Lạ kỳ: “Liệt sĩ” đã báo tử 36 năm bỗng tìm về cố hương nhờ facebook

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 2:50 30/09/2018 |

Lạc đơn vị, mấy chục năm bơ vơ xứ người

Ở thôn Ao Trạch (xã Dân Hòa, Kỳ Sơn, Hòa Bình) người ta vẫn gọi cụ Tự là “mẹ Tự”. Mấy ngày nay ngôi nhà vốn vắng vẻ của cụ Tự bỗng nhộn nhịp hẳn lên bởi bà con lối xóm đến chia vui. Không vui sao được khi mà người con cả của cụ đi bộ đội đánh giặc Pôn Pốt đã có giấy báo tử, nay lại trở về sau 36 năm. Nhìn cảnh mẹ con đoàn tụ với nhau chúng tôi hiểu đến giờ họ còn lâng lâng và không tin đó là sự thực.

Gia đình cụ Tự có 5 người con (3 trai, 2 gái), ông Nguyễn Văn Khuyên (SN 1960) là con trai cả. Ngày 10/5/1978, ông Khuyên tình nguyện viết đơn lên đường nhập ngũ. Sau 5 tháng huấn luyện, ông được điều vào tham gia chiến đấu tại chiến trường Tây Nam biên giới Campuchia. Ông tham gia đội du kích bảo vệ người dân Campuchia trước họa diệt chủng Pôn Pốt. Mới chỉ đặt chân lên nước bạn ít ngày, ông và đồng đội đã liên tục mở các trận đánh lớn nhỏ để truy quét Pôn Pốt.

Năm 1981 là bước ngoặt trong đời lính chiến của ông Khuyên. Trong một trận đánh với Pôn Pốt ở khu vực gần biên giới Thái Lan, ông bị mất liên lạc với đồng đội. Khi ấy, ông Khuyên không may dính bệnh sốt rét quái ác. Không thuốc men, không đồ ăn, nước uống lại không có đồng đội ở bên, ông Khuyên nằm cả tuần ở bìa rừng. Lúc đó ông Khuyên chắc chắn mình không thể qua khỏi, rồi lả đi lúc nào không hay. Khi tỉnh dậy, ông thấy mình nằm trong một khu lán trại, xung quanh là người Campuchia. Thấy ông tỉnh lại, mọi người khuyên ông nên nằm yên tĩnh dưỡng, không đi ra ngoài vì có rất nhiều quân Pôn Pốt.

“Tôi nằm yên ở khu lán trại của những người dân di cư. Thỉnh thoảng họ lại mang đồ ăn, thuốc men đến tiếp tế cho tôi. Tôi chiến đấu nhiều với quân Pôn Pốt nên hiểu độ tàn ác của chúng. Anh em chúng tôi vẫn truyền tai nhau: “Chỉ khi nổ súng mới biết ai là Pôn Pốt”, ông Khuyên nhớ lại.

Dù được tiếp tế nhưng thời gian này, ông Khuyên phải gồng mình chống đỡ với căn bệnh sốt rét. Ông liên tục lên cơn co giật, la hét vang cả một góc rừng. Sợ bị lộ, nhiều người dân Campuchia đã ghìm chặt lấy ông không cho vùng vẫy, la hét. Được người dân nước bạn tận tình cứu chữa bằng xông lá thuốc, bệnh sốt rét của ông Khuyên đỡ dần. Để hòa nhập, tránh được tai mắt của Pôn Pốt, cách tốt nhất là phải nói được tiếng bản địa. Gần 1 năm chăm chỉ học, ông Khuyên đã nói được tiếng bản địa khá trôi chảy. Ông được ra khỏi lán trại và hòa nhập vào cuộc sống của người dân nơi đây.

Ông sống trong lặng lẽ, không dám cất lên nửa lời vì sợ bị lộ thân phận là người Việt Nam. Nhưng không được bao lâu, quân Pôn Pốt nhận được tin báo gia đình ân nhân người Campuchia cưu mang ông Khuyên có người lạ mặt. Một đám lính đến kiểm tra, người đàn ông nhận ông Khuyên là con cũng đã dặn dò ông tuyệt không được hé răng nửa lời. Từ lần thoát chết đó, ông Khuyên thay đổi trang phục, cách sinh hoạt như một người dân bản địa. Gia đình ân nhân thấy ông Khuyên khỏe mạnh, hiền lành đã quyết định làm mối cho ông với một người phụ nữ hơn 4 tuổi. Thấy hợp nhau, hai người đã quyết định kết hôn. Vợ chồng ông sinh được 8 người con, 2 người mất từ khi còn nhỏ, 2 người thì bị mắc bệnh thần kinh không ổn định. Cuộc sống lại càng khó khăn hơn khi vợ của ông bị cưa mất một chân do bệnh tật. Ông trở thành lao động chính, gánh vác cả gia đình toàn bệnh tật.

Giấy báo tử của ông Khuyên năm 1982 

Còn ở quê nhà, tháng 4/1982, gia đình nhận được giấy báo tử thông báo ông Khuyên đã hy sinh tại chiến trường Campuchia và chưa tìm thấy thi thể. Cụ Tự đứng ngồi không yên, hết đau đớn rồi đến hy vọng có sự nhầm lẫn khi đơn vị viết giấy về. Cụ Tự chia sẻ: “Ngày ấy ông nhà tôi cũng buồn lắm, chẳng đêm nào ngủ yên, ăn uống cũng không ra gì. Rồi ông ấy lâm bệnh, ra đi sau đó không lâu. Thời gian cứ trôi đi, hy vọng ngày một cạn dần. Tôi cũng chỉ mong ước cuối đời tìm lại được hài cốt của con trai chứ không còn tin con trở về nữa”.

Vận mệnh lạ lùng giúp “liệt sỹ” tìm về bên mẹ

Cuộc sống gia đình vất vả, áp lực nhưng chưa khi nào ông Khuyên nguôi nỗi nhớ nhà. Có những đêm không ngủ, hình ảnh cha mẹ rồi các em cứ thế ùa về khiến ông lại bật khóc như đứa trẻ. Điều an ủi nhất với ông chỉ khi đến ngày Tết, ông cũng gói bánh chưng, làm giò, cúng lễ tổ tiên như ngày còn ở Việt Nam. Cứ nghĩ đến mơ ước trở về quê hương, ông lại lao vào làm việc để có tiền lo cho gia đình và dành dụm tiền trở về. Nhưng vợ và các con ông lần lượt đổ bệnh khiến tiền bạc không dành dụm được.

Nhận thấy cuộc sống miền sơn cước quá khó khăn, ông Khuyên từ biệt vợ con để lên Phnom Penh tìm việc. Ông được một chủ xây dựng nhận làm thợ hồ. Tại đây ông quen một người tên Lê Trực (huyện Nam Trực, Nam Định). Ông Trực sống ở Campuchia được gần 20 năm nên khá thông thạo tiếng cũng như địa bàn. Gặp được đồng hương, lại tốt tính, ông Khuyên đem chuyện của mình ra tâm sự và mong muốn được trở về quê hương, tìm lại người thân. Đồng cảm với hoàn cảnh của ông Khuyên, ông Trực chụp lại ảnh, lấy thông tin về địa chỉ quê quán, tên những thành viên trong gia đình mà ông Khuyên còn nhớ rồi đưa lên facebook để nhờ giúp đỡ.

Ông Khuyên trở về với vòng tay của người thân xóm làng

Dẫu biết chỉ là hy vọng nhỏ nhoi nhưng từ khi đăng tin ông Khuyên luôn thấp thỏm đợi chờ tin từ Việt Nam. 5 tháng trôi qua, không một tin tức, ông Khuyên chán nản muốn buông xuôi thì nhận được điện thoại của ông Trực là có người từ Việt Nam muốn sang để nhận người. Người đầu tiên ông Khuyên được gặp là cô em dâu tên Ngân. Sau khi ông đưa một số giấy tờ, người thân đã xác định đó là người anh cả đã được “báo tử” 36 năm trước. Dù chưa được gặp nhau trực tiếp nhưng cuộc nói chuyện giữa ông và các thành viên trong gia đình qua facebook khiến hai bên xúc động không cầm được nước mắt. “Tôi cũng có trình bày hoàn cảnh gia đình bên này là vì khó khăn quá, mong ước trở về quê nhưng không có điều kiện. Không ngờ mọi người nói sẽ cùng nhau sang Campuchia để đón tôi về Việt Nam”, ông Khuyên kể.

Tìm được người thân ruột thịt vui thật đấy nhưng ông Khuyên cũng phải suy nghĩ, đấu tranh rất nhiều. Một bên là quê hương, người thân máu mủ, một bên là gia đình, vợ con và cả những người đã cưu mang mình. Ông đem chuyện tâm sự với vợ mong nhận được lời khuyên. Ông bất ngờ vì chính vợ lại là người động viên ông nhiều nhất trở về Việt Nam. Sau hơn 1 tháng hoàn thiện các thủ tục, ông đã cùng người em trai là Nguyễn Văn Tình trở về quê hương. Ông Tình kể: “Dù chỉ biết anh Khuyên từ khi còn rất nhỏ nhưng sau khi gặp anh Khuyên, chúng tôi như thân quen từ lâu lắm rồi. Gần 40 năm trôi qua, mọi thứ thay đổi nhiều quá khiến tôi không dám khẳng định. Tôi có đặt thử vài câu hỏi cho anh và vui mừng khi anh đều trả lời đúng. Lúc đó, tôi chỉ còn biết oà khóc rồi chạy lại ôm chầm lấy anh”.

Người vui mừng nhất trong ngày đoàn tụ có lẽ là cụ Tự. Cụ rưng rưng nói: “Từ ngày có giấy báo tử, năm nào đến ngày 27/7, tôi cũng làm mâm cơm để cúng giỗ cho con. Mong ước cuối cùng khi xuống suối vàng cũng chỉ là được tìm thấy hài cốt của con chứ ai có dám nghĩ có ngày con sẽ trở về như này. Ngày con về, thấy có thông tin con về đến Lương Sơn là rất nhiều người dân, các cấp chính quyền đến để chung vui với gia đình. Lúc con vừa bước xuống, tôi chẳng nghĩ được gì, hai mẹ con cứ thế ôm nhau rồi oà khóc”.

Trời đã chạng vạng tối, cụ Tự tất tả bưng mâm cơm đặt ở giữa nhà, nhẹ nhàng gọi người con trai xa cách gần 40 năm xuống ăn. Dù bữa cơm ấy chỉ có đĩa măng rừng xào thịt nhưng mắt họ ánh lên một niềm hạnh phúc đến vô bờ. Chốc chốc, ông Khuyên lại gặp thức ăn vào bát mẹ với vẻ đầy thành kính. Hình ảnh tưởng chừng như đơn giản ấy nhưng mẹ con cụ Tự đã phải chờ đợi mấy chục năm qua mới có được.

Giang Nam

Bình luận

Bạn có thể quan tâm