fbpx

Nỗi kinh hoàng về loài tôm càng đỏ lén lút nhập lậu từ Trung Quốc

Đăng lúc: 3:09 17/06/2019 -

Tôm càng đỏ có khả năng phát tán mạnh, có xu hướng gây mất cân bằng sinh thái nơi chúng xuất hiện và phá hoại mùa màng, cây cối, hoa màu.

Tôm càng đỏ là sinh vật ngoại lai có khả năng phá hoại mùa màng, cây cối, hoa màu
Tôm càng đỏ là sinh vật ngoại lai có khả năng phá hoại mùa màng, cây cối, hoa màu

Chỉ trong vòng vài ngày từ 12/5 đến 18/5, lực lượng hải quan và biên phòng tỉnh Lào Cai đã bắt giữ 7 vụ, thu giữ 954kg tôm càng đỏ (còn gọi là tôm hùm đỏ, tôm hùm đất) tại cửa khẩu của tỉnh. Ngay sau đó, số tôm này bị đưa đi tiêu hủy.

Điều vô cùng nguy hiểm là, các con tôm này trong trạng thái còn sống và có thể trước đó những kẻ buôn lậu đã từng vận chuyển trót lọt nhiều vụ. Đây là loài tôm không có tên trong danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam và được xác định là loài ngoại lai xâm hại, gây nguy hại với sinh vật bản địa, có khả năng phát tán mạnh, có xu hướng gây mất cân bằng sinh thái nơi chúng xuất hiện và phá hoại mùa màng, cây cối, hoa màu.

Trước đó, Bộ NN&PTNT đã có Công văn hoả tốc số 3438 do Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường ký ngày 17/5 yêu cầu các địa phương ngăn chặn ngay việc buôn bán, tiêu thụ loài sinh vật ngoại lai vô cùng nguy hại này.

Theo ghi nhận của phóng viên, gần đây tôm càng đỏ được rao bán rộng rãi trên mạng xã hội với giá từ 220.000 – 350.000 đồng/kg. Theo những người rao bán thì loại tôm này có nguồn gốc từ Trung Quốc và là “đặc sản” của người dân Trung Quốc. Đặc điểm của tôm càng đỏ là có hai càng màu đỏ rất to giống như càng cua, thân màu đất, thịt có vị ngọt dai giống tôm sú, có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như hấp lá chanh, nấu lẩu…  nên được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy nhiên loài tôm này có vỏ rất cứng, nặng và tỉ lệ thịt ít.

Tôm càng đỏ được bán tràn lan trên mạng xã hội
Tôm càng đỏ được bán tràn lan trên mạng xã hội

Tôm càng đỏ có tên khoa học là Procambarus clarkii, một loại giáp xác nước ngọt, nguồn gốc ở nam Mỹ, là loại có sức sống vô cùng mãnh liệt. Chúng lớn rất nhanh ngay cả trong điều kiện ít nước. Mùa khô chúng có thể đào hang sâu tầm 2m xuống dưới lòng đất. Chúng “vô tư” chịu đựng khô hạn đến 4 tháng và tuổi thọ có thể kéo dài đến 6 năm. Đặc biệt chúng có thể sống được cả ở dưới nước lẫn trên cạn và chịu được nhiệt độ từ 0 đến 38 độ C.  

Chính vì khả năng sinh tồn cao, chịu được các loại dịch bệnh nên cách đây vài năm, được sự cho phép của Bộ NN&PTNT, vào năm 2012, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 đã tiến hành nhập tôm càng đỏ từ Trung Quốc về nuôi thử nghiệm ở phạm vi hẹp. Sau một thời gian nuôi thử, các nghiên cứu cho thấy loài tôm càng đỏ có khả năng sinh trưởng và phát triển tại miền Bắc nước ta do chúng là loài thủy sinh vật dễ nuôi, ít dịch bệnh.

Tuy nhiên giá trị loài này kinh tế không cao, tỉ lệ thịt so với khối lượng cơ thể thấp, cỡ thương phẩm nhỏ (30-50 g), có nhiều đặc tính của sinh vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại như: ăn tạp, phàm ăn, cạnh tranh thức ăn, có thể chiếm nơi sống của loài bản địa, có khả năng gây hại sinh vật bản địa, đào hang hốc gây hại cho các công trình thủy sản như bờ kè và phá hỏng đê điều nếu thoát ra ngoài… Với kết quả nghiên cứu trên, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản đã khuyến cáo nên có hình thức cấm phát triển nuôi loài thủy sản này.

Tuy nhiên vào năm 2016, những thương lái người Trung Quốc đã âm thầm đem loài tôm nguy hại này sang nước ta. Họ gạ gẫm người dân ở huyện Cao Lãnh (Đồng Tháp) cho họ thuê đất để nuôi tôm càng đỏ. Một nông dân ở xã Tân Hội Trung (huyện Cao Lãnh) cho biết, tháng 4/2016, khi đang chuẩn bị thu hoạch lúa thì một người đàn ông nói giọng Bắc và những người Trung Quốc đến đây bàn việc thuê đất. Họ thuê giá cao gấp rưỡi giá vùng này, là 35 triệu đồng/ha/năm, thời hạn thuê 3 năm, nói để trồng sen.

Theo nhiều người tôm càng đỏ là "đặc sản" của người Trung Quốc
Theo nhiều người tôm càng đỏ là “đặc sản” của người Trung Quốc

Điều bất thường là họ muốn lập tức phá bỏ lúa, chấp nhận thuê đất giá cao và bồi thường thiệt hại với giá rất cao cho việc phá lúa nên nhiều người dân đã phá luôn lúa rồi giao đất.

Sau đó, người dân phát hiện những con tôm hùm đỏ hung dữ, có thể đi tới và đi lùi, đi ngang như cua. 2 càng trước của nó rất khỏe, một người đưa cây lúa vào càng tôm, chỉ nghe tiếng “tách”, cây lúa đã bị con tôm kẹp đứt làm đôi. Không những thế, những con cá to bằng ngón tay cũng bị loài tôm này bắt ăn thịt… Người dân đã cảnh giác báo cho cơ quan chức năng. Sau đó số tôm càng đỏ này đã bị tiêu hủy.

Loài tôm này được Nhật Bản và Trung Quốc nhập vào nước họ từ những năm 1930. Với sức đề kháng mạnh, chúng có thể sống trong môi trường ô nhiễm, thậm chí sống trong cống rãnh. Tại các đường cống ở Nhật, loài tôm này ung dung sống trong môi trường ô nhiễm như… chuột cống. Chúng có thể ăn các loại côn trùng, nhiều loại cây cỏ, nên sinh sôi nảy nở rất nhanh. Những lúc chán môi trường nước, chúng kéo cả đàn lên bãi cỏ tìm thức ăn. Vào mùa sinh sản, chúng còn đào hang rồi chui vào hang đẻ con như cua đồng. Hiện Trung Quốc là nơi sản xuất loài tôm này lớn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia thủy sản, nếu để sổng loài tôm này ra môi trường, chúng có thể gây ra thảm họa tàn phá còn hơn cả ốc bươu vàng. Vì nếu không đủ thức ăn, loài này sẽ xơi sạch rau màu, thậm chí chúng còn chén được cả gỗ, làm biến dạng môi trường sống. Với thói quen đào hang sâu đến 2m, nếu hàng tỷ con tôm này sống trên các dòng sông cùng nhau đào phá đê điều thì sẽ là một thảm họa.

Một điều đáng lưu ý nữa, loài tôm càng đỏ có thể là vật trung gian theo nhiều virus gây bệnh trên tôm, và cả các loại ấu trùng giun sán có thể lây sang người.

Thu Hoài

Bình luận