fbpx

Vượt biên bán bào thai – thảm kịch tận cùng của kiếp người: Các mẹ mìn đi trước nhà… làm luật? (kỳ cuối)

Đăng lúc: 9:32 28/01/2019 -

Lúng túng trước thủ đoạn buôn người “quá mới”

Về luật, bán bào thai thì dù họ tự nguyện, thì các đối tượng vi phạm luật pháp, kể cả họ, vẫn cần phải bị xử lý rành mạch và nghiêm khắc. Nhưng nhiều câu hỏi đang được đặt ra với không ít sự lúng túng của chính cơ quan quản lý. Các câu hỏi liên tiếp: Xét xử tội vượt biên bán bào thai ra sao? Sản phụ vi phạm gì? Những “hàng xóm” rủ sản phụ vượt biên sinh nở rồi “trao con cho người khác nuôi” có lỗi gì? Bị hại là các cái bào thai?  Cháu đã được sinh ra chưa, khi sinh có sống được không, hay là hữu sinh vô dưỡng? Nếu đã được mẹ tròn con vuông thì hiện giờ cháu đang ở đâu? Cháu có lời khai hay “tâm sự” gì, cũng như mất mát đau thương của cháu là gì? Các câu hỏi đang gây nhiều trăn trở, thậm chí không có câu trả lời.

Trước các diễn biến hết sức bất ngờ và tạo dư luận sửng sốt của việc hàng loạt phụ nữ vượt biên bán bào thai, Bộ Công an đã yêu cầu lực lượng chức năng phải thường xuyên thông báo phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người để nhân dân, đặc biệt là bà con trong vùng Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An luôn đề cao cảnh giác. Đồng thời, công an các đơn vị, địa phương tăng cường điều tra các vấn đề liên quan mua bán bào thai. Xử nghiêm các sai phạm để làm gương răn đe kẻ khác. Tăng cường việc kiểm soát, quản lý khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở. Theo yêu cầu của Bộ Công an, các đơn vị trong ngành cần mở rộng rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về mặt pháp luật trong xử lý vi phạm liên quan mua bán bào thai.

Nhiều tài liệu đáng tin cậy nhận định: Tình trạng mua bán bào thai là một thủ đoạn mới của những kẻ buôn người mà pháp luật vẫn chưa có đầy đủ những quy định cụ thể để có thể xử lý dứt điểm. Cụ thể, trong các điều luật liên quan đến tội mua bán người, chưa có một điều nào nhắc đến việc buôn bán bào thai. Do không xác định được bị hại nên không thể xử lý được các đối tượng mua bán. Thậm chí cũng chưa có quy định nào thống nhất được bào thai là “một bộ phận cơ thể người” hay là một “con người”.

Sự nghèo đẩy những lao động nam giới đi đào vàng thổ phỉ

Đại tá Nguyễn Hữu Cầu (Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An) nhận định, rõ ràng đây là một thủ đoạn mới của những kẻ buôn người. Như ở bài trước chúng tôi đã đề cập, tình trạng buôn bán bào thai người đã diễn ra khá lâu rồi. Khi đó sản phụ sang Trung Quốc sinh nở và bán con chỉ được trả với giá 10 triệu đồng! Mất tiền tàu xe ăn ở đi lại, thậm chí chỉ còn có 6 triệu đồng về trả nợ, sửa nhà, mua 1 con bò gầy làm vốn liếng. “Tệ nạn” này chỉ thật sự rộ lên từ khoảng đầu năm 2018 đến nay. Các đối tượng có nhiều trò ma mãnh tiếp cận, dụ dỗ, tập trung vào chị em phụ nữ đang mang thai từ tháng thứ 6, thứ 7 đổ đi, tại các bản rất nghèo khó và hiểu biết hạn chế của đồng bào dân tộc Khơ Mú ở huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. Theo thống kê, vừa qua, chỉ riêng tại 2 xã Hữu Kiệm và Hữu Lập của huyện này đã có ít nhất 22 phụ nữ mang thai qua Trung Quốc để bán con. Theo nhận định, đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, sự thật chắc chắn còn đau thương nhức nhối hơn rất nhiều.

Theo một lãnh đạo Công an Nghệ An, đơn vị này cũng đã trao đổi với Viện kiểm sát và Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an), tuy nhiên đến nay cả 2 đơn vị này cũng chưa có hướng xử lý rốt ráo các vụ việc. Bởi, trong Bộ luật Hình sự sửa đổi 2017 có 5 tội liên quan đến hành vi mua bán người nhưng không nhắc đến việc “mua bán bào thai” và cũng không dễ để quy việc vượt biên bán bào thai kia nó nằm trong “điều khoản” nào?!

Xét xử nghiêm minh để làm gương

Trong bài trước chúng tôi đã viết: Việc anh Lữ Văn Thương (người xã Hữu Lập, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An) tố cáo bà Mong Thị Hiền và con gái bà là Mong Thị Oanh (tức Ba) đã dụ dỗ, đưa chị Mùi (vợ anh Thương) sang Trung Quốc để sinh nở và bán con. Nhưng sau khi trở về, họ không chịu trả tiền ngoài vài triệu “tiền tiêu vặt”. Sau nhiều lần anh Thương lên ban quản lý bản, lên xã tố cáo. Lại thêm vụ tai nạn kinh hoàng ở Trung Quốc khiến sản phụ Mong Thị Lâm chết và 4 người phụ nữ mang bầu khác bị thương, các “ổ chuồn chuồn” buôn bán bào thai đã chính thức lộ diện. Cơ quan chức năng vào cuộc và tình trạng đau lòng này bị chặn đứng. Chặn đứng nhưng chưa có lối ra cho việc xử lý nghiêm khắc và dứt điểm các sai phạm.

Vợ con họ ở nhà trong đói nghèo và thất học, trở thành miếng mồi cho các trò dụ dỗ buôn người

Sau khi nghiên cứu kỹ, cơ quan chức năng đã nhận định về những vướng mắc trong xử lý vụ việc trên như sau: Nạn nhân bị mua bán trong vụ việc là cháu bé con của anh Thương và chị Mùi. Tuy nhiên, khi chị Mùi rời khỏi địa phương sang Trung Quốc sinh nở thì chị ta chưa sinh cháu bé (đang mang thai). Trong khi, Bộ luật Hình sự quy định về tội “Mua bán người dưới 16 tuổi” thì bị hại phải là con người cụ thể chứ không quy định rõ về hành vi mua bán thai nhi. Việc sinh cháu bé, sau đó bán ở Trung Quốc hiện chỉ có lời khai, không xác định được cụ thể bị hại, vì vậy việc xử lý hình sự vụ việc của gia đình anh Thương và mẹ con bà Hiền sẽ rất khó khăn.

Theo lời khai của chị Mùi, các đối tượng đã đưa chị sang Trung Quốc để sinh con và bán (rồi sau đó chúng quỵt tiền). Nhưng hiện nay không có tài liệu xác định chị Mùi có xuất cảnh sang Trung Quốc không? Vì chị Mùi sang đó theo diện “vượt biên trái phép” qua đường tiểu ngạch, nên không xác định được thời gian, cửa khẩu và nơi đến của chị ở Trung Quốc. Do đó, cũng chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép theo quy định tại Điều 349, Bộ luật Hình sự. Việc giao dịch giữa hai bên liên quan đến tiền nong thì không có một bản ghi âm, ghi hình hay văn bản ký kết điểm chỉ nào làm chứng. Bản thân bà Hiền (người bị tố cáo) đang là hàng xóm nhà anh Phương chị Mùi. Bà này cũng chỉ nhận được 1 triệu đồng từ “thương vụ” đưa chị Mùi đi bán con. Bà bảo, bà không biết và không chịu trách nhiệm về vụ việc. Con của bà, được biết đến như một đối tượng lấy chồng Trung Quốc, hiện đang ở Trung Quốc chứ không về Việt Nam nên càng khó xử lý.

Tất nhiên, cái gì cũng có lối ra của nó, nếu cơ quan hữu trách thực tâm nỗ lực. Luật và quy định chưa cập nhật được với thực tế khi xuất hiện các tình tiết mới lạ, thì ta cần bổ sung, sửa đổi luật. Luật đi sau thực tế muôn màu là không có gì khó hiểu cả. Theo nhiều chuyên gia, đã đến lúc Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao cần sớm có một thông tư liên tịch để hướng dẫn xử lý về các hành vi dạng “vượt biên bán bào thai” kiểu này.

Tuy nhiên, về lâu dài cũng cần phải sớm đưa hành vi này vào Luật Hình sự. Cũng cần có sự phối hợp mạnh mẽ và chuyên sâu hơn nữa giữa hai quốc gia để xử lý dứt điểm vấn đề. Biện pháp trước mắt, quan trọng không kém, là Công an Nghệ An đã và đang huy động mọi nguồn lực để bằng mọi giá triệt phá các đường dây mua bán bào thai, mua bá người nói chung để làm gương ngăn ngừa, làm trong sạch địa bàn. Việc tuyên truyền đầy đủ vừa qua, thật ra đã khiến các mẹ mìn co vòi ẩn nấp rồi. Các vụ việc đủ tài liệu căn cứ, Công an huyện Kỳ Sơn và Công an tỉnh Nghệ An đã đưa ra truy tố nghiêm khắc, điều này phát huy hiệu quả đặc biệt.

Luật sư Tạ Ngọc Vân là chuyên gia hàng đầu hoạt động trong lĩnh vực giải cứu phụ nữ và trẻ em khỏi nạn buôn bán người đã được Bộ Công an Việt Nam và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vinh danh. Ông cũng là người có nhiều đóng góp tâm huyết từ đầu trong cuộc chiến chống lại nạn buôn bán bào thai từ Kỳ Sơn, Nghệ An đi Trung Quốc. Ông kiến nghị: “Hiện nay vẫn chưa quy định bào thai là ‘một bộ phận cơ thể con người’ hay là một “con người’. Tôi cho rằng cần xử lý hình sự với người mua bán bào thai. Bào thai nên được coi là một “bộ phận con người”. Mua bán bào thai là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm hại khách thể được bảo vệ là bào thai. Chúng ta nên khẩn trương có dự liệu cách thức xử lý trong trường hợp này”. 

Trần Quân

Bình luận