.

Ở góc độ khác, bác sĩ Trương Hữu Khanh- Trưởng khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM nhận định: Việc xét nghiệm Covid-19 hiện nay thực hiện theo chỉ định của các bệnh viện, tập trung vào các đối tượng nguy cơ cao, có các yếu tố triệu chứng bệnh và yếu tố dịch tễ. Với các đối tượng chưa phải xét nghiệm thì phải cách ly bởi cách ly là biện pháp quan trọng nhất trong phòng, chống dịch bệnh khi chưa có vaccine và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Đối với sàng lọc cách ly thì F2 vô cùng ít nguy cơ. Đặc biệt, người F2 đó mà F1 đã cách ly đến ngày 13, 14 nhưng không có triệu chứng gì thì họ đều an toàn. Tuy nhiên do tâm lý, nhiều người vẫn muốn được xét nghiệm để đảm bảo mình không mắc bệnh. Vì vậy, cũng nên mở ra dịch vụ xét nghiệm Covid-19 để những người nằm trong diện nguy cơ đang cách ly tại nhà có thể làm xét nghiệm tự trả tiền. Thậm chí, những người F3, F4, F5 được khuyến cáo cách ly ở nhà cũng muốn xét nghiệm để sớm biết kết quả. Nếu có dịch vụ xét nghiệm theo yêu cầu này sẽ đỡ được tình trạng đề phòng quá mức dẫn đến kỳ thị trong người dân.

Trước đây, nhiều ý kiến lo lắng rắng, nếu xét nghiệm theo yêu cầu có thể có tình huống tiêu cực. Người dân ồ ạt đi xét nghiệm thì sẽ tạo nên xáo trộn khó kiểm soát. Bây giờ, bước vào giai đoạn sau cách ly xã hội, có thể khuyến khích xét nghiệm tự nguyện. Bởi lẽ, trong môi trường không có thông tin dịch tễ, thì ý thức cá nhân về phòng chống Covid-19 rất quan trọng. Có những trường hợp, cơ quan chuyên môn chưa thể xếp họ vào diện xét nghiệm bắt buộc, nhưng họ vẫn cảm thấy không yên tâm về tình trạng sức khỏe bản thân và có những bất ổn tâm lý gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc.

Tất nhiên, nới rộng giải pháp xét nghiệm Covid-19, không thể tùy tiện và ngẫu hứng, mà phải có quá trình khám bệnh thông qua cơ sở y tế. Cá nhân tự nguyện xét nghiệm, sẽ đỡ gánh nặng chi phí cho ngân sách. Thế nhưng, khung giá nào cho dịch vụ xét nghiệm, là điều phải được cân nhắc hợp lý. Tại TP.HCM, Bệnh viện FV từng đưa ra mức phí 3 triệu đồng cho một lần xét nghiệm, là không hề rẻ. Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-19 cần đưa ra mức giá trần xét nghiệm theo yêu cầu, để tránh những đồn đoán không lành mạnh về biểu hiện trục lợi từ đại dịch.

Tâm Huyền

Bình luận

Bạn có thể quan tâm