Tổng tấn công vào những lò sát sinh chim hoang dã lớn nhất Việt Nam (kỳ 9)

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 2:39 20/02/2021 |

Cơ quan chức năng ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế đã quyết liệt ra quân dẹp nạn săn bắt, bẫy giết, tàn sát, buôn bán chim hoang dã.

Tổng tấn công vào những lò tàn sát chim hoang dã lớn nhất Việt Nam kỳ 9 2
Chim di cư đến Việt Nam tuyệt đẹp và cần phải được bảo vệ

Kỳ 9: Chúng ta có đầy đủ quy định luật pháp, chỉ thiếu sự quyết liệt và công tâm!

Quá trình điều tra vụ việc, tố cáo lên cơ quan công an, kiểm lâm, làm việc với đại diện Sở liên quan, các UBND tỉnh, các Bộ, ngành về vấn đề ngăn chặn thảm nạn tàn sát chim hoang dã trên diện rộng, đem lại siêu lợi nhuận cho những kẻ tàn nhẫn với thiên nhiên, ích kỉ với cộng đồng, chúng tôi gặp rất nhiều điển hình đáng cảm kích.

Cơ quan chức năng ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế quyết liệt ra quân dẹp nạn săn bắt, bẫy giết, buôn bán chim trời. Huế có cả ứng dựng tuyệt vời trên điện thoại, máy tính để bà con chỉ việc di ngón tay đã có thể tố cáo sai phạm, giám sát việc xử lý minh bạch các vụ xâm hại thiên nhiên. Một số cá nhân tâm huyết lập nhóm tình nguyện viên, bỏ tiền túi đi phá bẫy, giải cứu chim trời, hỗ trợ cơ quan hữu trách làm tốt nhiệm vụ mà Nhà nước và nhân dân giao phó.

Vậy là, chúng ta có đủ Luật, Nghị định, Chỉ thị, văn bản để xử lý mọi vấn đề liên quan đến câu chuyện tàn sát chim hoang dã kia. Cái thiếu lúc này, chỉ là thiếu sự quyết liệt và tính công tâm của cơ quan thực thi nhiệm vụ.

Di ngón tay trên điện thoại thông minh: Cảnh sát và kiểm lâm đến ngay!

Trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên – Huế, khi phát hiện các địa điểm săn bắt, bẫy giết chim tự nhiên; hay các tụ điểm nhà hàng khách sạn có tình trạng buôn bán chim trời – bất kì ai và ở bất cứ đâu chỉ cấn lướt ngón tay trên ứng dụng và bấm nhẹ, cơ quan chức năng sẽ có mặt xử lý.Các “tác vụ” này được lưu trên ứng dụng để cả nước, thậm chí cả thế giới theo dõi một cách minh bạch.

Theo ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, kiêm Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên – Huế:”Huế là một trong những điểm dừng chân của các loài chim từ phương Bắc di cư về. Tuy nhiên, quá trình mở mang, khai hoang đất nông nghiệp làm mất sinh cảnh, nạn săn, bẫy tràn lan… đã khiến số loài chim di cư không coi Huế là bến đỗ an toàn nữa, một số loài bị suy giảm nghiêm trọng về số lượng.

Tổng tấn công vào những lò tàn sát chim hoang dã lớn nhất Việt Nam kỳ 9 1
Chim di cư bị bắt, bẫy, giết tại tỉnh Tiền Giang

Từ ngày 1/1/2020, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã có văn bản yêu cầu chính quyền tất cả các xã, phường, thị trấn tăng cường các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi săn, bắn, bẫy các loài chim, thú sống trong các khu dân cư, công viên, các ao, hồ, đầm phá. Văn bản còn yêu cầu thường xuyên tổ chức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý, kiểm soát, bảo tồn động vật hoang dã, trong đó có các loài chim trời.

Chúng tôi ý thức được rằng: Việc bảo tồn các cái loài chim, các cái loài thú ở trong rừng Huế là hết sức quan trọng. Việc ngăn chặn, chấm dứt hoạt động săn bắt, bẫy lưới các loài chim trời là hết sức cấp thiết. Chúng tôi đang làm đề án phục hồi các đầm chim vùng sông Lâu. Chúng tôi tham mưu cho UBND tỉnh ban hành văn bản cụ thể về vấn đề này; rồi yêu cầu lực lượng hữu trách ra quân ngăn chặn, xử phạt nghiêm khắc. Các nhà hàng, khách sạn buôn bán, giết thịt chim trời sẽ bị xử lý. Các hành vi bắt chim bằng bẫy lưới cần bị tịch thu, xử phạt”.

Nói về bài học mà tỉnh Thừa Thiên Huế rút ra từ cuộc “đi tiên phong” này, ông Nguyễn Đại Anh TuấnThái cho hay: “Thái độ kiên quyết của người đứng đầu rất quan trọng. Chủ tịch UBND tỉnh có cách tiếp cận mới; rồi “đổi mới nhiệm vụ” trong lĩnh vực này. Từ đó chúng tôi tham mưu sâu sát để có biện pháp xử lý thiết thực, hiệu quả nhất. Chúng tôi cũng đề cao việc ứng dụng công nghệ số trong việc quản lý và phát hiện tình trạng trên.

Ứng dụng Hue-S  (quản lý thành phố một cách thông minh) cung cấp chức năng hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp, khách du lịch phản ánh toàn diện các hoạt động trên địa bàn tỉnh khi nhận thấy các vấn đề bất cập bằng cách gửi phản ánh về Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh kèm theo hình ảnh chụp hoặc quay video clip. Thông tin phản ánh được các cơ quan liên quan tiếp nhận, xử lý và thông báo lại với người cung cấp.

Phần mềm Huế – Sđã kịp thời bổ sung “đề mục”/ phần ứng dụng/ “dữ liệu quản lý chuyên sâu” để bất kì ai cũng có thể cung cấp thông tin tố cáo tình trạng săn bắt, buôn bán, giết thịt chim trời (và muông thú nói chung). Bà con chỉ cần chụp ảnh hoặc điền thông tin vào đó, ngay lập tức thông tin đó sẽ được mặc định chuyển về cho chính quyền để xử lý. 

Ví dụ như ở địa phương nào, do UBND huyện xã nào quản lý, thì kiểm lâm (và cơ quan liên ngành phối hợp) ở đó phải có trách nhiệm ra quân xử lý trong 7 đến 10 ngày. Chúng tôi có quy định: Cơ quan xử lý có trách nhiệm phải phản hồi lại cho người thông báo tin tức, qua chính phần mềm đó luôn. Ví dụ một người dân họ phát hiện và đến trình báo hoặc gọi điện thoại cho chính quyền địa phương, cơ quan kiểm lâm hay cơ quan quản lý môi trường về các vi phạm liên quan đến động vật hoang dã không dễ chút nào.

Với ứng dụng “smart”, sử dụng smartphone rất dễ. Có rất nhiều thông tin từ người dân báo, rằng: đoạn đường đây, khu vực đây, đang có bẫy, lưới, súng săn, đi bắn bẫy chim… – ngay lập tức công an phường nhận được.Việc giám sát với sự tham gia của người dân sẽ đảm bảo tính hiệu quả trong thực thi công vụ. Qua thời gian triển khai, tình trạng vi phạm liên quan đến chim hoang dã đã giảm rất rõ rệt”.

Tổng tấn công vào những lò tàn sát chim hoang dã lớn nhất Việt Nam kỳ 9
Những loài chim hoang dã quý có đeo vòng của các cơ quan nghiên cứu chim di cư quốc tế, song đến Việt Nam chúng bị tàn sát, giết thịt

Công ty tư nhân xin tự bỏ kinh phí giải cứu chim hoang dã khỏi nạn tàn sát

Đó là câu chuyện cảm động về Thạc sỹ Nguyễn Hoài Bảo, Giám đốc Công ty Du lịch Hoang Dã (Wildtour) – một doanh nghiệp tư nhân gửi công văn đến Cục Kiểm lâm, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Địa danh sinh học, Cục Cảnh sát môi trường (Bộ Công an) đề nghị được tham gia bảo vệ chim hoang dã.

Bởi vì, như ông Bảo nói: “Họ dùng lưới, bẫy rất nhiều chim trời, trong đó có nhiều loài quý hiếm mà cả thế giới đang dồn sức bảo vệ. Vì lý do đó, Công ty chúng tôi đã chính thức gửi công văn lên Bộ NN&PTNT, lên Bộ Tài nguyên và Môi trường và nhiều ban ngành khác, đề nghị vào cuộc xử lý ngăn chặn hoặc cho chúng tôi một “danh phận” để tình nguyện làm công việc đó vì cộng đồng”.

“Có một thực tế đau lòng hiện nay là: người dân địa phương đánh bắt công khai các loài chim hoang dã, trong đó có nhiều chim quý hiếm mà chính quyền sở tại không có ý kiến gì cả. Trong khi, chúng tôi, với tư cách cá nhân, với tư cách đơn vị lữ hành tư nhân, không có thẩm quyền để xử lý. Khi thấy vô số chim hoang dã bị bắt, chúng tôi đi gỡ lưới; hoặc cho tình nguyện viên đi gỡ. Tuy nhiên, khi ấy thợ săn chim còn đuổi đánh chúng tôi. Nhà báo đi cùng chúng tôi chuyến vừa rồi thì đã thấy rõ đó: cán bộ tỉnh Tiền Giang cũng thừa nhận, họ đi vận động gỡ lưới bắt chim, còn bị thợ săn đuổi và đe dọa phát hoảng”, Thạc sỹ Nguyễn Hoài Bảo kể.

Thạc sỹ Bảo nói một cách đầy tâm huyết rằng: “Mùa về, chim rất đông, trong đó có những loài trên toàn thế giới, quá quý hiếm rồi. Trong danh mục, nhiều loài cực kỳ nguy cấp. Theo luật, ai bắt giết chim đó có thể xử tù được. Chúng tôi biết, chúng tôi chụp được những loài đó mắc bẫy hẳn hoi, như: Choắt chân màng, Rẽ cổ hung, Choi choi lưng hung…

Năm vừa rồi, chúng tôi tiếp tục cho tình nguyện viên ra khu vực La Gi (tỉnh Bình Thuận) tại vùng diêm dân làm muối, họ giăng bẫy khắp nơi và họ bắt chim hoang dã về nhậu, mỗi lần bắt 20 – 30 con, tôi ra vận động họ cũng bỏ lưới không bắt nữa. Sau đó tôi về Nhơn Lý, ra ngoài Cần Giờ (TP. HCM), xuôi xuống Bến Tre vận động, gỡ lưới, bà con nghe thấy chí lý. Họ bỏ nghề bắt chim, thế là tình trạng tàn sát chim trời giảm về cơ bản.

Nhưng, chúng tôi quá đơn thương độc mã đi vận động tỉnh A thì ở tỉnh B họ lại quay lại bắt bẫy như cũ, chẳng ai nhắc nhở giám sát xử lý cả.  Trong đó, chúng tôi kiểm đếm sơ bộ, có ít nhất 6-7 loài chim hoang dã thuộc nhóm nguy cấp, cả thế giới bảo vệ, mà ở Việt Nam đã ký vào công ước chim di cư. Ví dụ Rẽ mỏ thìa, là loài cực kỳ nguy cấp (CR), cả thể giới còn vài chục cá thể và các loài khác như Rẽ lớn ngực đốm (EN), Choắt mỏ cong hông nâu (EN), Choắt lớn mỏ vàng (EN). Toàn những loài đứng thứ nhất, thứ hai trong danh sách các loài nguy cấp nhất theo thứ tự từ trên xuống.

Tiếc thay, vùng “đất lành chim đậu” này lại đang là tử địa với chim di cư. Nếu chúng ta không có biện pháp kịp thời và đủ quyết liệt, tất cả sẽ sớm trở nên quá muộn”.

Trần Quân

Bình luận

Bạn có thể quan tâm