Tổng tấn công vào những “Lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam” (kỳ 6)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:01 12/02/2021 |

Sau khi đăng tải 5 kỳ đầu của loạt bài điều tra nóng: Tổng tấn công vào những “Lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam”, tòa soạn Tuổi trẻ & Đời sống đã nhận được nhiều hồi âm từ cơ quan chức năng và độc giả. Đáng chú ý, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Việt Nam (ENV) đã có những phân tích ở góc độ luật pháp về hiện trạng thảm sát chim trời.

Giết chim trời có thể bị xử 12 năm tù hoặc phạt 300 triệu đồng
Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Việt Nam

Kỳ 6: Giết chim trời có thể bị xử 12 năm tù hoặc phạt 300 triệu đồng

Các đối tượng đã quá coi thường pháp luật!

– PV: Thưa bà, theo quy định luật pháp của Việt Nam hiện nay, các vi phạm buôn bán và tàng trữ kinh doanh chim hoang dã có thể bị xử lý triệt để được không?

– Bà Bùi Thị Hà: Hoàn toàn có thể xử lý triệt để được chứ. Bởi đã có quy định từ lâu lắm rồi. Nguyên tắc là đối với động vật rừng thông thường, nếu tàng trữ, vận chuyển phải có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, nếu không là sai.

Tôi nhấn mạnh, động vật rừng thông thường vẫn được bảo vệ từ trước đến giờ, ngay từ những quy định của Luật phát triển rừng năm 1994. Tiếp đó, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004, Luật sửa đổi về Lâm nghiệp năm 2017, đều có nguyên tắc, cứ buôn bán trái phép các loài động vật rừng là bị xử lý.

– Vậy, không lẽ các động vật có nguồn gốc từ rừng, các động vật không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc vật nuôi đều là hàng vi phạm khi buôn bán vận chuyển cả sao?

Tất nhiên, bây giờ phải lưu ý chi tiết này. Một số loài được công nhận là vật nuôi rồi, ví dụ như vịt trời được công nhận là vật nuôi, đồng nghĩa với việc vịt trời cũng như con vịt bình thường. Bây giờ, cơ bản là không phân biệt được vịt trời và vịt trời nuôi, vịt nhà trong xử lý nữa. Vì hoạt động nuôi vịt trời khá là phổ biến. 

Nhưng chỉ duy nhất vịt trời thôi, còn tất cả các con khác như le le, sâm cầm… đều theo nguyên tắc là phải có giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Ai đó bảo, le le tôi nuôi được rồi thì xin đưa văn bản, cho biết cơ sở chăn nuôi ở đâu?

Vừa qua, chúng tôi có làm việc với các Chi cục kiểm lâm của 61/63 tỉnh thành trên cả nước. Đã có danh sách các loài vật nuôi ở các địa phương, nhìn vào đó sẽ biết loài nào được nuôi, số lượng bao nhiêu và ở trang trại nào. Nếu buôn bán, vận chuyển, giết thịt chim hoang dã thông thường, mức phạt có thể lên đến 300 triệu đồng.

Ngày 23/7/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị, trong đó chỉ đạo rất quyết liệt phải xử lý các cái tụ điểm buôn bán động vật hoang dã trái quy định của pháp luật. Lâu nay, đôi khi, chúng ta cũng chưa coi trọng xử lý để bảo vệ các loài động vật rừng thông thường. Cho nên việc săn bắt tràn lan, các nhà hàng tàn sát chim trời mọc lên như nấm. 

Giết chim trời có thể bị xử 12 năm tù hoặc phạt 300 triệu đồng 1
Một bài đăng trong nhóm săn chim trên facebook sặc mùi giết chóc chim trời

Theo chúng tôi, tình trạng ấy gây ảnh hưởng xấu đến đa dạng sinh học, làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm. Tình trạng buôn bán chim hoang dã diễn ra quá phức tạp đã cho thấy thái độ coi thường pháp luật của các đối tượng vi phạm. Đã đến lúc chúng ta cần phải xử lý dứt điểm.

Chúng tôi rất hy vọng các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương, cùng ra quân xử lý nghiêm khắc, dứt điểm những vi phạm diện rộng và hết sức công khai, thể hiện sự coi thường pháp luật như loạt bài điều tra công phu mà Tuổi trẻ & Đời sống đã đăng tải. Bởi vì chỉ có làm như vậy chúng ta mới có thể răn đe, tiến tới phòng ngừa các đối tượng vi phạm tiếp theo.

Các hình ảnh nhà báo điều tra và đăng báo kia đã khiến những người làm bảo tồn như chúng tôi cảm thấy rất đau lòng bởi chim trời bị tận diệt quá khốc liệt. Tôi muốn nhấn mạnh là ngoài việc vi phạm pháp luật, ảnh hưởng xấu đến môi trường – sinh thái, thì việc săn bắt giết hại chim trời trên diện rộng còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan các dịch bệnh nguy hiểm cho con người. Ví dụ, nhiều thông tin nghiên cứu khoa học đã chỉ ra các mối liên hệ giữa tình trạng tiêu thụ động vật hoang dã trái phép và dịch bệnh Covid-19 hiện nay trên thế giới. Điều này đã và đang gây ra hậu quả nặng nề đối với tất cả quốc gia trên toàn thế giới.

Mua bán “đồ rừng” tràn lan trên internet là điều không chấp nhận được

– Tình trạng “hành quyết chim trời” với các lò sát sinh lớn nhất Việt Nam kia đã gây ra một bức tranh u ám về bảo tồn thiên nhiên. Tuy nhiên, tôi thấy cũng có vài tỉnh làm khá tốt việc bảo vệ chim trời?

– Tại một số các địa phương chúng tôi đã ghi nhận, cơ quan chức năng không chỉ nỗ lực xử lý các đối tượng buôn bán trái phép động vật rừng (như chim trời), mà họ còn làm rất tốt – có hẳn chỉ đạo hướng dẫn – công tác xử lý các hành vi bắt chim hoang dã. 

Tại Thừa Thiên Huế, tại Thanh Hóa rồi Nghệ An, Hà Tĩnh, chúng tôi cũng ghi nhận các cuộc ra quân gỡ bẫy, phá lưới, đốt chim mồi (làm bằng xốp, nhựa), tịch thu súng và xử phạt các đối tượng sử dụng súng săn, nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tạo tiền lệ có sức mạnh răn đe cho người dân.

Hiện nay, tràn lan các quảng cáo nhà hàng với thực đơn chim trời các loại, hệ thống nhà hàng “Chim To Dần” tràn khắp nhiều tỉnh thành. Các hội nhóm săn bắt và buôn bán, giết hại chim trời công khai. Nếu các hành vi trên là sai so với quy định luật, thì việc chúng ta để chúng tồn tại phổ biến và công khai, có nghĩa là chúng ta đã sai?

Ngay trong Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ tháng 7/2020, một trong những vấn đề mà Thủ tướng yêu cầu quyết liệt là xử lý kiên quyết với các trường hợp buôn bán động vật hoang dã sử dụng các trang thông tin điện tử để quảng bá, giao dịch. 

Việc xử lý các vi phạm liên quan đến động vật hoang dã trên internet không phải dễ song không khó đến mức chúng ta không thể làm được. Việc quảng cáo, mua bán “đồ rừng” tràn lan trên các trang mạng xã hội và internet nói chung như hiện nay là không thể chấp nhận được. 

Nhìn đi nhìn lại các vấn đề liên quan đến động vật hoang dã như đã thấy, hiện nay, tựu trung là câu chuyện về các nỗ lực thực thi pháp luật. Chúng ta có thực sự mong muốn và đầu tư nhân tài vật lực để xử lý đến tận cùng hay không? Nếu chỉ xử lý ở mức phạt hành chính và mất một chút hàng, các đối tượng sẽ không hề sợ hãi và việc ra tay của chúng ta không hiệu quả được.

Giết chim trời có thể bị xử 12 năm tù hoặc phạt 300 triệu đồng 2
Thả chim trời bị bắt, bẫy ở Hà Tĩnh về với tự do

Tôi cho rằng quy định pháp luật hiện nay ở lĩnh vực này đã đủ mạnh, đủ sức răn đe với các đối tượng vi phạm, nếu chúng ta áp dụng một cách triệt để luật. Bởi vì các hành vi vi phạm liên quan đến các loài động vật thông thường hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự khung hình phạt lên đến 12 năm tù giam tùy theo giá trị tang vật; hoặc bị xử phạt hành chính lên đến 300 triệu đồng. Chế tài như thế là không hề nhẹ, rất nghiêm khắc rồi đấy.

– Là người làm bảo tồn lâu năm, tham gia quản lý “đường dây nóng” hoạt động cả nước liên quan đến các vi phạm về động vật hoang dã ở Việt Nam, lại được đi đến nhiều quốc gia mà chim chóc sum vầy, xin hỏi, cảm giác của bà thế nào, khi chứng kiến những cảnh giết chóc chim trời như video điều tra chúng tôi vừa phản ánh?

– Tôi cũng có cơ hội được đến các quốc gia khác trên thế giới, nhiều khi, buổi sáng mình thức giấc thấy con sóc chuyền cành trên cây, nghe tiếng chim hót líu lo và mình cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Lúc đó tôi rất buồn nghĩ về thiên nhiên Việt Nam. 

Song, trăn trở đó cũng là động lực cho những con người làm bảo tồn như chúng tôi hạ quyết tâm trong việc đóng góp một phần nhỏ bé của mình nhằm bảo vệ, khôi phục sự đa dạng và vẻ đẹp thiên nhiên hoang dã của Việt Nam cho các thế hệ sau.

Chân thành cảm ơn bà!

Nghe thì rất to tát nhưng chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu bằng cách không tiêu thụ, không sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã. Chúng ta sẵn sàng thông báo các vi phạm liên quan đến động vật hoang dã tới các cơ quan chức năng địa phương hoặc đường dây nóng miễn phí 1800 1522 của ENV. Chúng ta tuyên truyền điều này cho những người khác nữa. “Một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân”, nhưng nhiều cánh én thì có thể.

Trần Quân

Bình luận

Bạn có thể quan tâm