Người dân vùng hạn mặn xoay xở kế sinh nhai, tập sống chung với thiên tai

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:05 29/03/2020 |

Mùa khô năm nay, nhiều tỉnh thành ở Đồng bằng sông Cửu Long đang phải hứng chịu những “thảm cảnh” của biến đổi khí hậu, hạn mặnhết sức khốc liệt.

Người dân vùng hạn mặn xoay xở kế sinh nhai, sống chung với thiên tai
Những cuộn rơm được nông dân thả xuống vuông nuôi, tạo môi trường trú ẩn cho con tôm nhằm tránh thiệt hại

Rau thiếu nước giống như người thiếu ăn

Dưới cái nắng gay gắt của những ngày tháng 3, trên đường đi công tác ở TP.Cà Mau (Cà Mau) tình cờ chúng tôi làm quen được với anh Trần Hoàng Giao (37 tuổi, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP. Cà Mau). Trò chuyện với anh, chúng tôi thấy được nỗi cơ cực, vất vả của người dân trong mùa nắng hạn ở địa phương này. Anh Giao bảo, trước đây gia đình anh sinh sống bằng nghề trồng rau màu nên thu nhập cũng bấp bênh. Nhất là từ khi bắt đầu vào mùa nắng hạn, đất trồng màu của gia đình anh Giao trở nên khô cằn. Anh Giao cho hay: “Đất bị nhiễm mặn nên trồng rau chỉ được vào mùa mưa thôi, chứ đến mùa hạn mặn là không trồng được”.

Thời điểm chúng tôi đến, anh Giao vừa từ tỉnh Đồng Nai về lại địa phương sửa chữa căn nhà xập xệ của gia đình để chuẩn bị đón mùa mưa sắp đến. Mồ hôi nhễ nhại vì tất bật với công việc sửa chữa đang dang dở, anh Giao vội lấy tay lau mặt, rồi chia sẻ: “Tôi đi Đồng Nai làm từ hồi tháng 11 năm ngoái, lúc đó đã bắt đầu vào mùa khô rồi. Tết tôi cũng ở trên đó làm luôn, đến bây giờ tôi mới trở về địa phương. Chứ ở đây mùa này làm gì sống được, bởi đất đai chua phèn không thể sản xuất, chăn nuôi. Ở xứ này, người ta đi miền Đông làm ở công ty, xí nghiệp nhiều lắm. Lên đấy, dẫu công việc có cơ cực nhưng nhận lại được đồng lương tương xứng, chứ cứ bám víu ở quê mùa hạn thì biết bao giờ cuộc sống mới khá lên được”.

Theo anh Nguyễn Văn Kiệt (32 tuổi, ngụ tỉnh Kiên Giang), ở quê mùa này không thể sống được với ruộng đồng. Chỉ tay về phía những luống rau màu vàng úa, cằn cỗi, anh Kiệt chua xót: “Đó, anh thấy không, mùa này là vậy, mình còn không sống nổi chớ nói chi là rau màu. Rau thiếu nước giống như người thiếu ăn vậy, cứ cằn cỗi rồi chết dần, chết mòn thôi”.

Người dân vùng hạn mặn xoay xở kế sinh nhai, sống chung với thiên tai 1
Nhiều căn nhà phải đống cửa vì chủ nhà lên các tỉnh miền Đông làm thuê vào mùa hạn mặn

Thế nên, anh Kiệt đã gửi hồ sơ xin việc làm vào một công ty ở TP.Vũng Tàu và được nhận đi làm vào giữa tháng 3 tới. Tranh thủ thời gian chưa đi làm, anh Kiệt nán ở lại quê để bắt cho hết tôm, cua còn sót lại dưới đầm tôm kiếm thêm chút thu nhập. Xong xuôi, anh bắt đầu phơi đầm, cải tạo đất một thời gian để đi làm. Vài tháng sau, khi mùa mưa đến, anh sẽ trở về địa phương để tiếp tục công việc ruộng đồng.

Tập sống chung với… hạn mặn

Nhìn cảnh tượng ruộng đồng nứt nẻ, rau màu úa vàng vì thiếu nước tưới, chúng tôi cảm thấy chua xót cho người nông dân quanh năm chỉ biết “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Bởi họ đã hứng chịu quá nhiều thiệt thòi vì thiên tai. Họ đã nhiều lần rơi nước mắt vì tiếc rẻ cho những đám rau, con tôm, ruộng lúa… sắp đến ngày thu hoạch thì chết dần, chết mòn vì nắng gắt. Nhưng rồi sau đó, họ sẽ tự thân vận động, tìm đường khác để mưu sinh và tập dần theo thói quen sống chung với hạn mặn.

Những dòng sông, kênh rạch đã cạn kiệt nguồn nước, khô khốc, xa xa có các phương tiện như ghe, xuồng, vỏ lãi được dùng để di chuyển trên sông nước, thì nay lại lì lợm nằm một chỗ vì không thể di chuyển được. Cũng từ đó, nhiều nơi trồng lúa đã thu hoạch nhưng người dân phải trữ lại trong nhà hoặc chịu mất phí để thuê người mang ra điểm tập kết bán cho thương lái.

Một hộ dân ở xã Khánh Bình Đông, huyện Trần Văn Thời cho biết: “Do gia đình cần tiền để trang trải sinh hoạt, trả nhân công gặt lúa nên tôi phải thuê xe để chở khoảng 2 tấn lúa ra ngoài đường lớn bán cho thương lái. Chi phí thuê mỗi tấn tốn khoảng 300.000 đồng. Những năm trước, sông rạch còn nước thì ghe tàu vào vận chuyển thoải mái, còn năm nay thì nhiều hộ phải trữ lúa lại, đợi mùa mưa xuống, sông rạch có nước mới bán lúa, chứ bán bây giờ thì lỗ lắm”.

Người dân vùng hạn mặn xoay xở kế sinh nhai, sống chung với thiên tai 2
Sông rạch khô cạn

Theo ngành chức năng tỉnh Cà Mau, hiện địa phương đã có khoảng 18.000ha đất trồng lúa vụ Đông Xuân của nông dân bị thiệt hại. Nhiều công trình giao thông được xây dựng hàng trăm tỷ đồng cũng bị sụp lún mà nguyên nhân chính là do khô hạn. Trước tình hình trên, vừa qua, UBND tỉnh Cà Mau đã quyết định công bố tình huống khẩn cấp về tình trạng hạn hán cấp độ 2 tại vùng ngọt hóa của hai huyện U Minh, Trần Văn Thời (Cà Mau). Qua đó, tăng cường sự giám sát của các cơ quan có liên quan, sớm tìm ra giải pháp khắc phục kịp thời, đúng hướng giúp người dân an tâm sản xuất.

Gia đình ông Trần Văn Hoàng, 67 tuổi, ngụ xã Lý Văn Lâm, TP.Cà Mau (Cà Mau) đang phải tập sống chung với hạn mặn. Ông Hoàng có khoảng 0,5 công đất trồng màu để nuôi sống gia đình nhưng hiện đang phải bỏ trống vì đất bị nhiễm mặn. “Năm nay nắng hạn dữ quá, cây cối còn sống không nổi, mùa màng thì chẳng thu hoạch được gì. Vì vậy, kinh tế gia đình giảm sút luôn. Nếu mà mùa này trồng rau được thì bán giá cao lắm. Ở chợ, giá các mặt hàng rau cải tăng chóng mặt luôn, vậy mà trồng không được gì, tiếc thật”, ông Hoàng nói.

Diện tích đất trống đang được ông Hoàng tận dụng để chăn nuôi gia cầm như, vịt, ngỗng… “Cứ bám đất trồng rau màu thì có mà chết đói. Mình phải biết thích nghi, chuyển sang công việc khác để kiếm sống. Sống ở vùng nào thì phải biết đặc điểm của vùng đó nên tôi học cách sống cùng với nó”, ông Hoàng nói.

Ông Nguyễn Chí Linh, phường Hộ Phòng, thị xã Giá Rai (Bạc Liêu) cho biết, ông có khoảng 1ha đất nuôi tôm quảng canh cải tiến. Những tháng mùa khô năm nay, tôm nuôi có dấu hiệu chậm lớn và chết do nắng nóng. Thậm chí có những con nước xổ vuông, ông Linh chẳng thu hoạch được gì và còn lỗ tiền xăng.

Ông Linh than: “Những tháng trước, thu hoạch tôm tuy không nhiều nhưng cũng có đồng ra, đồng vào. Còn hơn một tháng nay, tôm tép không có gì hết, thậm chí trên đầm còn lác đác xuất hiện tôm chết. Quyết không đầu hàng nắng hạn nên tôi đã đi mua rơm về bỏ xuống vuông nuôi để giúp tôm có nơi tránh trú qua mùa nóng. Bây giờ phải tập thích nghi với thiên tai thôi”.

Kỹ sư Đinh Hải Đăng, chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, đang công tác tại một công ty giống ở Bạc Liêu, khuyến cáo: “Để tránh rủi ro, thiệt hại do nắng hạn, thời điểm này, người nuôi tôm nên thường xuyên bơm nước vào đầm với mật độ vừa phải, khi nguồn nước xuống thấp thì tiếp tục bơm vào. Tránh tình trạng để đầm thiếu nước, nắng nóng làm mặt đầm khô hanh, sẽ thiệt hại lớn cho tôm nuôi. Đồng thời, nên kết hợp bỏ rơm xuống ao tôm để tạo bóng mát cho tôm nuôi”.

Trần Khải

Bình luận

Bạn có thể quan tâm