fbpx

Nhà mọc như nấm sau mưa trên đất sắp khai thác bô xít: Mánh khóe kiếm tiền tỷ của những đầu nậu chuyên làm nhà chờ đền bù!

Đăng lúc: 1:06 21/06/2019 -

Hàng loạt căn nhà, nhiều căn rộng tới 400 – 500m2 vừa mọc lên như nấm sau mưa tại 2 xã Nghĩa Thắng, Đắk Wer, huyện Đắk R’Lấp, tỉnh Đắk Nông. Cũng tại nơi này, nhiều tường rào được xây dựng bằng bê tông – khung thép với chiều dài hàng trăm mét tới cả cây số. Đây là chiêu thức các đối tượng tìm cách trục lợi từ chương trình giải tỏa, thu hồi đất địa phương đang triển khai.

Căn nhà hàng trăm mét vuông dưới rừng cao su được làm vội để chờ đền bù
Căn nhà hàng trăm mét vuông dưới rừng cao su được làm vội để chờ đền bù

Những căn nhà không người ở, không cả lối vào

Nhận được phản ảnh của một số người dân, PV TTĐS đã có mặt tại thôn Quảng Sơn, xã Nghĩa Thắng, nơi được coi là trung tâm của hiện tượng bất thường này. Đi dọc con đường đi vào thôn Quảng Sơn từ hướng quốc lộ 14, dễ dàng nhìn thấy hầu hết các căn nhà ven đường đều đã được cơi nới hoặc xây mới trong vòng 1-2 tháng trở lại đây. Nhìn từ bên ngoài, căn nhà nào cũng có diện tích khủng, phổ biến khoảng 200 – 300m2, cá biệt có nhà lên đến khoảng 400m2. Dù diện tích khủng như vậy nhưng nhà không có móng hoặc làm móng rất sơ sài. Bên trên là tường gạch được xây cao khoảng 1m. Kế đó là đóng các loại ván, mới có cũ có rất tạm bợ. Bên trên các ngôi nhà đều được lợp tôn.

Vào bên trong, điều làm chúng tôi bất ngờ là hầu hết các căn nhà ở đây đều không có vách ngăn. Nền nhà đa số là nền đất, nhiều ngôi nhà do được phát dọn, xử lý tạm bợ nên một số cây cao su, cà phê vừa bị đốn hạ để san đất làm nền nhà đã bắt đầu mọc mầm trở lại. Hầu hết các căn nhà đều không có vật dụng gì để sinh hoạt, không cả bếp núc, giường chiếu để nghỉ ngơi. Các loại máy móc, phân bón, dụng cụ làm rẫy cũng không có. Nhiều căn dù rộng trên dưới 300m2 nhưng chỉ có 1 cửa ra, cửa vào và hầu hết không có cửa sổ.

1 cán bộ thuộc UBND huyện Đắk R’Lấp cho biết, các căn nhà này được dựng lên mục đích là để chờ đợt kiểm kê, đền bù để giải phóng mặt bằng mà ngành chức năng đang triển khai. Dự kiến, từ này đến cuối năm, sẽ có gần 300ha đất xung quanh khu vực này được giải tỏa để thu hồi khai thác quặng bô xít. Nhiều căn nhà được dựng lên giữa lô cao su, không có đường ra, chẳng có đường vào. Có căn chủ nhà xây bít luôn tường rào, thậm chí không có cổng, hoặc đường để đi vào bên trong.

Một căn nhà làm chờ đền bù không có cả lối vào
Một căn nhà làm chờ đền bù không có cả lối vào

Phải rất khó khăn chúng tôi mới tìm được 1 người dân đang sống ở khu vực này. Bởi nơi đây vốn dĩ là đất rẫy, người dân chỉ thường xuyên có mặt vào mỗi đợt chăm sóc cây trồng hoặc thu hoạch. Hiện nay, dù nhiều căn “nhà mặt tiền” được dựng lên bất thường nhưng không có người ở, hầu hết được đóng kín cửa. Theo hộ dân này, gia đình làm nhà trước thời điểm công bố quy hoạch thu hồi đất. Mục đích là làm chòi trên rẫy để chứa nông sản, để các vật dụng phục vụ sản xuất và sinh hoạt, trú mưa trú nắng mỗi khi đi làm rẫy. Trả lời câu hỏi của PV về việc các căn nhà được dựng lên mới chỉ 1-2 tháng trở lại đây liệu có phải để được kiểm đếm, đền bù? Một hộ dân cho rằng: “Quanh đây ai cũng làm chứ có riêng tôi đâu mà chất vấn nhiều thế?”.

Theo 1 cán bộ huyện Đắk R’Lấp, các căn nhà được dựng lên bằng công nghệ siêu tốc. Dù diện tích rộng cả trăm mét vuông nhưng có căn chỉ qua 1 đêm là đã mọc lên giữa rẫy cà phê, cao su. Các đối tượng huy động cả chục người tham gia. Họ hàn sẵn các khung thép, chuẩn bị sẵn các loại ván, tôn, vật liệu và sử dụng nhiều loại máy móc nên làm nhà rất nhanh. Thêm nữa, do không phải để ở nên nhà khá sơ sài. Có nhiều căn chỉ sau vài tháng đã… sập, vậy là mất trắng.

Dù vậy, việc làm nhà chờ đền bù ở đây vẫn rất “hot” và là cơ hội hái ra tiền của thợ hồ. Nhiều người dân cho biết mấy tháng nay họ không tìm đâu ra thợ để làm nhà, sửa nhà. Bởi thợ đã bị “hút” vào các khu vực sắp thu hồi đất. Tại đây, thợ được trả tiền cao hơn mà không bị yêu cầu khắt khe như nhà làm nhà để ở.

Bên trong một căn nhà không có vật dụng gì, ngoài chiếc xe rùa để phụ hồ
Bên trong một căn nhà không có vật dụng gì, ngoài chiếc xe rùa để phụ hồ

Nhiều hộ dân còn vay nóng để cơi nới nhà cửa, làm tường rào, mua các loại cây được đền bù với giá trị cao như cam, chanh, bưởi, dứa cao sản… để trồng xen khắp vườn chờ ngày ngành chức năng vào kiểm kê. Nhiều hộ dân tin rằng nếu chỉ đất trơn (ý nói chỉ có cà phê, tiêu, cao su) thì mỗi ha được đền bù khoảng 700 – 800 triệu đồng, nhưng nếu có nhà cửa, vật kiến trúc như tường rào, giếng khoan, hoặc trồng xen nhiều loại cây vào vườn thì số tiền có thể tăng lên gấp đôi, tương đương với khoảng 1,5 tỷ đồng/ha. Nhưng tin là tin vậy, chứ chưa có ai được nhận tiền đền bù để kiểm chứng được là đúng hay sai.

Coi chừng tiền mất tật mang

Điều làm chúng tôi ngạc nhiên là người dân ở đây chủ yếu trồng các loại cây công nghiệp như cà phê, tiêu, cao su. Mấy năm gần đây, giá cả các loại cây trồng này đều xuống rất thấp. Giá tiêu khô ở mức 42.000đ/kg, thấp nhất trong vòng 10 năm trở lại đây. Cà phê cũng tương tự. Riêng cao su có thời điểm người dân bỏ vườn, không buồn thu hoạch vì bán mủ không đủ trả tiền công. Vậy mà nhiều căn nhà, đúng hơn là chòi rẫy được xây dựng với diện tích khủng mà theo lời người dân là để chứa nông sản. Vào bên trong thì tuyệt nhiên không thấy gì. Có hộ chỉ có khoảng 1ha đất nhưng làm nhà tới 400m2 để… trú nắng trú mưa cho tầm 50 người, dù rằng vào mùa thu hoạch thì cũng chỉ có 5 – 7 nhân công trên rẫy.

Theo 1 cán bộ kiểm kê, đền bù, thì nhiều căn nhà tại đây là của một số đối tượng mượn đất để làm nhà nhằm trục lợi. Không rõ các đối tượng này bằng cách nào có được thông tin về việc thu hồi đất trước thời điểm công bố tầm vài tháng. Vậy là họ vận động gia chủ cho mượn đất để làm nhà chờ đền bù. Khi nhận được tiền thì chia nhau. Nhiều người dân thấy “bùi tai” vì không phải bỏ chi phí, công cán ra làm nhà mà khi đền bù vẫn được hưởng nên nghe theo.

Khoan giếng trên đất sắp đền bù, nhiều người dân tin rằng sẽ được bồi thường 1 triệu đồng/m giếng khoan
Khoan giếng trên đất sắp đền bù, nhiều người dân tin rằng sẽ được bồi thường 1 triệu đồng/m giếng khoan

Theo UBND huyện Đắk R’Lấp, tình trạng xây nhà cửa, tường rào chờ đền bù đã diễn ra nhiều năm nay. Trước đây, nhiều trường hợp đã bị ngành chức năng thẳng thừng từ chối đền bù, dù nhà xây dựng trước thời điểm công bố quy hoạch một vài tháng.

Ông Lê Mai Toản, Phó Chủ tịch UBND huyện Đắk R’Lấp cho biết, theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2020, ngành chức năng sẽ thu hồi gần 300ha đất tại 2 xã Nghĩa Thắng và Đắk Wer để giao cho nhà đầu tư là Công ty Nhôm Đắk Nông (Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam) khai thác quặng bô xít để chế biến alumin (nhôm). Trong tháng 4 vừa qua, UBND huyện Đắk R’Lấp đã phối hợp với các đơn vị liên quan công bố quy hoạch thu hồi đất và cắm mốc giới tại các khu vực dự kiến thu hồi.

Tình trạng dựng nhà mới, hoặc cơi nới nhà cửa, xây tường rào, khoan giếng trên khu vực đất sắp thu hồi diễn ra khá phổ biến. Nhiều mảnh đất cũng được trồng xen đủ thứ các loại cây trước khi ngành chức năng công bố thu hồi đất. Tuy nhiên, ông Toản khẳng định, tất cả các trường hợp làm nhà không hợp pháp, không đúng quy định sau thời điểm ngày 1/1/2014 sẽ không được hỗ trợ, đền bù.

Hiện nay, công an đang vào cuộc điều tra để xác minh xem có hay không tình trạng một số hộ dân, hoặc đầu nậu xây dựng nhà cửa, vật kiến trúc để trục lợi từ chính sách đền bù, hỗ trợ của nhà nước. Nhất là các thông tin liên quan đến việc rò rỉ thông tin quy hoạch, việc tổ chức các “đường dây” chuyên làm nhà chờ đền bù trên đất Nhà nước sắp thu hồi tại huyện Đắk R’Lấp, tỉnh Đắk Nông.

Theo lãnh đạo UBND huyện Đắk R’Lấp và Công ty Nhôm Đắk Nông, việc một số hộ dân hoặc đầu nậu cố tình làm nhà cửa, tường rào… để được đền bù làm ảnh hưởng, thiệt thòi lớn đối với các hộ dân lương thiện. Bởi lẽ quá trình kiểm kê, xác định thời điểm xây dựng sẽ mất rất nhiều thời gian. Trong khi các hộ dân bị thu hồi đất ai cũng muốn sớm được nhận tiền để chuyển đi nơi khác sinh sống. Nếu ngành chức năng làm không đúng quy định sẽ rất phức tạp, dẫn tới mất an ninh trật tự, khiếu kiện dai dẳng…

Thiện Nhân

Bình luận