Sài Gòn ngập nước – bản giao hưởng không dành cho nhà hát nghìn tỷ

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 4:06 17/10/2018 |

Vài năm qua, người dân Sài Gòn đã quen với cảnh nước ngập mỗi đợt mưa lớn hoặc mỗi đợt triều cường. Thế nhưng, tình trạng này càng ngày càng diễn tiến phức tạp hơn, khi mà dự án chống ngập 10 ngàn tỷ đồng vẫn đang ì ạch. Theo báo cáo của Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước TP.HCM thì trong hai năm năm 2016 và 2017 đã giải quyết được 15 tuyến đường trục chính ngập do mưa gồm Ung Văn Khiêm, Nguyễn Xí, Quốc lộ 13 (quận Bình Thạnh), An Dương Vương (từ cầu Mỹ Thuận đến bến Phú Định), Gò Dầu, Lê Thành Phương, Mai Hắc Đế, Lương Văn Can, Hậu Giang, Lê Quang Sung, Cao Văn Lầu, Mai Xuân Thưởng, Hồng Bàng, Tân Hương, Gò Dưa.

Đồng thời, năm 2018 triển khai các dự án để giải quyết 7 tuyến đường trục chính ngập do mưa gồm: Mễ Cốc 2, Lưu Hữu Phước 2, Lương Định Của, Tôn Thất Hiệp, Hồ Văn Tư, Trương Vĩnh Ký, An Dương Vương (từ Tân Hòa Đông đến Bà Hom). Thế nhưng, liên tục nhiều ngày, hầu hết những tuyến đường nói trên đều ngập nước. Thực tế cho thấy, để đối phó với triều cường và mưa lớn, cần nhiều giải pháp cụ thể và quyết liệt hơn.

Nếu hỏi sống ở Sài Gòn bây giờ, điều gì đáng lo sợ nhất? Câu trả lời chắc chắn là tình trạng ngập nước. Hãy tưởng tượng, buổi sáng bạn rời khỏi nhà đến nơi làm việc, nhưng buổi chiều trở về lại không còn nhận ra con đường quen thuộc nữa, bởi bốn bề đã trắng xoá nước. Trước đây, có thể tấp xe vào lề và chợ đợi khoảng 45 phút đến 60 phút thì nước rút để tiếp tục hành trình, hiện tại nước ngập có thể kéo dài nhiều giờ đồng hồ. Vậy là phải bì bõm lội qua. Xe chết máy thì dắt bộ. Người ướt nhẹp thì co ro.

Tuy nhiên, tai ách không dừng lại ở đó. Nước ngập thì dẫn đến ách tắc giao thông. Những dòng ô tô dừng lại trước nguy cơ bị thủy kích hoặc quay đầu tìm hướng khác, khiến các loại xe hai bánh càng khó xoay sở hơn. Tiếng bấm còi khủng hoảng, tiếng kêu réo giúp đỡ, không khác gì một trận chiến tang thương. Và hình ảnh đáng ngại nhất là phụ nữ và trẻ em trên những chiếc xe máy. Có người phụ nữ bị ngã giữa nước ngập phải lồm cồm bò dậy giữa tiếng khóc kinh hãi của đứa con. Có người phụ nữ chấp nhận dắt xe lầm lũi trong nước ngập khi đứa con ngủ gật trên vai mình. Thảm cảnh đó là một bản giao hưởng, dành cho dàn hợp xướng của nhà hát nghìn tỷ chăng?

Người dân di chuyển vất vả vì đường ngập 

Người Sài Gòn đang mong chờ vào hiệu quả của dự án chống ngập có kinh phí 10 ngàn tỷ đồng. Vậy mà, dự án này liên tục gặp vướng mắc về thủ tục tái cấp vốn cũng như khó khăn trong quá trình giải phóng mặt bằng. Mới đây, UBND TPHCM đã có công văn “cầu cứu” Thủ tướng Chính phủ, đề nghị sớm chủ trì cuộc họp giải quyết vướng mắc, triển khai dự án đúng tiến độ. Chính quyền TPHCM chỉ đạo các quận huyện khẩn trương thực hiện hoàn tất công tác bồi thường giải phóng, bàn giao mặt bằng để đảm bảo thi công, tiến độ dự án. Bởi lẽ, dự án bị ảnh hưởng bởi 236 hộ gia đình và 29 tổ chức, doanh nghiệp.

Dự án 10 ngàn tỷ đồng có tiến độ từ 2016-2020, nhưng đã hơn nửa chặng đường mà kết quả vẫn rất khiêm tốn. Hiện tại, dự án đang triển khai bước chuẩn bị đầu tư xây dựng 3 hồ điều tiết và xây dựng 7 nhà máy xử lý nước thải và hệ thống cống bao. Do hệ thống kênh rạch phần lớn đã bị san lấp một cách tuỳ tiện để phục vụ các công trình nhà ở, nên mỗi khi mưa lớn kết hợp triều cường thì gần như hệ thống thoát nước tê liệt hoàn toàn. Nguyên nhân một phần do ý thức người dân chưa cao, đã vứt rác bữa bãi gây nghẹt cống rãnh. Nhưng quan trọng hơn là sự biến đổi khí hậu nằm ngoài tiên liệu của những nhà quy hoạch đô thị. Vì vậy, công việc trước mắt để chống ngập cho thành phố nhộn nhịp này còn phải cân nhắc xây dựng 2 cống bên sông Vàm Thuật và rạch Nước Lên; xây dựng 12 km đê bao xung yếu thuộc bờ tả sông Sài Gòn; đầu tư 4 dự án cải tạo trục tiêu thoát nước chính Bà Tiếng, Bà Lớn, Xóm Củi, Lung Mân.

Kỹ sư Lê Thành Công, Giám đốc Công ty TNHH thiết kế tư vấn xây dựng D&C, nhận xét: “Chống ngập phải đảm bảo nguyên tắc muốn tiêu thoát phải trữ nước. Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch là lợi thế có sẵn để TPHCM tận dụng trở thành những hồ điều tiết tự nhiên khổng lồ, dung tích lớn để trữ nước, tạo bậc thang hồ chứa để trữ và điều tiết thoát nước. Cần xây dựng một trục thoát nước ngầm đường kính khoảng 3 m dọc các tuyến đường, đi qua tất cả các điểm ngập như hầu hết các thành phố lớn trên thế giới đều có”.

Còn vị Chủ tịch UBND TPHCM – Nguyễn Thành Phong thì khẳng định: “Để chống ngập hiệu quả, công tác quản lý và kết nối quy hoạch còn rất hạn chế, Trung tâm chống ngập mở rộng không gian trữ nước cần ở đâu cụ thể và còn chỗ nào nữa ngoài các điểm đã quy hoạch (hồ điều tiết), nghiên cứu cụ thể từng khu vực thoát nước, hiệu quả quản lý Nhà nước trong vấn đề quản lý hệ thống thoát nước, triển khai giải pháp cụ thể để giải quyết hệ thống thoát nước đồng bộ. Việc ngập nước có rất nhiều nguyên nhân, do triều cường dâng cao, lượng mưa lớn, hệ thống kênh rạch chưa được nạo vét, rác thải, xây dựng lấn chiếm, hệ thống thoát nước còn hạn chế, công tác quản lý phối hợp chưa đồng bộ… Vì vậy, giải pháp thực hiện phải đồng bộ tất cả các nguyên nhân này”.

Chỉ cơn mưa to cũng làm đường Sài Gòn ngập

Phải thừa nhận, dự án chống ngập 10 ngàn tỷ đồng là một công trình thế kỷ, vì tác động trực tiếp đến sự đổi thay hạ tầng và nâng cao chất lượng sống cho gần 7 triệu người dân của khu vực 570 km2 thuộc bờ hữu sông Sài Gòn (quận 1, 4, 7, 8 và huyện Bình Chánh, Nhà Bè). Trong đó, không thể không nhắc đến kế hoạch xây dựng 6 cống kiểm soát triều siêu lớn (Bến Nghé – Tân Thuận – Phú Xuân – Mương Chuối – Cây Khô – Phú Định) và 7 km đê kè cùng các cống nhỏ bảo vệ những khu vực xung yếu. Nhiều cuộc hội thảo khoa học cũng đã được tổ chức xung quanh câu chuyện chống ngập cho người Sài Gòn, nhưng những con số trên sổ sách và những diễn biến cuộc sống vẫn còn khác biệt nhau.

Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Văn Đạt cho rằng TPHCM cần xây dựng một mạng lưới các hố ga chứa nước mưa. Từ đây, nước mưa sẽ chảy vào hệ thống ống đặt ven đường, ra sông, rạch, nơi có hồ chứa khu vực để tạo mảng xanh đô thị. Hướng đến của mạng ống này còn có thể là các trụ nước phòng cháy chữa cháy ở các khu công nghiệp, nhà máy, kho tàng, siêu thị, khu dân cư… Song song đó, cần có một nhánh hút nước từ triều cường có đường kính lớn hơn hút từ những hố ga. Một phần hòa nhập vào mạng nước mưa, một phần hướng vào hồ chứa ở ngoại ô. Muốn chống ngập lâu dài ở TP.HCM, phải xem nước mưa là nguồn tài nguyên nhiều lợi ích cần khai thác!

Người Sài Gòn đang phấp phỏng sống chung với nước ngập! Ai cũng nhận ra và ai cũng lo lắng, nhưng chưa ai biết làm gì mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường. Tiến sĩ Hồ Long Phi, Giám đốc Trung tâm quản lý nước và biến đổi khí hậu WACC – Đại học Quốc gia TP.HCM, cảnh báo: “Theo lộ trình, TPHCM chỉ mới đi được 30 – 40% công cuộc chống ngập. Với khối lượng còn lại, nếu sắp xếp theo đúng kế hoạch thì ít nhất 20 năm nữa mới đủ lực giải quyết dứt điểm ngập. Còn nếu cứ giữ cơ chế như hiện nay, tình trạng ngập sẽ từ chỗ này lấn qua chỗ khác, phát triển đến đâu là ngập đến đấy”. 20 năm nữa bì bõm trong nước lụt, bao nhiêu đứa trẻ phải lớn lên bằng giấc ngủ trên vai mẹ suốt đoạn đường về nhà rình rập gian khó và hiểm nguy!?

Tâm Huyền

Bình luận

Bạn có thể quan tâm