Nhạc sĩ Trần Tiến còn lại gì sau “Màu cỏ úa”?

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:07 22/12/2020 |

Sau hai buổi chiếu ra mắt tại TP.HCM ngày 23/11 và tại Hà Nội ngày 30/11, bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” nói về cuộc đời nhạc sĩ Trần Tiến đang thương lượng để công chiếu thương mại cho khán giả khắp mọi nơi. Tuy nhiên, chân dung thấp thoáng trong bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” lại gợi mở cho công chúng về một nhạc sĩ Trần Tiến không còn du ca.

Bộ phim tài liệu "Màu cỏ úa" nói về cuộc đời của nhạc sĩ Trần Tiến 2
Nhạc sĩ Trần Tiến

Nhạc sĩ Trần Tiến năm nay 73 tuổi, không còn lãng tử và bụi bặm như công chúng thường thấy. Nhạc sĩ Trần Tiến đã cùng vợ về sống ở thành phố biển Vũng Tàu và không còn mấy hứng thú với đám đông. Vì vậy, để có được bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” về cuộc đời nhạc sĩ Trần Tiến cũng là điều đáng được người hâm mộ quan tâm. Bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” do Silver Moonlight Entertainment sản xuất, và được thực hiện bởi nữđạo diễn 30 tuổi là Lan Nguyên. Vốn hoạt động trong ngành truyền hình và chưa bao giờ làm phim tài liệu, nhưng nữ đạo diễn Lan Nguyên bằng sự yêu mến dành cho thần tượng đã quyết định đeo bám nhạc sĩ Trần Tiến để có được “Màu cỏ úa”.

“Màu cỏ úa” có nhiều hình ảnh tư liệu về thời du ca của nhạc sĩ Trần Tiến. Còn vì sao chọn lựa con đường du ca được nhạc sĩ Trần Tiến hé lộ: Sau khi hoàn thành chương trình học viết giao hưởng, tôi bỗng nhiên nói với thày Nguyễn Đình Tấn: “Chắc em không viết giao hưởng đâu, em đi du ca đây”. Thầy không hiểu mình nói gì. Mình cũng không hiểu nữa là thầy, cứ thế mà đi. Đại khái tôi không thích nhạc “Đài tính” (nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam – phương tiện truyền thông duy nhất của nhà nước ta ngày đó).

Tôi không thích làm nhạc sĩ của “hoàng cung”, với thời đó là sáng tác theo yêu cầu của chính quyền, viết nhạc để được phát trên đài phát thanh, thứ nhạc của cung đình dễ được nổi tiếng. Tôi đã biết nhạc mình không hợp với chính quyền ngay từ lúc tốt nghiệp Đại học âm nhạc. Nhân dịp bị đuổi khỏi Đài Phát thanh, Truyền hình Hà Nội (chỉ vì để râu và mặc quần ống loe), mà tôi có cớ bỏ vào Sài Gòn, sống lang bạt kỳ hồ, với cuộc sống khốn nạn như chó rách.

Ở đây tôi mới được biết đến phong trào du ca phản chiến trước năm 1975. Thế là tôi bắt đầu thực hiện giấc mơ viết những ca khúc cho sinh viên hát chui, nghêu ngao trong trường, lính trẻ nghêu ngao ngoài mặt trận, các em bia ôm nghêu ngao ngoài quán, những thứ không bao giờ được phát trên Đài. Mãi đến năm 1990 tôi mới thực sự lập nhóm “Du ca Đồng nội” để đi hát kiếm tiền xây dựng một “Trường nhạc cho trẻ mồ côi, trẻ thiếu may mắn”. Xin mãi không được giấy phép thành lập, rồi cuối cùng lấy nhà mình làm lớp học “Mặt trời nhỏ” đào tạo 25 em được 7 năm, các nghệ sĩ tí hon đến khi trưởng thành đi kiếm tiền được, cũng là lúc tôi hết tiền, đành đóng cửa.

Bộ phim tài liệu "Màu cỏ úa" nói về cuộc đời của nhạc sĩ Trần Tiến
Poster bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa”

Thời kỳ này, thì đúng là nhạc sĩ du ca. Sau này không đi du ca nhưng vẫn tiếp tục phong cách du ca trong sáng tác. Những bài hát đủ thể loại: từ jazz, rock, hiphop, country, latin, dance vẫn có chất pop của du ca, dễ thuộc, dễ nhớ nhưng không dễ dãi, hát lên không thấy nhạt miệng. Đó chính là phong cách du ca hiện đại kiểu Vysotxky của Nga, Serge Gainsbourg của Pháp, Bob Dylan của Mỹ. Việt Nam có Phạm Duy, Trịnh Công Sơn là những đại diện ưu tú của Du ca Việt Nam. Họ đã ra đi hết. Còn mình tôi chưa chết nên đành độc du”.

Bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” có độ dài chỉ 80 phút, nhưng phải mất 5 năm để hoàn thiện. Lý do, nhạc sĩ Trần Tiến không phải nhân vật dễ chiều chuộng. Nhạc sĩ Trần Tiến từng đóng phim và cũng rất ưu ái các người đẹp, nhưng ông có cũng có sự cao ngạo của riêng ông. Thuyết phục nhạc sĩ Trần Tiến cùng tạo dựng “Màu cỏ úa” quả là kỳ công của nữ đạo diễn Lan Nguyên.

Bởi lẽ, nhạc sĩ Trần Tiến hôm nay vẫn có kiểu rạo rực riêng: “Tôi nhìn thấy gái đẹp vẫn có cảm xúc như xưa, không thay đổi. Ông trời cho con người ta ham muốn, nhìn thấy gái mà như nhìn thấy cột đèn thì sao có thể viết nhạc, đánh đàn. Tôi vẫn cảm nhận được vẻ đẹp của một con gái. Tất nhiên, không phải vẻ đẹp bên ngoài mà là bên trong.Nhưng tôi không phải người lăng nhăng dù có đầy đủ tính xấu của một thằng đàn ông. Tôi rất mê gái vì không mê thì sao viết được nhạc. Tôi ham muốn nhưng tôi không làm bậy vì ông trời cho tôi khả năng viết nhạc và dặn tôi phải tập trung làm công việc của mình”.

Trước đây, nhạc sĩ Trần Tiến từng xuất bản một cuốn hồi ký có tên “Ngẫu hứng” với nhiều chi tiết sinh động. Nhạc sĩ Trần Tiến quan niệm: “Tôi rất sợ tổng kết cuộc đời mình. Tôi sợ cả ra album, tuyển tập vì đó là dấu hiệu của sự kết thúc. Tôi chưa kết thúc, tôi vẫn ở đây. Có thể tôi còn viết hay hơn trước, không biết được. Hơn nữa, tôi không thích nghĩ đến quá khứ hay tương lai. Tôi chỉ thích hiện tại và quan tâm đến những giây phút vừa qua, xem mình có hạnh phúc hay không”. Vì vậy, cuốn hồi ký “Ngẫu hứng” được viết như tập hợp những mẩu chuyện.

Bộ phim tài liệu "Màu cỏ úa" nói về cuộc đời của nhạc sĩ Trần Tiến 1
Nhạc sĩ Trần Tiến luôn tự trình diễn những ca khúc do chính mình sáng tác

Trong “Ngẫu hứng”, nhạc sĩ Trần Tiến cũng hé lộ không ít chi tiết thú vị như: “Cuộc cãi vã đáng để ý nhất là đối đầu triết học với anh Sơn (nhạc sĩ Trịnh Công Sơn) và Duật (nhà thơ Phạm Tiến Duật). Tất nhiên là hai buổi riêng! Duật điên quá kêu người bỏ tù anh ở ngay nhà Trọng Khôi (nghệ sĩ kịch nói), còn anh Sơn chỉ cười cười, biết mình thua thằng con nít nên anh không chấp. Anh bảo anh Sơn cần phải nghiên cứu giao hưởng, và viết cái gì đó lớn hơn. Anh Sơn bảo: “Chịu khó học thì cũng viết được, nhưng chưa chắc một bản giao hưởng tồi lại có giá trị hơn một câu hò hay”. Anh ấy nói có lý!”

 Tuy nhiên, trang sách “Ngẫu hứng” chỉ mang tính tham khảo, không thể là chất liệu để khai thác hữu dụng cho một bộ phim tài liệu. “Màu cỏ úa” chọn một hướng tiếp cận nhạc sĩ Trần Tiến khác hơn, nhiều yếu tố trình diễn hơn. Xuất hiện trong bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa”, nhạc sĩ Trần Tiến bộc bạch: “Con người không lớn lên trong bão tố hay chiến tranh. Con người lớn lên trong chính nỗi cô đơn của mình, nếu không tuyệt vọng. Tôi ơi đừng tuyệt vọng là vậy. Tôi tự nhận mình là kẻ du ca của chiến tranh Việt Nam. Những người du ca là những người tự do, dũng cảm nhất”.

Nữ đạo diễn Lan Nguyên chia sẻ về hậu trường bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” đang được khán giả chờ đợi: “Có rất nhiều khoảnh khắc xúc động trong quá trình làm phim. Lần gặp đầu tiên, tôi đã rất xúc động vì không ngờnhạc sĩ Trần Tién từng nghe bản tôi hát “Tạm biệt chim én”. Có những khoảnh khắc đã được đưa vào phim nhưng cũng có những khoảnh khắc, chúng tôi giữ cho riêng mình như một kỷ niệm quý giá vềnhạc sĩ Trần Tiến”.

Trong bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” còn có sự góp mặt của những người thân quen với nhạc sĩ Trần Tiến như Nghệ sĩ Nhân dân Trần Hiếu, Nghệ sĩ Ưu tú Hồng Ánh, ca sĩ Trần Thu Hà, nhạc sĩ Dương Thụ… Tất nhiên, bộ phim tài liệu “Màu cỏ úa” cũng chỉ là một phần trong hành trình chinh phục của nhạc sĩ Trần Tiến. “Màu cỏ úa” không thể chuyển tải hết những trải nghiệm như chính nhạc sĩ Trần Tiến tâm sự: “Từ khi nổi tiếng là khoảng những năm 1980, một mình tôi hát đến cả trăm buổi. Tôi lấy cát-sê rẻ nên các đơn vị tổ chức hay mời, mà đâu chỉ có rẻ, đúng ra phải là ngon – bổ – rẻ.

Nói chung, tôi không quan tâm chuyện cát-sê, tôi chỉ thích gặp công chúng, nhất là sinh viên, bộ đội và giới trí thức. Hồi đó, có những đêm, tôi hát tới 33 bài. Tôi không chỉ hát mà còn trò chuyện với khán giả. Các ca sĩ có thể hát hay hơn nhiều nhưng họ vẫn muốn mời tôi để tìm về với nguyên gốc của tác phẩm. Đó là lý do, đến tận bây giờ, tôi vẫn còn được mời.Tôi đúng là người có nhiều may mắn. Trời cho tôi nhiều bài hát hay. Tôi lại có người vợ hiền cùng 2 đứa con ngoan và học giỏi. Ca khúc của mình lại được nhiều người yêu mến và thể hiện”.

Gia Quan

Bình luận

Bạn có thể quan tâm