fbpx

Người Sài Gòn có thể bán rác cho chính quyền để bảo vệ môi trường?

Đăng lúc: 3:45 07/01/2019 -

Một trong những dự án môi trường đáng chú ý tại TP.HCM là Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước do Công ty TNHH xử lý chất thải Việt Nam đầu tư. Sau một thời gian được ca ngợi, thì Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước bị người dân khu vực xung quanh khiếu nại bởi phát tán mùi hôi kinh khủng. Kết quả kiểm tra của Thanh tra Chính phủ cho thấy, việc áp dụng công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh truyền thống và sản xuất compost, không phải là dự án có công nghệ xử lý rác tiên tiến, hiện đại so với các nước phát triển, và đến hôm nay đã bộc lộ những hạn chế gây ô nhiễm.

Ông Trần Vĩnh Tuyến – Phó Chủ tịch UBND TP.HCM thừa nhận sự hợp tác giữa thành phố với Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước đã thất bại trong việc phân loại rác tại nguồn, nên tỉ lệ chôn lấp rác vẫn tồn tại ở mức độ cao. Thực trạng ấy, khiến cựu Chủ tịch HĐND TP.HCM – Phạm Chánh Trực băn khoăn: “Nếu cuối cùng để chôn lấp thì cần gì phải phân loại rác! Tôi cho rằng nếu rác có thể chế biến thành phân bón được thì chúng ta có thể mua rác của dân. Khi người ta có rác phân loại, đem cân cho mình, có thể thành nhiệt, thành điện, thành phân bón, có thể bán được thì phải mua”.

Để tránh thảm cảnh một đô thị lớn mà đi đâu cũng thấy rác thải tứ tung, UBND TP.HCM vừa ban hành Quyết định 44/2018 về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn thành phố.

Chất thải phân loại tại nguồn phù hợp với mục đích quản lý, xử lý thành 3 nhóm: nhóm chất thải hữu cơ dễ phân hủy (nhóm thức ăn thừa, lá cây, rau, củ, quả, xác động vật); nhóm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế (nhóm giấy, nhựa, kim loại, cao su, ni lông, thủy tinh); nhóm chất thải còn lại (không bao gồm chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, chủ nguồn thải). Người dân vi phạm có thể bị phạt từ 15-20 triệu đồng. Tuy nhiên, bên cạnh công tác tuyên truyền vẫn còn hạn chế, thì phương tiện thu gom rác thải vẫn không bảo đảm. Khi rác thải được phân loại ở mỗi nhà, sau đó người thu gom rác thải lại cho chung vào một thùng để chở đến bãi rác, thì sự phân loại cũng vô nghĩa.

Các thùng rác được phân chia cho riêng từng loại rác

Theo kế hoạch thực hiện Quyết định số 44/ 2018, sẽ tổ chức thu gom riêng các chất thải theo lịch sau: Thu gom chất thải hữu cơ vào thứ 2, 4, 6 và chủ nhật; các chất thải còn lại vào thứ 3, 5, 7 trong tuần. Hộ gia đình, chủ nguồn thải, cá nhân tự trang bị túi, thùng để phân loại, chứa chất thải; ký hợp đồng chuyển giao chất thải sau phân loại; trả chi phí dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải và trả chi phí dịch vụ tăng thêm nếu có. Người dân được quyền giám sát phản ánh với chính quyền địa phương khi phát hiện các đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thực hiện không đúng theo khung thời gian và tần suất quy định. Còn phía tổ chức, cá nhân thực hiện thu gom được quyền từ chối chất thải của hộ gia đình, chủ nguồn thải khi thực hiện phân loại, chuyển giao chưa đúng theo quy định.

Công bằng mà nói, chuyện phân loại rác còn khá mới mẻ đối với thói quen sinh hoạt của người dân Sài Gòn và người dân cả nước. Vì vậy, UBND TP.HCM đưa ra biện pháp hỗ trợ tích cực. Giai đoạn 2018-2020: hộ gia đình, chủ nguồn thải được hỗ trợ nhãn dán để dán trên nắp, thân thùng, số lượng cấp phát 4 nhãn dán/lần/hộ gia đình, chủ nguồn thải; tần suất 2 lần/năm. Sau năm 2020: hộ gia đình, chủ nguồn thải không được hỗ trợ nhãn dán nhận biết. Ông Vũ Quốc Bảo- Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích quận Thủ Đức, chia sẻ: Đến nay trên địa bàn quận Thủ Đức mới chỉ triển khai thực hiện vài phường như Bình Thọ, Linh Tây và Linh Chiểu, sang đến năm 2019 mới triển khai đồng bộ. Thực tế, phân loại rác đang diễn ra thí điểm nhưng có hộ tự giác, có hộ không làm. Đến khi thu gom lại thì toàn bộ rác lại đổ chung một chỗ, như vậy việc phân loại hết sức lãng phí. Những đường dây rác dân lập có lẽ là đơn vị khó thay đổi nhất, vì họ không đủ điều kiện để trang bị phương tiện mới.

Quy luật tất yếu, nhu cầu vật chất của xã hội tăng cao thì rác thải cũng nhiều lên. Chưa cần nói chuyện phân loại rác thải, mà hành vi vứt rác bừa bãi xuống cống thoát nước hoặc xuống kênh rạch, vẫn xảy ra thường xuyên. Ông Nguyễn Toàn Thắng- Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM trình bày tại kỳ họp Hội đồng nhân dân TP.HCM: Bình quân một ngày TP.HCM thu gom và xử lý 10.334 tấn rác. Hiện tại có 4 đơn vị xử lý rác hiện hữu là Công ty CP VietStar, Công ty TNHH Tâm Sinh Nghĩa, Công ty Xử lý chất thải rắn Việt Nam, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP.HCM, đều đủ điều kiện xử lý rác phát sinh.

Chuyện phân loại rác còn khá mới mẻ với thói quen sinh hoạt của người dân

Thành phố đã ban hành các quy định chuyên ngành về quản lý chất thải rắn, phân loại rác tại nguồn, kết hợp hướng dẫn và triển khai kế hoạch thu gom vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại, chất thải y tế trên địa bàn thành phố. Mục tiêu trong năm nay là hoàn tất thủ tục, nguồn vốn doanh nghiệp và tập trung chuyển đổi công nghệ tại các nhà máy xử lý rác hiện hữu, tập trung vào việc thực hiện các bước để cải tạo, nâng cấp nhà máy, đầu tư công nghệ xử lý rác hiện đại. Trong đó, công nghệ xử lý rác thải hiện nay không chỉ còn là chôn lấp mà các đơn vị sẽ chuyển đổi tập trung chủ yếu vào công nghệ nhiệt phân, đốt phát điện, khí hóa lỏng CNG.

Ngoài ra, thành phố đang tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký cấp sổ chủ nguồn thải chất thải nguy hại; tăng cường công tác tuyên truyền phân loại chất thải rắn tại nguồn đến các quận huyện và trường học. Tiếp tục giám sát hoạt động của các trạm quan trắc nước thải tự động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn thành phố. Tăng cường kiểm tra, xử lý các đơn vị sản xuất, kinh doanh có phát sinh chất thải gây ô nhiễm môi trường; tăng cường hợp tác với tổ chức quốc tế trong việc thực hiện các hành động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Đề xuất “mua rác của người dân” có lẽ là một ý tưởng nên thực hiện, nếu không muốn tiếp tục sống trong một môi trường đang ô nhiễm với tốc độ chóng mặt! Cái lợi ích kinh tế từ giao dịch đơn giản “bán rác” và “mua rác” có thể rất nhỏ, nhưng lại góp phần trực tiếp vào tiến trình đảm bảo năng lượng sạch cho tương lai. TP.HCM cũng vừa công bố đấu thầu dự án xử lý chất thải rắn với quy mô đầu tư hơn 4.300 tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên TPHCM tổ chức đấu thầu công khai dự án đầu tư xử lý và cũng là tiền đề để thực hiện mục tiêu giảm thiểu lượng rác thải chôn lấp, tăng lượng rác tái chế thành điện sạch.

Để xét chọn năng lực nhà đầu tư, có 4 tiêu chí được đưa ra: Thứ nhất, khả năng tiếp nhận rác phải đạt mức 1.000 tấn/ngày, có tính thêm yếu tố như khả năng mở rộng công suất xử lý, linh hoạt tiếp nhận, vận hành, xử lý chất thải bao gồm đã phân loại và không qua phân loại. Thứ hai, tập trung vào đơn giá xử lý phù hợp. Đơn giá này sẽ được xem xét trên cơ sở công nghệ và giá bán điện để xác định mức tiêu chí xử lý phù hợp. Thứ ba, diện tích đất mà nhà đầu tư cần sử dụng cho dự án không được vượt quá 10 ha/1.000 tấn rác. Thứ tư, hiệu suất tái tạo năng lượng, nếu xử lý rác chưa phân loại sẽ phải đạt ít nhất là 15 – 20 kw/tấn, còn nếu rác đã được phân loại thì phải đạt công suất sản xuất điện là trên 20 kw/tấn.

Tuy Hòa

Bình luận