“Tổng tấn công” vào những lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam (kỳ 1)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:06 25/01/2021 |

Cuối năm 2020, chúng tôi có mặt ở thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, rồi tỉnh lỵ Bắc Ninh, là các thành phố với “đặc sản” chim trời khét tiếng. Các chuỗi nhà hàng cạnh tranh nhau khốc liệt. Lớn nhất vẫn là “Th. cò”. Sau khi ông Th. chết thì thương hiệu “Th. cò” mang tên ông vẫn ngày càng phát triển bởi nhiều người bằng mọi giá quyết biến bữa ăn của của mình thành các vụ hành quyết chim trời.

“Tổng tấn công” vào những lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam 2
Nhiều loài chim quý và to lớn được nhốt chờ giết mổ tại một nhà hàng ở Hà Nam

Bao năm qua, dù xã hội lên án mạnh mẽ, dù luật đã có chế tài đầy đủ, tuy nhiên, một sự thật vẫn dương dương tồn tại, ấy là các lò sát sinh chim hoang dã ở Việt Nam. Tại sao các thành phố nổi tiếng cả nước với đặc sản “chim trời” như Phủ Lý, tỉnh Hà Nam hay tỉnh lỵ Bắc Ninh, rồi Hà Nội, Vĩnh Phúc…, lại cứ tồn tại các chuỗi nhà hàng giết chim trời hằng ngày hằng giờ lớn đến như vậy?

Phóng viên Tuổi trẻ & Đời sống đã cùng cộng sự xâm nhập vào từng hang ổ tàn sát chim trời lớn nhất Việt Nam, thu thập tài liệu tố cáo lên cơ quan công an và kiểm lâm, đề nghị họ hành động để giải cứu chim trời, xử lý các hành vi độc ác với môi trường, vi phạm luật, trái với các nỗ lực tử tế của nhân loại tiến bộ. Không gì hơn, chúng tôi ước ao về một cuộc sống mà cả giọng nói (tiếng hót) và nhan sắc (vẻ đẹp) cũng như các giá trị khó có thể thay thế được (ý nghĩa bảo tồn) của các loài chim trời được tôn trọng.

Kỳ 1: “Sốc toàn tập” ở chợ chim khổng lồ năm 2020

Loạn “thương hiệu mạnh”

Ông Th. mất, con cháu ông, rồi nhân viên làm thuê cho ông thi nhau đứng ra mở quán với thương hiệu mang tên ông, đặc biệt nhiều là mô hình “Chim trời Hà Nam” rồi “Th. cò” mang lên lập “sứ quán” ở Hà Nội, Hà Đông và nhiều thành phố khác. Ở Phủ Lý, nhiều quán “Th. cò” đến mức, trên một dãy phố ngắn mà hai ba nhà san sát nhau cùng tên “Chim To Dần” rồi “Th. cò”. Ngay gần sân vận động trung tâm của tỉnh Hà Nam, vài cô gái trẻ váy ngắn ngồi nhấp nhổm ở vỉa hè, nhanh chóng lao ra chào mời khi thấy xe ô tô mới coóng đi chầm chậm “xem hàng”. Ai cũng bảo mình là “Th. cò” xịn.

Một cô chủ xinh đẹp tay bút tay sổ đọc và săm sắm ghi thực đơn với đủ thứ tên chim cứ to dần từ se sẻ cho đến chim cu, lớn lên đến sâm sen, sâm cầm, lớn nữa có diệc xám rồi giang sen nặng vài kí lô. “Con giang này hơn 3 cân anh ạ. Em bán giá cuối cùng và hữu nghị nhất là 1,1 triệu đồng/con. Sâm cầm thì 1,2 triệu đồng/con. Anh thấy chim của em nó nhảy quần quật, loạn xạ lên. Chứng tỏ nó đang cáu với lại sợ hãi người đến gần. Chứng tỏ nó là chim hoang dã. Chứ sâm cầm nuôi, thì anh đến gần nó chỉ gật gù và thò đầu ra ăn cám cò với uống nước lã thôi. Chim sâm cầm này bay từ Cao Ly về, toàn ăn sâm trên núi Trường Bạch của Hàn Quốc. Nó di cư khắp trái đất mà anh”, một chủ quán đon đả. Rồi cô ý nhị dẫn chúng tôi leo cầu thang hun hút lên tận tầng 3 xem “nhà tù nhốt chim”. Vì ở dưới nhốt nhỡ họ bắt bớ thì bị tịch thu hết hàng, cả núi tiền.

Tương tự như ở một số nhà hàng trung tâm tỉnh Bắc Ninh, những con chim mà chủ nhà hàng cho người lủi mất đi đâu rồi bế sang nó to khủng khiếp. Ông thợ giết chim cảnh báo mọi người thận trọng nhé, để ông bế con chim ra khỏi bao tải. Người ta hay xâu mắt con chim lại là vì thế, mỏ nó sắc nhọn, dài hơn 1 gang tay người lớn, cứng quèo nữa chứ. Nó mà mổ vào mắt ai thì lòi mắt. Nó thấy mắt ta cựa nó tưởng là con vật, nó mỗ vào mặt ta như kiểu mổ vỡ vỏ con ốc rồi ăn con ngươi thì kinh lắm. Ông nắm cái mỏ dài và to của con chim to lớn một cách kì quái.

“Tổng tấn công” vào những lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam
Một thợ săn ở dọc Quốc lộ 2 bắn hạ con chim hoang dã khổng lồ

Sải cánh của nó, chúng tôi quan sát, rộng hơn một sải tay giang hết cỡ của cậu thanh niên cao 1,7m. Đùi và chân nó dài từ eo người lớn đến mặt đất. Chúng tôi hỏi chim này từ đâu về mà to thế, chẳng bao giờ nhìn thấy nó ngoài tự nhiên miền Bắc nữa. Cô chủ nhanh nhảu nói từ Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Bình mang ra anh ạ. Cũng nghe nói họ mang từ Lào về. Chúng em vừa nhập sáng nay, có 4 con, đang giết một con chặt sẵn gửi lên Hà Nội cho khách nấu lẩu, toàn 1,1 triệu/con.

Tôi giả vờ chê chim to quá một mình ăn không hết. Bà chủ nọ vẫn không tha: “Quán nhà tôi là hàng xịn. Chứ quán bên, nó là “nhái” đấy. Chỉ ăn cắp thương hiệu nhà tôi thôi. Họ bỏ 60 triệu đồng mỗi tháng để chạy quảng cáo trên mạng đấy. Hút hết khách nhà tôi, dù nhà tôi mới là nhà xịn”. Cuộc cạnh tranh đến mức khốc liệt. Chung quy cũng là vì tiền. Và hơn hết, về tầm quan hệ và sự liều của mỗi “gia đình kinh doanh chim trời”.

Hầu hết họ treo biển cao, to, bán ở chỗ trang trọng bắt mắt ngay ở trung tâm tỉnh lỵ, ông đi qua bà đi lại thế, sao không ai xử lý, khi mà các vi phạm này được luật, Nghị định, Công ước quy định vô cùng rõ. Bằng chứng là sau đó chúng tôi báo cáo kiểm lâm và cảnh sát môi trường tỉnh Hà Nam, công an thành phố Phủ Lý và ngay lập tức họ lên đường vào cuộc tịch thu, thậm chí khám bệnh cho các loài chim khổng lồ và tìm nơi thoáng mát trong lành như khu vực Tam Chúc nổi tiếng để thả chim. Chuyện sẽ được kể cụ thể ở các bài sau.

Các loài chim hoang dã khổng lồ ngơ ngác… chờ bị hành quyết!

Trở lại câu chuyện chim khổng lồ. Chúng tôi sang phố bên, ghé nhà hàng “Bản Cò”. Ông Bản tự tin giới thiệu mình là anh em ruột với ông Th. Gia đình làm các nhà hàng bán chim hoang dã này mấy chục năm rồi. Với họ, “kiểm lâm thì nhà này chơi từ bé”, tôi bán cả bồ nông, cả diệc xám to vĩ đại thế này. Sâm cầm nữa. Tôi còn thịt cả đàn chim công, mà có ai bắt đâu. Công an, điện lực, bác sỹ Bệnh viện Bạch Mai 1 và 2…, bao nhiêu cán bộ ăn chim nhà tôi quen mặt hết rồi, nhà tôi bán toàn chim hoang dã, nhập từ miền Nam rồi từ Lào về.

Ông Bản mở tung các khu bạt che lồng chim vào giới thiệu với khách “sang trọng” (nhà báo vào vai). Đây là bồ nông, đây là diệc xám, nó nặng vài cân. Đấy, nó cao lênh khênh thế kia cơ mà. Riêng con diệc này ăn cá, tôi phải để cả đĩa cá trong lồng kẻo nó không được ăn sẽ gầy. Giống này nhút nhát vì nó là hoang dã. Nó cao tám chín mươi phân, hay nấp đầu sau gốc cây. Trong các lồng, chim nhảy rào rào. Cu đất, sâm sen, sâm cầm, cuốc, diệc, vạc, giang…, có đủ.

“Tổng tấn công” vào những lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam 2
Nhiều loài chim quý và to lớn được nhốt chờ giết mổ tại một nhà hàng ở Hà Nam

Nếu nói là một gia đình ở miền Bắc Việt Nam nhiều con chim to nhất, trông giống như một cái thảo cầm viên nhất, thì tôi phong tặng danh hiệu buồn đó cho nhà hàng “Bản Cò”. Thật sự thấy một sự nhẫn tâm không hề nhỏ ở đây. Một điều tra viên đi với chúng tôi đã dường như muốn khóc, khi thấy quá nhiều các loài chim quý, to lớn, đứng ngơ ngác kềnh càng và hiền lành chờ bị hành quyết. Anh ta cứ một mực níu áo cán bộ: phải cứu chúng nó, thả chúng nó về tự nhiên.

Ông Bản thì tự tin tuyên bố: “Nếu chim này không phải là hoang dã thì tôi không bao giờ dám mở lồng giới thiệu với các chú. Con diệc to này mà hấp thì ngon lắm. Tôi lấy hàng bên Lào, cứ bán hết xe nó lại chở đến ầm ầm. Trưng bày nhiều quá nó cũng gầy mất”. Ông tỏ ra buồn rầu cho thương hiệu chim trời ở Hà Nam, khi mà các nhà hàng tranh giành khách của nhau, vật lộn làm gẫy cả gương ô tô của khách.

Tủ đông nhà ông không có con chim đông lạnh nào, ông bảo, hàng của ông toàn tươi sống và ông cũng không quảng bá trên mạng nhiều. Chỗ khác, gõ google là có nút gọi điện, nút chỉ đường qua google map (bản đồ trên internet), đằng này nhà ông chỉ đợi khách quen. Trong bếp, cảnh hành quyết chim trời náo nức.

Chiều cùng ngày, tôi gặp trung tá công an Lê Thị Phóng, Công an Thành phố Phủ Lý, mời lực lượng vào giải cứu “thảo cầm viên” các loài chim hoang dã. Cuối chiều, tôi gọi cho đích thân ông Huy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam, nhờ can thiệp để mời được kiểm lâm “kiên quyết không bắt máy” đến giám định sơ bộ về loài trước khi cơ quan thú y vào kiểm tra dịch bệnh để phóng thích cho đàn chim hoang dã…

Trước đó, tại Hà Nội, trước tình trạng chợ chim khổng lồ ven đường Đại lộ Thăng Long, thuộc địa bàn huyện Quốc Oai hoạt động quá trắng trợn với những con chim cao như “quái thú” đứng ngẩn ngơ chào mời… thực khách, chúng tôi phản ánh và kiểm lâm Hà Nội đã ra quân “dẹp loạn”.

Phóng sự dài kì của Ngọc Khải – Hà Dung – Quân Anh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm