fbpx

Về nơi tưởng chừng không có… Tết

Đăng lúc: 8:54 25/02/2019 -

Tạo không khí ấm áp như ở nhà

Cuối năm luôn là dịp được các phạm nhân đang thụ án tại Trại giam Tân Lập trông đợi nhất. Bởi lẽ đây là thời điểm họ sẽ được nghỉ Tết. Mỗi phân trại sẽ có lịch chuẩn bị Tết theo cách riêng của mình. Tại phân trại nữ, nơi có hàng ngàn phạm nhân đang cải tạo thường nhộn nhịp hơn cả. Ở đây, các phạm nhân nữ hân hoan dựng cây nêu và ném còn. Do có rất nhiều nữ phạm nhân là người dân tộc nên họ vẫn đón Tết theo cách truyền thống của dân tộc mình.

Những quả còn sẽ được các phạm nhân nữ tranh thủ khâu từ nhiều ngày trước với màu sắc sặc sỡ. Bên trong quả còn được nhồi bằng các loại hạt thóc, hạt giống, hạt bông hoặc hạt cải, hạt đỗ… Việc nhồi các loại hạt này chính là thể hiện ước vọng sinh sôi, nảy nở, vươn tới bầu trời tự do.

Ngày cuối năm cũng là ngày để các phạm nhân vệ sinh, trang trí lại buồng giam của mình để đón chào năm mới. Công tác chuẩn bị hậu cần sẽ được các phạm nhân của đội bếp đảm nhiệm. Thường thì, vào khoảng sáng 28 âm lịch, đội bếp sẽ mổ lợn, sau đó sẽ gói bánh chưng.

Ngoài xã hội, các gia đình đón Tết truyền thống thế nào thì các phạm nhân cũng sẽ đón Tết y như vậy. Món ăn trong những ngày Tết không thể thiếu là bánh chưng, thịt đông, dưa hành muối… So với những ngày bình thường thì ngày Tết, chế độ ăn uống của mỗi phạm nhân sẽ được tăng gấp 5 lần.

Đối với những phạm nhân không có người nhà đến thăm nuôi, trại sẽ trích tiền từ quỹ sản xuất ra để mua quà động viên. Vào thời khắc giao thừa, các cán bộ trại sẽ vào từng phân trại chúc Tết. Sau đó, các phạm nhân cùng bày mâm ngũ quả và liên hoan. Trong phòng, ai có đồ gì được gia đình gửi đến đều mang ra “sung quỹ”, vừa ăn, vừa ca hát vui vẻ. Ngày đầu tiên của năm, Ban giám thị sẽ xuống các buồng giam để chúc mừng năm mới và đọc thư chúc Tết của Giám thị trại giam tới các phạm nhân.

Các phạm nhân nam vừa hoàn thành công đoạn mổ lợn để chuẩn bị gói bánh chưng

Các hoạt động văn nghệ, thể thao sẽ được bắt đầu từ ngày mồng 1. Đội văn nghệ sẽ đến từng phân trại để biểu diễn các tiết mục chào mừng năm mới. Có lẽ, đó là thời khắc hân hoan nhất của các phạm nhân. Lời ca, tiếng hát sẽ giúp họ xua đi cảm giác tội lỗi mà thường ngày luôn đeo bám họ, cũng giúp họ vơi bớt cảm giác nhớ nhà mỗi khi Tết đến xuân về.

Phạm nhân Trần Thị Thanh Thúy, quê Hạ Hòa, chia sẻ: “Năm đầu tiên đón Tết trong trại giam em khóc suốt. Lúc đó cảm giác tội lỗi và nuối tiếc trào dâng. Cứ nghĩ nếu mình không phạm tội thì giờ này đã đang cùng chồng và con trai đón năm mới rồi. Thấy em khóc nhiều, các chị em cùng buồng giam xúm vào động viên. Đến năm nay là năm thứ 3 đón Tết ở đây rồi nên em cũng quen. Nhất là lại có thời gian gắn bó với các phạm nhân khác nên chúng em coi nhau như chị em khiến không khí Tết ấm áp hơn rất nhiều”.

Ngày thường, Thúy lao động trong đội trực sinh, ngoài ra phạm nhân này còn làm phát thanh viên của phân trại khi là người đọc các thông báo của phân trại nói riêng và của trại giam Tân Lập nói chung. Chính vì vậy mà Thúy được các phạm nhân khác tín nhiệm bầu làm Trưởng tiểu ban văn hóa. Ngày Tết, Thúy lại cùng với Đội văn nghệ chuẩn bị thật nhiều các tiết mục ca múa nhạc để đến từng phân trại biểu diễn. “Đem lại niềm vui và tiếng cười cho các phạm nhân khác cũng khiến em thấy cuộc đời này có ý nghĩa hơn rất nhiều”, Thúy cười nói.

Hiếm có Tết đoàn viên với cán bộ trại giam

Để có được cái Tết đầm ấm cho phạm nhân, Ban giám thị cùng với cán bộ Trại giam Tân Lập đã phải rất cố gắng, thậm chí là hy sinh hạnh phúc của riêng mình. Đơn giản bởi Tết là để sum vầy bên những người thân yêu thì giờ khắc thiêng liêng ấy nhiều cán bộ trại giam Tân Lập lại đón Tết trong Trại giam cùng với các phạm nhân.

Gắn bó với Trại giam Tân Lập hơn 30 năm, Đại tá Nguyễn Khắc Chính gần như là “cây cao bóng cả”, người có thâm niên cũng như nhiều thành tích nhất ở khu trại giam heo hút này. Đại tá Chính chia sẻ: “Mùa đông năm 1987, sau khi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Cảnh sát, tôi được phân công về công tác tại Trại giam Tân Lập, khi đó còn là một vùng rừng núi, heo hút. Đêm giao thừa năm đó, tôi được phân công gác ca từ 23 giờ đêm đến 01 giờ sáng. Trong cái không gian im lặng, bị cái rét bao trùm tôi cảm thấy nhớ gia đình da diết. Lính trẻ lần đầu tiên ăn Tết xa nhà nên thấy buồn thấy chống chếnh lắm, tự nhiên nhớ cảnh cả nhà quây quần trông nồi bánh chưng, mùi đồ ăn, mùi hương phảng phất vô cùng ấm cúng, rồi lại nhớ tới anh chị em cùng nhau đón giao thừa, bất giác nước mắt chực trào ra. Nhưng anh em động viên nhau, cùng nhau đi chúc Tết các phạm nhân trong Trại rồi cũng nguôi ngoai. Vài cái Tết như thế rồi cũng thành quen”.

Ai cũng muốn mình gói được những chiếc bánh chưng đẹp nhất

Lo được cho phạm nhân ăn Tết chu đáo bao nhiêu thì các cán bộ quản giáo lại vất vả bấy nhiêu. Bởi ngoài việc lo cho đủ lương thực, thực phẩm thì còn phải bảo đảm an toàn tuyệt đối. Vì thế mỗi dịp Tết đến, chỉ 1/3 số anh em cán bộ, chiến sĩ tại các trại giam được về nhà, số còn lại, phải ăn Tết muộn. Tết, cứ ngỡ như cán bộ, chiến sĩ ở trại giam sẽ nhàn nhã hơn ngày thường nhưng thực chất lại bận rộn hơn. Nhiệm vụ của quản giáo trong những ngày này không chỉ là quản lý, giáo dục mà còn phải chăm lo đến đời sống tinh thần, vật chất để phạm nhân đón năm mới vui vẻ, cùng họ tham gia vào các trò chơi, chương trình văn hóa, văn nghệ… để xua đi cảm giác nhớ nhà.

Nhiều nữ cán bộ, giờ khắc giao thừa thay vì phải ở nhà để chuẩn bị mâm cơm cúng gia tiên và sum họp bên gia đình thì họ lại ở lại trại giam để đón Tết cùng các phạm nhân. Trung tá Nguyễn Thị Ảnh – Phó giám thị trại giam Tân Lập có lẽ là một trong những cán bộ nữ gắn bó lâu năm nhất ở đây. Ngày về Trại giam, chị mới  20 tuổi, còn quá trẻ và đầy nhiệt huyết. Tính đến nay chị đã gắn bó hơn 20 năm với Trại giam vùng sâu vùng xa này. Tuổi xuân của chị dành trọn vẹn cho nơi đây.

Từ ngày lên làm Phó giám thị, có khi cả tuần chị mới về nhà được 1 lần dù nhà ở cách trại chỉ chừng 5km. Hai đứa con lúc nhỏ còn trông chờ được vào ông bà, lớn lên chúng đều phải tự lập, tự nấu nướng, ăn uống đưa nhau đi học, nhất là khi bố mẹ bận trực ở Trại giam.

Vốn tốt nghiệp trường y, về công tác ở trại giam với vai trò là một cán bộ y tế, Trung tá Nguyễn Thị Ảnh đã từng có nhiều ngày bám trụ ở khu giam để tự tay chăm sóc cho những phạm nhân có hoàn cảnh đáng thương, bệnh tật bằng tất cả tình thương, sự cảm thông giúp họ vượt qua nỗi đau đớn, để họ yên tâm cải tạo. Như trường hợp phạm nhân Hằng ở Sơn La chịu án phạt 20 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy. Trong những ngày mưa rét nhất của mùa đông giá lạnh, Hằng bị đau thận, Trung tá Nguyễn Thị Ảnh không quản mưa gió cùng cán bộ xuống chăm lo, thăm khám cho Hằng khiến chị ta cảm động rưng rưng khóc.

Để có được cái Tết đầm ấm cho các phạm nhân, những cán bộ trại giam Tân Lập đã phải chịu hi sinh hạnh phúc riêng của mình. Không những thế họ còn phải thực thi nhiệm vụ, quản lý phạm nhân không để xảy ra sự cố hoặc tình trạng trốn trại. Vì thế, với những cán bộ trại giam chuyện họ phải đón Tết trong trại cùng phạm nhân đã trở nên quen thuộc và trở thành một phần tất yếu của cuộc sống.

Trọng Ngân

Tags:

Bình luận