Sắc hoa núi những ngày xuân

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 4:00 27/02/2021 |

Những ngày đầu năm mới, khắp thung lũng Mường Lống, xã Mường Lống, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) chợt ngập tràn sắc hoa. Mơ, đào, cùng khoe sắc bên những mái nhà người Mông lặng lẽ và trầm mặc.

Sắc hoa núi tưng bừng khắp bản những ngày xuân
Hoa mơ ở thung lũng Mường Lống

Giữa thung lũng hoa

“Đào, mận lại nở rồi đó chú ạ”, ông Và Nỏ Vừ nói rành rọt. Tôi quen ông Vừ khi ông còn là một cán bộ xã. Nay thì vị cựu cán bộ người Mông đã về vui thú điền viên. Qua chiếc điện thoại, giọng ông phấn chấn lạ thường khi nói về hoa trên núi đã bung sắc. Để hòa vào hương xuân của đất trời, chúng tôi hồ hởi cưỡi “ngựa sắt” lên xã Mường Lống. Từ nhà lên xã vùng cao thiên hạ ví von như Đà Lạt của miền Tây xứ Nghệ này, tôi phải đi cả chặng đường hơn trăm rưởi cây số.

Cách đây hơn nửa năm, tôi đi lạc vào vườn mận trĩu trịt trái chín căng mọng ở bản Mường Lống 1, chợt hình dung đến tiết xuân, mận sẽ bung nở trắng xóa như những chiếc chăn hoa ai phơi khắp bản. Tôi liền nhắn với vị cựu Bí thư Đảng ủy rằng khi nào hoa mận nở thì gọi điện, tôi lên. Chẳng ngờ, lời nhắn ngắm sắc hoa của núi rừng tưởng chừng như vu vơ thế thôi mà ông Vừ vẫn nhớ đến.

“Cây mận nào cũng màu trắng cả rồi!”. Cách diễn đạt của cán bộ Và Nỏ Vừ có phần vụng về thế mà gợi lên trong tôi một bức tranh thi vị về sắc hoa núi rừng. Tôi cứ giục anh bạn phóng viên vặn tay ga vượt dốc. Thú thực, tôi có phần sốt ruột muốn ngắm hoa mận trắng. Trên các rẻo núi ở bản Phả Xắc, bản Trung Tâm xã Huồi Tụ, người người hối hả cùng nhau đi chơi xuân.

Đã non trưa rồi mà sương vẫn chưa tan. Trên lối vào trung tâm xã Mường Lống sương càng dày đặc. Thung lũng ngàn cây ẩn hiện trong màn sương mờ ảo. Ấy thế mà vừa vượt qua cổng trời, chúng tôi như chui ra khỏi màn sương. Trời đất sáng tươi. Dưới thung lũng, bản Trung Tâm hiện lên dưới cái nắng nhạt tiết lập xuân.

Sắc hoa núi tưng bừng khắp bản những ngày xuân 1
Vẻ đẹp giản dị đậm chất núi rừng của hoa núi

“Hoa mận kìa!”, anh bạn tôi chỉ tay xuống thung lũng, rồi rời khỏi chiếc xe máy. Một lúc sau dáng người cao lêu nghêu của anh ta đã lẩn khuất trong rừng mận. Lúc này tôi mới nhận ra màu hoa trắng xóa khắp các nẻo đường trong bản. Những tán mận sà xuống trên các nẻo đường bê tông nhỏ hẹp len lỏi trong bản. Từ  xa đã trông thấy những tán cây chi chít hoa trắng. Đám trẻ con ẩn hiện dưới rừng mận, nói cười rộn rã như lũ chim mới ra ràng. Chúng khiến cả khu rừng xôn xao, tươi mới trong cái nắng nhạt đầu xuân.

Tôi đi vào một vườn mận, theo con đường bê tông dẫn vào bản Mường Lống 1. Với tay vịn một cành hoa xuống, tôi nhận ra chồi cây nhỏ đang len lên từ dưới cánh hoa. Có chỗ những chồi mầm đã phô màu xanh non xen lẫn những cánh hoa trắng muốt. Lứa hoa đầu tiên nở vội đã bắt đầu rụng xuống, màu trắng lấm tấm vương trên mặt đất. Một cô bé bạo dạn nhất trong đám trẻ tên là Y Mị cho biết: “Hoa mận đã nở được gần nửa tháng nay rồi chú à! Chỉ độ một tuần nữa là nó tàn thôi”. Nói rồi cô bé bẽn lẽn chạy tuốt đi cho kịp lũ bạn.

Vậy là đã may cho tôi rồi. Chỉ chậm ít ngày nữa thôi, tôi sẽ lỡ mất một mùa hoa. Lúc này, bóng dáng cô bé Y Mị cũng mất hút trong rừng mận, chỉ còn lại tràng cười của đám trẻ nhỏ. Tôi chợt nghĩ mùa hoa này sẽ hứa hẹn một mùa quả ngọt. Chỉ độ 5 tháng nữa thôi, một mùa quả chín sẽ lại bắt đầu trên mảnh đất tươi đẹp này. Hoa mận trắng đã thay thế cho loài hoa anh túc từng ngự trị đất này.

Cuộc sống yên ả bao bởi sắc hoa núi

Đang tha thẩn giữa rừng mận, con đường nhỏ dẫn tôi đến một bãi đất nhỏ. Thì ra là một vườn đào của dân bản. “Đào xứ này búp tròn căng đầy sức sống như bầu ngực con gái tuổi xuân thì!”. Tha thẩn giữa vườn hoa, tôi chợt nhớ đến lời anh bạn dạy văn. Có lẽ người và hoa đất này đã thêm gia vị cho cuộc sống lãng mạn của anh nên anh mới có câu nói kiểu cách nhà thơ như vậy. Chỉ tiếc là lần này lên đây anh ấy đã chuyển sang một ngôi trường mới. Vậy là năm nay anh không được ngắm hoa đào, hoa mận Mường Lống nữa.

Sắc hoa núi tưng bừng khắp bản những ngày xuân 2
Những bông hoa đào núi nở giữa sắc xuân

Người xứ Nghệ vẫn ưa chuộng đào của người Mông ở Mường Lống, Huồi Tụ. Tại trung tâm xã Huồi Tụ, giá mỗi cây đào vào loại đẹp đã lên đến vài triệu đồng. Nghe đâu, khi về đến thành phố Vinh, giá đã gấp dăm bảy lần. Đi giữa vườn hoa mới hiểu được vì sao đào xứ này lại được ưa chuộng đến thế. Con người và khí trời miền đất này đã tạo ra một giống đào cành lá thẳng thớm như tính cách bộc trực của người nơi đây. Đào Mường Lống khác biệt với giống đào cảnh miền xuôi được bàn tay con người tạo tác thành muôn hình vạn trạng. Còn những cành hoa đào nơi này chỉ biết hướng lên bầu trời mà nở hoa. Dưới khí trời vùng cao đầy khắc nghiệt, hoa cũng mang một vẻ đẹp khỏe khoắn. Chính thiên nhiên đã khiến mọi tạo vật nơi đây khi ra sinh ra đã phải rắn rỏi để sinh tồn.

Phía cuối vườn hoa xuất hiện một người phụ nữ luống tuổi cõng chiếc gùi nhỏ trên lưng. Tôi nhận ra chiếc “lù cở” mà người Mông vẫn đeo trên lưng khi đi nương, đi rẫy. Bên trong có vài bó cải ngồng. Người phụ nữ Mông nói bằng tiếng Kinh giọng lơ lớ: “Hoa cải, hái đằng kia!”. Nhìn theo tay người phụ nữ Mông, tôi nhận ra những đám hoa cải vàng rực, trải dài từ bãi rộng đến chân núi. Nương cải tựa hồ chiếc thảm vàng được thiên nhiên tạo thả xuống trần gian. Thấp thoáng đâu đó, những bóng người lên nương hái ngồng cải. Người ta tranh thủ thu hái đem ra chợ nhỏ ở bản Trung Tâm.

Đã trên hai chục mùa mận, đào trên đất này. Cứ cuối năm, người dưới xuôi mạn Tương Dương, Con Cuông, có cả người Vinh, người Hà Nội đánh ô tô về chở hoa đào. Người trồng đào vì thế cũng có thêm đồng tiền tiêu Tết. Thế nhưng, cây đào chặt đi rồi thì vài năm sau mới lại có hoa. Nói là mừng cho người dân nhưng cũng lo vì sợ ít năm nữa là hết mất đào Mường Lống.

Cây mận cũng đến đây cùng dịp với cây đào. Đầu năm hoa mận nở, đến tháng 5, tháng 6 âm lịch là mùa hái quả. Có nhà cũng thu được vài chục triệu đồng nhờ bán mận. Còn cây cải thì đã ăn đời ở kiếp với con người nơi đây từ ngày về lập bản, lập mường. Cây cải cũng như lúa nương, không thể thiếu đối với người dân bản. Cuối năm, tháng 9, tháng 10, người ta phát nương gần nhà để gieo cải. Đến cận Tết, cải ngồng đã nở vàng khắp triền dốc như điểm tô thêm sắc màu cho những ngày xuân.

Ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 khiến khách mua đào năm nay không tấp nập như những chuyến đi đến thung lũng hoa Mường Lống những dịp cận Tết trước kia.  Kinh tế eo hẹp hơn cũng khiến người ta không còn mạnh tay sắm đào chơi Tết nữa chăng? Hay dân tình lại theo một trào lưu khác. Mai rừng, hoặc lên rừng chẳng hạn. Chợt nghĩ đến những năm trước đây khi người ta lên núi thu mua đào rầm rộ lắm. Những vườn đào vì thế cũng ít dần đi.

Đào núi không còn được ưa chuộng ư? Người trồng đào cũng có chút băn khoăn như thế. Nhưng biết đâu đó lại là điều tốt cho những vườn đào còn sót lại ở miền núi xứ Nghệ. Để năm nay và những năm sau nữa, người ta có chốn tìm đến ngắm hoa mỗi độ xuân về.

Minh Nguyệt

Bình luận

Bạn có thể quan tâm