PGS.TS Trần Đắc Phu: Chủ quan với giãn cách xã hội, dịch có thể bùng phát

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:16 19/04/2020 |

Vẫn trong thời gian thực hiện cách ly xã hội, nhưng tại các thành phố lớn, đã có dấu hiệu người dân ra đường đông đúc trở lại, có những con phố bị ùn ở ngã tư. Liệu người dân có đang quá chủ quan?

Chủ quan giãn cách xã hội, dịch có thể bùng phát
Người dân vẫn ra đường đông trong thời gian cách ly xã hội

Mục tiêu “giãn cách xã hội” đang phát huy hiệu quả rất tốt để phòng chống Covid 19. Tuy nhiên, vẫn trong thời gian thực hiện cách ly xã hội, tại các thành phố lớn, đã có dấu hiệu người dân ra đường đông đúc trở lại, có những con phố bị ùn ở ngã tư. Liệu người dân có đang quá chủ quan?

Để làm rõ vấn đề này, Phóng viên Tuổi trẻ & Đời sống tiếp tục có cuộc trò chuyện với PGS, TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, Cố vấn cao cấp của Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19 Quốc gia.

“Nhà báo nên vào cuộc phản ánh”, tìm nguyên nhân!

– Phóng viên: Thưa ông, tình trạng người dân ra đường khá đông trong những ngày qua tại các thành phố lớn có nguyên nhân từ đâu?

– PGS, TS Trần Đắc Phu: Tôi nghĩ các nhà báo phải vào cuộc phản ánh để các tỉnh, thành phố lớn điều tra xem thế nào. Tại Hà Nội, tôi cũng đã gọi điện cho lãnh đạo thành phố Hà Nội khi thấy tình trạng người dân đang quay trở lại việc ra đường.

Tôi nghĩ rằng phải cảnh báo cho người dân, giãn cách xã hội mà cứ chủ quan như thế sẽ không xong đâu. Dịch sẽ lây lan và bùng lên lúc nào không biết. Tại một số nước như Nhật Bản họ làm giãn cách xã hội tốt thì dịch được kiểm soát, nước nào làm giãn cách xã hội không tốt thì dịch sẽ bùng lên.

Chúng ta cứ nghĩ chúng ta đã thành công rồi khi thấy số ca mắc giảm. Nhưng thực tế không phải như vậy. Dịch đang âm thầm và hoàn toàn có thể bùng lên. Tôi cho rằng, trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay, việc giãn cách xã hội rất quan trọng. Vì khi có ca lây nhiễm trong cộng đồng, sẽ không biết ai là người đang nhiễm và không biết đâu là nguồn bệnh.

Chủ quan giãn cách xã hội, dịch có thể bùng phát 2
Chủ quan trong giãn cách xã hội có thể là nguy cơ làm dịch bùng phát

Bản chất của việc giãn cách xã hội là để người bệnh và người lành không tiếp xúc với nhau trong khoảng thời gian nhất định (tối thiểu 14 ngày). Sau khoảng thời gian thực hiện hạn chế tiếp xúc giữa người lành với người bệnh thì mầm bệnh của đối tượng mắc bệnh không còn khả năng lan truyền, từ đó chúng ta sẽ giải quyết được việc dập dịch.

Giãn cách xã hội là biện pháp quan trọng trong phòng ngừa dịch bệnh lây lan rộng ra cộng đồng và phải được thực hiện nghiêm túc, triệt để ở tất cả các nơi.

Không được mất cảnh giác, chủ quan với giãn cách xã hội

– Ông đánh giá thế nào về hiệu quả của việc giãn cách xã hội những ngày qua?

– Tôi cho rằng, thời điểm này chưa thể đánh giá được. Chúng ta phải xác định dịch có thể bùng lên bất cứ khi nào. Số ca giảm không có ý nghĩa vì thực tế ngày giảm ngày tăng chứ không phải giảm hết.

Ngoài ra, số người nhập cảnh càng ngày càng ít đi nên số ca dương tính trong đó sẽ ít đi. Hiện nay, các ca cộng đồng mới là vấn đề cần quan tâm. Thời gian qua, Việt Nam phát hiện những ca mắc qua xét nghiệm từ người nhập cảnh nhiều nhưng xét nghiệm trong cộng đồng cũng chưa nhiều, nên chưa đánh giá được đầy đủ. Hiện có một vài ca tại cộng đồng cần phải chú ý.

– Một số ca gần đây không tìm được nguồn lây, mất dấu F0. Ông nhận định sao về tình hình này?

– Các ca lây trong cộng đồng đang là bài toán khó để đi tìm nguyên nhân. Trước đây, với các ca xâm nhập, lây từ nguồn nước ngoài thì chúng ta khoanh vùng lại, tập trung lại dễ, biết nguồn cơn từ đâu. Còn bây giờ, dịch lây ra cộng đồng nên rất khó. Vì thế, chúng ta mới cần giãn cách xã hội. Nếu tìm được nguồn lây thì chúng ta đâu cần làm giãn cách xã hội. Hiện nay trong cộng đồng, chúng ta không biết được đâu là người mang bệnh đâu là người lành. Mặc dù số người nhiễm có thể chưa nhiều nhưng người ta vẫn có khả năng lây.

Tìm nguồn lây nhiễm là quan trọng nhưng trong trường hợp đã có lây nhiễm trong cộng đồng, vấn đề cần ưu tiên hàng đầu là triển khai ngay các giải pháp cách ly, khoanh vùng, dập dịch, không để dịch lan rộng. Vì vậy, các địa phương không được mất cảnh giác, chủ quan, nghĩ rằng các ca nhiễm mới có liên quan đến ổ dịch cũ.

Chủ quan giãn cách xã hội, dịch có thể bùng phát 1
Việc giữ khoảng cách an toàn 2m để giãn cách xã hội không được tuân thủ

Covid-19 có thể “lây sau 23 ngày” tiếp xúc với ổ dịch?

– Về thông tin bệnh nhân 243 có thể ủ bệnh tới 23 ngày và lây từ ổ dịch BV Bạch Mai, là chuyên gia dịch tễ, ông nhận định sao về việc virus SARS-CoV-2 có lẽ đã ủ bệnh lâu như vậy?

– Bệnh nhân 243 đến Bệnh viện Bạch Mai từ 12/3, tới ngày 4/4 lấy mẫu và ngày 5/4 có kết quả xác định dương tính với virus SARS-CoV-2. Để đánh giá bệnh nhân bị nhiễm bệnh lâu hay chưa phải xét nghiệm kháng thể. Kết quả xét nghiệm được Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương thực hiện không phát hiện kháng thể trong cơ thể bệnh nhân. Chúng tôi nghĩ rằng đây là trường hợp mới nhiễm và có thể đặt vấn đề bệnh nhân lây nhiễm trong cộng đồng. Trong quá trình điều tra dịch tễ, bệnh nhân này tiếp xúc nhiều người ở nhiều nơi, nhiều vị trí, kể cả những nơi có nguy cơ cao ở các bệnh viện khác chẳng hạn.

– Việc giãn cách xã hội đang phát huy hiệu quả, ông có cho rằng, chúng ta nên kéo dài thời gian giãn cách xã hội?

– Điều này phải đợi hết 14 ngày xem tình hình cụ thể, cân đối giữa chống dịch và kinh tế. Song chắc chắn chúng ta sẽ có phương án, một là tiếp tục kéo dài giãn cách xã hội, hoặc nếu không thì cũng phải nới lỏng chứ không xóa hẳn, quay lại như trước. Hiện nay, Bộ Y tế đang viết kịch bản để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét.

– Vậy ở giai đoạn này, người dân nên làm gì cùng chung tay chống dịch Covid-19?

– Tôi khuyến cáo người dân phải tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội, nghiêm chỉnh và quyết liệt, tuyệt đối không được chủ quan. Bên cạnh đó, người dân cần phải tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng bệnh như vệ sinh nhà cửa, rửa tay xà phòng, đeo khẩu trang. Chống dịch Covid-19 đòi hỏi phải có sự tham gia tích cực của toàn dân. Nếu chúng ta lơ là, chủ quan sẽ có thể phải đối mặt với tình hình dịch bùng phát.

– Xin cảm ơn PGS, TS Trần Đắc Phu!

Xử lý nghiêm người không thực hiện cách ly toàn xã hội

Chiều 9/4/2020, phát biểu kết luận cuộc họp Thường trực Chính phủ, Thủ tướng yêu cầu các lực lượng chức năng, đặc biệt là lực lượng công an xử lý nghiêm những người không thực hiện cách ly toàn xã hội, không đeo khẩu trang, không có việc cần thiết nhưng vẫn ra đường…

Hiện gần 4 tỷ người ở 90 quốc gia, gần 50% dân số thế giới đang được yêu cầu ở nhà để phòng chống COVID-19. Nhiều nước thực hiện các biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt, cả xử lý hình sự đối với người ra đường không đúng quy định. Có thể thấy, Việt Nam không phải nước duy nhất thực hiện cách ly toàn xã hội nhưng là nước thực hiện sớm.Chúng ta đã làm tốt, đạt kết quả đáng mừng, tuy nhiên, theo Thủ tướng, nguy cơ lây nhiễm còn lớn, không thể chủ quan, lơ là, mất cảnh giác.

Về ngăn chặn nguồn lây từ bên ngoài, Thủ tướng yêu cầu thực hiện đúng tinh thần Chỉ thị 16, tiếp tục giữ chặt biên giới, hạn chế người từ nước ngoài vào Việt Nam trừ một số trường hợp đã được nêu trong các văn bản trước đó. Tiếp tục kiểm soát chặt chẽ các chuyến bay, tạm dừng các chuyến bay quốc tế trừ chở hàng và công tác bảo hộ công dân được sự cho phép của Thủ tướng. Hạn chế tối đa các chuyến bay nội địa. Tiếp tục khuyến cáo công dân ở các nước không về nước trước ngày 15/4 trừ một số trường hợp đặc biệt. Với tất cả người nhập cảnh vào Việt Nam, đều thực hiện cách ly từng đối tượng cụ thể.Bộ Y tế mở các kênh tư vấn bảo vệ sức khỏe cho người dân đang sinh sống, làm ăn ở nước ngoài qua hệ thống khám chữa bệnh trực tuyến.

Nhấn mạnh việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị 16, Thủ tướng nêu rõ, các địa phương cần chấn chỉnh, thực hiện nghiêm biện pháp cách ly xã hội với biện pháp mạnh nhưng không “quá tả” trong thực hiện, không “quá hữu” dẫn đến buông xuôi, trong đó bảo đảm lưu thông hàng hóa, nhưng kiểm soát chặt chẽ con người. Các lực lượng chức năng và các tỉnh biên giới tiếp tục đẩy mạnh việc thông quan hàng hóa, tạo điều kiện cho hàng hóa qua biên giới thuận tiện.

Thủ tướng giao Ban chỉ đạo Quốc gia, Bộ Y tế có nhận định, đánh giá tình hình sát đúng để báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định việc có hay không tiếp tục thực hiện Chỉ thị 16 sau thời hạn 15/4 vào phiên họp sau.

Phát hiện sớm, khoanh vùng, dập dịch là yêu cầu cấp bách. Cần tăng cường năng lực xét nghiệm, bảo đảm các tỉnh, thành phố thực hiện việc xét nghiệm theo phương châm “4 tại chỗ”. Cần thay đổi chiến lược xét nghiệm cho phù hợp. Không được chủ quan trong phán đoán, cần hành động ngay, dứt khoát để khoanh vùng, dập dịch.

Trần Lam Quân

Bình luận

Bạn có thể quan tâm