Nhà khoa học gốc Huế khiến người Nhật sửng sốt

Ông Trần Ngọc Phúc, cha đẻ của chiếc máy trợ thở nổi tiếng đã viết lên câu chuyện kỳ diệu về ý chí của một nhà khoa học người Việt lập nghiệp ở nước ngoài.

Nhà khoa học người Việt thành danh trên đất Nhật
Nhà khoa học người Việt thành danh trên đất Nhật

Năm 1968, chàng thanh niên người Huế Trần Ngọc Phúc rời Việt Nam sang Nhật Bản du học ngành hóa công nghiệp tại Trường Đại học Tokai. Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1974, ông đến Công ty Senko Ika – chuyên phát minh và sản xuất dụng cụ y tế để thực tập. Quá trình thực tập tại đây, ông nhận ra bản thân quá đam mê nghiên cứu. Từ đó, ông đã đưa ra một quyết định táo bạo là chế tạo máy trợ thở cho trẻ sơ sinh.

Thời điểm đó (khoảng năm 1975) ở Nhật Bản, tỷ lệ tử vong của các bé sinh non nặng từ 500gr tới dưới 1kg là gần 90%. Các bác sĩ không biết làm cách nào để có thể cứu được các bé vì buồng phổi còn quá yếu ớt. Đến những năm 1980, ở Nhật Bản vẫn chưa ai tìm ra lời giải cho bài toán hóc búa này.

Chia sẻ về quyết định của mình, ông Phúc tâm sự với báo chí rằng: “Tôi luôn nghĩ nếu đã dấn thân cho khoa học thì phải nghiên cứu những thứ mà người ta chưa làm”. Và con đường mà ông chọn chính là nghiên cứu máy hỗ trợ hô hấp, máy van tim… – những thiết bị y tế liên quan trực tiếp tới sinh mệnh con người mà Nhật Bản chưa làm.

Nhà khoa học Trần Ngọc Phúc giới thiệu với Nhật hoàng Akihito những thiết bị y tế do công ty của ông sản xuất
Nhà khoa học Trần Ngọc Phúc giới thiệu với Nhật hoàng Akihito những thiết bị y tế do công ty của ông sản xuất

Năm 1982, ông quyết định mở công ty riêng. Ông thuyết phục vợ giúp ông thành lập công ty Metran Co, Ltd. bằng tiền hưu trí, tiền tiết kiệm và vay ngân hàng để theo đuổi mơ ước làm giảm số tử vong của các trẻ sinh thiếu tháng. Ông dồn hết tâm sức vào việc chế tạo “Máy hô hấp nhân tạo dao động cao tần số HFO (High Frequency Oscillatory Ventilation)” thích hợp cho hai lá phổi mong manh của các bé sơ sinh.

Nhà khoa học người Việt này cho rằng, có thể chế tạo được một chiếc máy giúp các bé sinh non thở ở tần số cao với số nhịp là 900 – 1.500 lần/phút, gấp hàng chục lần so với máy thở thông thường là 15-20 lần/phút. Quan điểm của ông gặp phải không ít ý kiến phản đối trong suốt nhiều năm liền.

Sau nhiều nỗ lực không ngừng nghỉ, ông cũng hoàn thành “Máy thở cao tần số HFO” bản cuối cùng có tên là Hummingbird để có thể thử nghiệm lâm sàng – lời giải cho bài toán hóc búa mà cả thế giới lúc đó đang tìm kiếm.

Ông Phúc và chiếc máy của mình đã cứu sống hàng vạn trẻ sinh non
Ông Phúc và chiếc máy của mình đã cứu sống hàng vạn trẻ sinh non

Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ mời ông gửi máy sang để thi cùng với 7 hãng lớn trên toàn cầu khác. Vượt qua sự đánh giá vô cùng ngặt nghèo của 40 học giả đứng đầu trên thế giới về vấn đề lâm sàng sơ sinh, máy của Metran nhận được giải nhất, là máy tốt nhất trên thế giới thời điểm đó.

Hiện nay, 90% các bệnh viện, phòng khám trên toàn Nhật Bản đang sử dụng nhiều thế hệ máy thở HFO của công ty Metran. Loại máy này đã góp phần giảm tỷ lệ tử vong của trẻ sinh non tại Nhật trong hơn 1 thập niên qua. Tỷ lệ trẻ sinh non được cứu sống tại Nhật Bản thuộc hàng cao nhất thế giới, lên tới 99,7%.

Năm 2007, máy HFO của Metran đã giúp sức đắc lực trong việc cứu sống em bé nhỏ nhất Nhật Bản cho đến thời điểm này, với cân nặng chỉ 265gram, chỉ bằng một chiếc điện thoại cầm tay cỡ nhỏ. Các máy này đã được xuất khẩu tới trên 20 nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam, cứu sống hàng chục ngàn em bé sinh non mỗi năm.

Năm 2007, em bé nhỏ nhất sinh ra tại Nhật Bản chỉ nặng 265gr
Năm 2007, em bé nhỏ nhất sinh ra tại Nhật Bản chỉ nặng 265gr

Tài năng và triết lý nhân sinh ông Trần Ngọc Phúc gửi gắm trong sáng chế và kinh doanh của mình chính là cơ duyên để Nhật hoàng Akihito quyết định chọn Metran, doanh nghiệp của một người gốc nước ngoài để ghé thăm vào tháng 7/2012.

Tháng 11/2018, nhà khoa học người Việt Trần Ngọc Phúc tiếp tục nhận được Huân chương Mặt trời mọc tia bạc, phần thưởng cao quý cho những nỗ lực trong suốt hàng chục năm sống tại Nhật Bản của ông.

Ông Phúc đã viêt lên câu chuyện kỳ diệu về ý chí và nghị lực của một người Việt ở nước ngoài. Dù sống ở Nhật nhưng ông Phúc vẫn luôn thực hiện hoài bão truyền đạt kinh nghiệm và niềm cảm hứng, say mê nghiên cứu khoa học cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam để họ cống hiến cho ngành y tế của đất nước. Ông tâm sự: “Tôi đang nghiên cứu các thiết bị giúp đỡ bệnh nhân tại Việt Nam. Tôi luôn mong muốn các ý tưởng của mình có thể phụng sự Tổ quốc”.

NINH CƠ (T/h)

Bình luận

Bạn có thể quan tâm