Rừng thông Tây Nguyên: Từ cảnh quan thành tan hoang khi giá đất leo thang

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:04 30/07/2019 |

Từ chỗ được xem là biểu tượng của Tây Nguyên với rừng xanh núi thẳm, không khí mát lành, rừng thông Tây Nguyên bị phá tan hoang chỉ còn những dải đất trống đồi trọc.

Rừng thông Tây Nguyên: Từ cảnh quan thành tan hoang khi giá đất tăng 1
Rừng thông bị đầu độc tại Lâm Đồng

Rừng thông Tây Nguyên bị “đầu độc”

Xã Quảng Sơn, huyện Đắk G’Long, tỉnh Đắk Nông là một điểm nóng của Tây Nguyên về phá rừng thông, lấn chiếm đất sản xuất. Quốc lộ 28 đi ngang qua xã là con đường dài, nối liền 2 tỉnh Lâm Đồng – Đắk Nông. Dọc 2 bên tuyến đường kéo dài khoảng 5km đi qua trung tâm xã Quảng Sơn là 2 vạt rừng thông kéo dài. Thông tại đây là loại thông 3 lá, được trồng từ khoảng những năm 1980. Sau gần 40 năm tuổi, rừng thông tại Quảng Sơn phát triển xanh tốt, cao vút. Nhiều gốc thông có đường kính từ 40 – 50cm. Du khách đi qua đây đều rất thích thú bởi khung cảnh hùng vĩ, mát rượi đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên.

Khoảng 10 năm trước, khi các loại cây công nghiệp được đưa vào trồng, rừng thông Tây Nguyên bắt đầu bị xóa sổ dần. Ban đầu, các đối tượng phá rừng thông để lấy đất sản xuất. Dần dần, do giá các loại nông sản tăng, đời sống người dân khấm khá, đất mặt tiền bắt đầu tăng giá mạnh, nhiều khu vực tăng cả chục lần. Tại xã Quảng Sơn, đất tại khu vực trung tâm xã có thời điểm tăng lên từ 300 – 400 triệu đồng/mét (mét bề ngang, dài khoảng 50m). Trên giấy tờ, đây vẫn là đất lâm nghiệp, người dân không được phép làm nhà cửa hoặc trồng các loại cây không phải cây rừng. Mức giá quá cao nên các đối tượng lâm tặc bắt đầu triển khai xóa sổ thông.

Chỉ trong một thời gian ngắn, cả trăm héc-ta thông đã bị bức tử. Đất bên trong trải dài theo các triền đồi bị chiếm để trồng cà phê, tiêu. Đất tiếp giáp mặt đường thì các đối tượng dựng chòi tạm, sau chuyển sang nhà gỗ, rồi xây nhà kiên cố, có nhiều căn nhà được dựng lên trị giá hàng trăm triệu đến nhiều tỷ đồng. Việc sang nhượng, mua bán nhiều mảnh đất, dù chỉ bằng giấy viết tay, vẫn có giá trị lên đến nhiều tỷ đồng.

Rừng thông Tây Nguyên: Từ cảnh quan thành tan hoang khi giá đất tăng 2
Một lỗ khoan trên cây thông vẫn còn sùi mủ dù cây sắp chết

Theo anh Lê Văn H. (ngụ xã Quảng Sơn), trồng thông lên xanh tốt, thành rừng phải mất mấy chục năm, có khi cả nửa thế kỷ. Nhưng phá rừng đi thì nhanh lắm, chỉ vài năm là sạch sành sanh. Anh H. chia sẻ, ngày xưa lâm tặc đem cưa máy ra để đốn hạ thông, giỏi lắm cả ngày chỉ được vài chục gốc. Đó là nếu mọi việc trót lọt. Còn bị phát hiện, nhẹ thì bị lập biên bản, phạt hành chính, nặng hơn thì bị xử lý hình sự. Bây giờ, “công nghệ” bức tử rừng thông đã lên đến “đỉnh cao”. Chỉ với 1 chiếc khoan điện, 1 ống xi lanh để bơm thuốc và vài chai thuốc trừ cỏ dạng lưu dẫn, vài đối tượng có thể hủy hoại cả héc-ta thông chỉ sau 1 đêm.

Anh H. giải thích, các đối tượng dùng khoan để khoan 1 lỗ chỉ bằng đầu đũa, sâu khoảng 5 – 10cm, sau đó dùng xi lanh bơm thuốc diệt cỏ vào. Chỉ sau vài tuần, lá cây bắt đầu đổi sang màu vàng, đỏ rồi rụng hàng loạt. Kế đó, thông bắt đầu chết dần mòn và chỉ khoảng 4 – 5 tháng sau là cơ bản bị xóa sổ. Nhất là khi bắt đầu bước vào mỗi mùa khô. “Cái ghê gớm nhất của “công nghệ” này là rất khó phát hiện bởi hầu như quá trình đầu độc thông không gây ra tiếng động nào. Thêm nữa, lâm tặc thuê các đối tượng xăm trổ, tay lăm lăm xi lanh thì người dân nào nhìn thấy cũng đâu dám tố giác. Cây nào đã bị khoan, bơm thuốc thì coi như chết chắc, 100 cây bị khoan, may mắn chỉ 5 – 7 cây “qua khỏi”, anh H. giải thích thêm.

Tại 2 xã Nâm N’Jang và Trường Xuân (huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông), nơi đường Hồ Chí Minh chạy qua, nhiều vạt rừng thông cũng đã bị xóa sổ vì giá đất mặt tiền tăng chóng mặt. Một số khu vực còn rừng là nhờ được giao cho bộ đội quản lý, hoặc kiểm lâm lập hẳn chốt để bảo vệ từng cây. Nhiều khu vực, sau khi rừng thông 30 – 40 năm tuổi bị phá đi, kiểm lâm trồng lại thông cũng tiếp tục bị phá, từ nhổ cây con cho đến đốt cây bắt đầu lớn vào mùa khô.

Rừng thông Tây Nguyên: Từ cảnh quan thành tan hoang khi giá đất tăng 3
Một vạt rừng thông bị lâm tặc phá, đốt dần mòn tại Đắk Nông

Ông Lâm Văn Trung (người dân xã Nâm N’Jang) cho biết, rừng thông được ví là lá phổi xanh cho tuyến đường quốc lộ 14 (nay là đường Hồ Chí Minh). Giờ thì “lá phổi” bị phá nham nhở, nhiều khu vực bị xóa sạch. Người dân trồng tiêu lên đó, được tầm 10 năm thì tiêu cũng chết sạch, thành ra đất trống đồi trọc. Trồng cây gì cũng không lên. Trồng cây rừng thì không được (ý nói lâm tặc phá hại – PV). Cũng theo ông Trung, ban đầu các đối tượng đục khoét rừng thông từ bên trong. Người dân đi dọc theo quốc lộ đâu biết rằng chỉ còn vài vạt rừng tiếp giáp mặt đường là chưa bị tàn phá, bên trong đã rỗng ruột từ lâu. Tình trạng này diễn ra cách đây khoảng 10 – 15 năm. Khoảng 5 – 10 năm trở lại đây, khi đất mặt tiền tăng tốc chóng mặt, những vạt rừng sát quốc lộ tiếp tục bị bức tử.

Theo các ngành chức năng tỉnh Đắk Nông, việc xử lý các đối tượng phá rừng thông rất khó do ít bắt được quả tang. Thêm nữa, các đối tượng chia ra phá rừng nhiều lần, mỗi lần chỉ phá với số lượng nhỏ nên có bị bắt cũng chỉ bị phạt hành chính. Trong đa số trường hợp, ngành chức năng chỉ phát hiện khi rừng đã bắt đầu úa vàng, rụng lá và chết trụi, tức khoảng từ 3 – 5 tháng sau khi rừng bị “đầu độc”. Việc bắt giữ, xử lý là điều không thể. Đây cũng là tình trạng chung tại nhiều tỉnh Tây Nguyên mấy năm nay.

Đi tù vì phá thông trên quy mô lớn

Về vụ hủy hoại hơn 10ha rừng thông tại xã Tân Thanh (huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) vào đầu tháng 5/2019 (TT&ĐS đã đưa tin), mới đây Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 4 đối tượng để điều tra hành vi “Hủy hoại tài sản”. Đó là Bạch Đình Kế (37 tuổi, chủ mưu), Ngô Văn Diệm (35 tuổi), Ngô Văn Lợi (23 tuổi) và Dương Văn Hồng (52 tuổi, đều trú tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng).

Rừng thông Tây Nguyên: Từ cảnh quan thành tan hoang khi giá đất tăng
Một đối tượng đầu độc rừng thông đang thực hiện lại hành vi theo yêu cầu của công an

Theo lời khai của các đối tượng, Kế là người cư trú lâu năm tại địa phương. Y tự nhận là người quan hệ rộng, quen biết nhiều, thông thạo “đường đi lối lại”. Khoảng đầu năm 2019, Kế thuê Diệm và cung cấp hàng loạt các loại máy phát cỏ, khoan điện, bình ắc quy, thuốc trừ cỏ (dạng lưu dẫn) và khoanh vùng khu vực rừng thông tại xã Tân Thanh. Đây là khu vực rừng tiếp giáp với nương rẫy của người dân đang trồng cà phê. Đất đai màu mỡ, đường sá đi lại tương đối thuận tiện. Dù là đất rừng nhưng nếu “sang tay” thì có giá hàng tỷ đồng mỗi héc-ta. Kế cũng mạnh dạn chi “đẹp” tiền công cho các đối tượng, đồng thời hứa sẽ chia đất sau khi mọi việc hoàn thành.

Sau đó, Diệm thuê thêm Lợi và Hồng và một số đối tượng để xuống tay đầu độc rừng thông. Chỉ trong một thời gian ngắn, các đối tượng đã khoan lỗ, bơm thuốc, bức tử 10,1ha rừng thông tại địa điểm nêu trên. Cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng xác định tổng khối lượng gỗ các đối tượng hủy hoại lên đến gần 250m3. Đây là vụ phá rừng thông quy mô lớn nhất nhì tỉnh Lâm Đồng cũng như các tỉnh Tây Nguyên từ trước đến nay và cũng là vụ đầu tiên các đối tượng bị khởi tố, tạm giam để điều tra, xét xử về hành vi hủy hoại tài sản theo quy định tại Bộ luật Hình sự.

Tan nát “dải lụa” vắt qua Tây Nguyên

Rừng thông phòng hộ, cảnh quan ven đường Hồ Chí Minh (quốc lộ 14 cũ) đoạn qua các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông đang bị bức tử trên quy mô lớn nhiều năm nay mà không bị ngăn chặn hoặc xử lý. Hàng trăm héc-ta rừng từ 30 – 40 tuổi dọc tuyến đường này đã bị bức tử để chiếm đất sản xuất, lấy đất mặt tiền. Tuyến đường vốn được mệnh danh là dải lụa xanh Tây Nguyên ngày càng xơ xác bởi rừng thông bị đầu độc dần mòn theo công thức “khoan lỗ, đổ thuốc”.

Thiện Nhân

Tags:

Bình luận

Bạn có thể quan tâm