Khát vọng của lão nông trên dãy Trường Sơn

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:04 24/01/2021 |

Với ông Lầu Chống Tủa, khát vọng làm giàu vốn không có tuổi. Quan trọng là phải có một ý tưởng khả thi và dám ước mơ.

Khát vọng làm giàu của lão nông trên dãy Trường Sơn 1
Lầu chống Tủa chăn thả đàn bò trên dãy Trường Sơn rộng lớn

“Lãnh địa” trên dãy Trường Sơn

Năm nay 70 tuổi nhưng ông Lầu Chống Tủa vẫn còn tráng kiện lắm. Dáng người nhỏ, săn chắc, ông đi lại nói năng và làm lụng đều nhanh nhẹn, thanh niên khó bì kịp. Hiện ông quản lí một trang trại kinh tế tổng hợp lớn bậc nhất huyện Kỳ Sơn, Nghệ An. Ông Chống Tủa chẳng rõ chính xác diện tích chỉ biết rằng trong trang trại nằm chót vót trên dãy Trường Sơn này, từ trâu, bò, gà, lợn, dê chó, gà gô cho đến lúa ngô, khoai sắn, cây lấy gỗ rừng, gỗ nhà, cây ăn quả đều có cả.

Trời đã non trưa cũng là lúc đàn bò đực về ăn muối, một tập tính được ông Chống Tủa rèn luyện cho chúng, cũng là cách để ông “điểm danh” kiểm tra số lượng hàng ngày. Rất ít khi có chú bò nào vắng mặt bởi muối là món khoái khẩu, một thứ chất nghiện mà bầy gia súc khó cưỡng lại được. Lũ bò đực nghe tiếng ông gọi liền thông tin cho nhau bằng những tiếng rống vang động cả góc rừng. Chưa đầy 10 phút sau, 30 chú bò đực đã tề tựu trước cửa chiếc chuồng lớn chờ mở cổng. Một vài con tranh thủ chia cặp đánh nhau chạy rầm rập trên triền dốc.

Vừa tung muối cho đàn bò ông Chống Tủa vừa “khoe” năm vừa rồi bán được gần chục con bò đực, 30 con bò cái. Số lượng đàn bò trong trang trại của ông có thời điểm lên đến hơn 100 con. Bò đực, bò cái được nuôi riêng ở hai lô rừng khác nhau, chỉ khi có con cái động dục mới chọn con đực phối giống. Đây là kinh nghiệm chăn nuôi của người Mông để đảm bảo sự thuần chủng của giống bò.

“Có đi thăm rẫy ngô với ao cá của tôi không?” – Lầu Chống Tủa đề nghị. Rồi như một hướng dẫn viên lành nghề và đầy tự hào, ông dẫn khách băng qua một ngọn đồi nhỏ. Trước mắt chúng tôi là vùng trồng ngô ngút tầm mắt trải suốt 3 trái núi. Ông cho biết, trong năm nay gia đình bán được 20 tấn ngô dù nhiều xã mất mùa vì hạn hán. Tôi hỏi bí quyết nào mà hay vậy? Ông chỉ tay về phía cái ao cá mà ông ngăn suối tạo thành cách đây mấy năm. Ao cá đấy cũng là nguồn nước tưới ngô. Những ngày nắng hạn, hàng ngày vào buổi sáng sớm và chiều tối ông đều dùng máy nổ bơm nước tưới cho rẫy ngô. Vì vậy mà dù nắng hạn nhưng rẫy ngô của ông vẫn phát triển khá tốt.

Khát vọng làm giàu của lão nông trên dãy Trường Sơn
Ông Lầu chống Tủa cũng không rõ “cơ ngơi” của mình trên dãy Trường Sơn rộng bao nhiêu

“Bây giờ mọi cái đều dùng máy móc cả” – ông nói. Rồi ông kể về công việc của bản thân và gia đình. Nếu tính cả hai người già đều đã 70 tuổi thì hiện cả nhà có 4 lao động. Ngoài vợ chồng ông còn có con trai út và cô vợ mới cưới. Sau mấy năm học hành ở Hà Nội cảm thấy chỉ hợp với nương rừng nên anh con trai út quyết định về nhà cưới vợ để đỡ đần cha mẹ làm trang trại trên dãy Trường Sơn này. Với ngần ấy người nên nếu chỉ dùng tay, chân thì không thể làm xuể việc. Từ phát quang, tưới nước đến vận chuyển nông sản đều phải nhờ vào cơ giới. Nhìn những chiếc xe máy chở theo người và nông sản leo dốc phăm phăm mới biết rằng không chỉ riêng gia đình ông Chống Tủa mà với những người Mông vùng biên viễn Nậm Cắn, chiếc xe máy đã trở thành “ngựa thồ” thực sự. Khi cần, ô tô tải cũng có thể trở thành “voi thồ” vào đến tận gần rẫy ngô của ông Chống Tủa.

Thấy con trai lùa bầy dê đi qua, ông Chống Tủa giải thích rằng với giống vật nuôi này, không thể chăn thả mà phải nuôi nhốt. Nếu để xổng ra, chỉ sau một loáng, rẫy ngô sẽ chỉ còn trơ gốc. Dẫu vậy thì dê vẫn là vật nuôi có thể mang lại thu nhập khá vì thị trường hiện nay đang rất ưa chuộng. Ngoài đàn dê, ông Chống Tủa còn có một đàn lợn đen mỗi năm bán ra khoảng 1 tạ lợn thịt. Thứ vật nuôi đặc sản này mỗi năm đem về thêm thu nhập khoảng hơn 10 triệu đồng. Tính tất cả các nguồn thu nhập từ trang trại, tính hòm hòm thôi thì hàng năm gia đình ông Chống Tủa có tổng thu nhập trên 150 triệu đồng.

Gần 45 năm dựng “cơ đồ”

Ngồi trong căn lán nhỏ giữa rừng già chờ cô con dâu của ông Chống Tủa nấu bữa trưa, chúng tôi tranh thủ nghe lão nông kể về những ngày đầu vào đây lập trang trại. Lầu Chống Tủa nhớ đó là năm 1976, khi đã nghỉ làm cán bộ bản và xã, ông quyết định vào rừng chăn nuôi, làm rẫy. Nơi ông dừng chân trước kia vốn là một bản người Mông. Người ta đã chuyển đến nơi khác ở cách đó gần 20 năm. “Khi đó khắp nơi toàn cỏ lau thôi” – ông khoát tay thành một vòng rộng.

Nước uống phải đi xa gùi về mới có. Rồi ông nghe đài thấy bảo trồng cây sẽ giữ được nguồn nước. Thế là trong những chuyến đi rừng, thấy cây nào có thể ăn quả, làm rau ăn hay gỗ tốt ông đều tìm bứng cây con về trồng. Trong khu rừng trồng ven lán giờ đã có nhiều loại cây ăn quả và cả những cây gỗ quý như sa mu, pơ mu. Điều quan trọng nhất là những cây trồng này đã mang nguồn nước trở về đủ để phục vụ cho cả trang trại.

Khát vọng làm giàu của lão nông trên dãy Trường Sơn 2
Vật nuôi được lão nông Lầu Chống Tủa nhốt riêng thành từng vùng riêng biệt

Không ít người gặp vô vàn khó khăn khi lập trang trại và Lầu Chống Tủa không phải ngoại lệ. Sau nhiều năm loay hoay chẳng biết nên chọn mô hình thế nào cho phù hợp, nuôi làm sao cho đàn bò chóng lớn lại không bị dịch bệnh, ông lặn lội sang Lào hoặc xuống tận huyện Đô Lương để học hỏi kinh nghiệm từ những chủ trang trại có tiếng. Sau nhiều năm vừa làm vừa học hỏi, ông nhận thấy giống bò sừng dài có nguồn gốc từ Lào là phù hợp với khi hậu khắc nghiệt của vùng biên giới Nậm Cắn.

Những chuyến đi xuống Đô Lương, xuống tỉnh lị Vinh giúp ông hiểu về kỹ thuật thú y, cách bố trí chuồng trại hợp lý, cách tận dụng phân trâu, bò để làm phân bón, cách dùng thuốc diệt cỏ, dùng máy bơm tưới nước, máy phát quang. Dù đã tích lũy được khá nhiều kinh nghiệm nhưng hễ huyện xã tổ chức tập huấn nông nghiệp ông đều không bỏ sót. Ông còn tham gia những lớp tập huấn cách xa hàng trăm cây ở Con Cuông.

Dù dạn dày kinh nghiệm nhưng cũng có lúc ông thất bại. Ngoài những lần dịch bệnh làm chết dăm bảy con bò cứ dăm ba năm lại xảy đến một lần thì có một bài học mà ông Chống Tủa phải ghi nhớ cả đời đó là khi trồng cây gì, nuôi con gì cũng phải nghiên cứu kỹ xem nó có phù hợp với vùng khí hậu khắc nghiệt như Nậm Cắn không. Vì chủ quan nên cách đây ít năm ông thua lỗ khoảng 100 triệu khi đầu tư trồng keo. Cây keo vốn không chịu được nhiệt độ thấp cũng như khí hậu nơi có độ cao trên 1500m như trang trại của ông nên đã chết hàng loạt. Thất bại nhưng ông Tủa không bỏ cuộc. “Không trồng được keo ta phải nghĩ trồng cây khác”, ông nói.

Lão nông Lầu Chống Tủa chợt chìm vào yên lặng một lúc lâu rồi tâm sự: “Thật ra thì tôi cũng muốn đầu tư riêng cho chăn nuôi thôi. Bây giờ sức yếu rồi không phải cái gì cũng kham được. Phải chuyên môn hóa thôi”. Nói rồi lão nông Lầu Chống Tủa lại vẽ một cái vòng rộng vào không trung: “Nếu chỉ chuyên nuôi bò thì chỗ đất này có thể nuôi bốn, năm trăm con. Nếu trồng cỏ thì đủ cho cả nghìn con. Lúc ấy tôi sẽ thành “vua” bò ở miền núi cao này”. Theo tính toán của ông, phải tiếp cận được một nguồn vốn vay từ 100 triệu đồng trở lên cộng với số vốn gia đình hiện có mới có thể thực hiện niềm mơ ước này. Thế nhưng đến giờ ông vẫn khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay.

Thế mới biết với Lầu Chống Tủa, khát vọng làm giàu vốn không có tuổi. Quan trọng là phải có một ý tưởng khả thi và cả một niềm mơ ước. Ví như mơ ước trờ thành “vua” bò nơi sơn cước chặng hạn.

Mặt trời đã đứng bóng, như mọi ngày, đàn bò cái từ bãi chăn thả riêng trở về chờ chủ cho ăn. Bữa trưa của lũ bò cái là cây ngô trên rẫy đã được gia chỉ chuẩn bị từ sáng sớm. Nhìn ông Chống Tủa giữa đàn bò ngoan ngoãn, răm rắp theo đi theo sau, tôi lại nhớ đến hình ảnh anh Hồ Giáo được học trên sách giáo khoa hồi phổ thông. Mọi sự so sánh có thể sẽ khập khiễng, nhưng với tôi, ông già trên dải Trường Sơn Lầu Chống Tủa và đàn bò là một nét chấm phá thú vị giữa chốn núi rừng hoang vu này.

Minh Nguyệt

Bình luận

Bạn có thể quan tâm