Bầu cử Tổng Thống Mỹ, vì sao người Việt sùng sục quan tâm?

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 6:36 11/11/2020 |

Người Việt Nam quan tâm đến bầu cử Tổng thống nước Mỹ có lẽ là do chính sách của Mỹ đối với châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt là biển Đông.

bầu cử tổng thống mỹ 1
Ông Biden và ông Trump trong cuộc đua trở thành ông chủ Nhà Trắng

Gần một thế kỷ nhân loại đau thương, tướng Charles de Gaulle, hay Francois Mitterrand hoặc Emmanuel Macron làm tổng thống nước Pháp, thì chính trường bản địa và dư luận quốc tế cùng lắm chỉ nổi sóng như hòn sỏi ném xuống ao hồ.

Còn xứ sở sương mù, cho dù là người đàn bà thép Margaret Thatcher là nữ thủ tướng đầu tiên của Anh quốc, hay ông Boris Johnson là thủ tướng đương nhiệm có đưa nước Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU),(còn gọi là Brexit) hay không thì cũng chưa bao giờ khiến cả thế giới hướng về London.

Còn ngài Vladimir Putin trị vì đất nước có diện tích chiếm 1/6 hành tinh, suốt 20 năm hết làm tổng thống lại làm thủ tướng, chỉ để ông Dmitry Medvedev làm một nhiệm kỳ, Putin có được người Nga bầu làm tiếp nhiệm kỳ nữa cũng chẳng làm cho dư luận thế giới sốt ruột, nóng lòng chờ đợt một sự đổi thay.

Trung Quốc là nước đông dân nhất địa cầu và là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, dù ông Tập Cận Bình nghỉ hay làm thêm khóa nữa cũng chẳng làm cho nhân loại vui mừng hay buồn bã, có chăng là người Việt Nam, người Campuchia quan tâm theo dõi mà thôi. Ở xứ sở Mặt trời, Thủ tướng Shinzo Abe bỗng dưng từ chức “vì lý do sức khỏe” và ông Suga Yoshihide lên thay “trong vòng một nốt nhạc” cũng chẳng khiến dư luận tốn thời gian và giấy mực.

Các nước lớn chính trường biến động, thay đổi người đứng đầu còn “nước chảy mây trôi” như vậy, huống hồ là các quốc gia nhỏ bé khác, thì ai hơi đâu mà để tâm. Nhưng, nước Mỹ thì khác, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lần nào cũng khiến cả thế giới không yên, sốt ruột hướng về. Đặc biệt cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lần thứ 46 đầy kịch tính, hấp dẫn với sự chọn lựa Donald Trump hay Joe Biden lại càng xôn xao, tốn giấy mực, thậm chí đỉnh cao là chia rẽ dư luận dẫn đến… xung đột.

Theo giáo sư, tiến sỹ Terry F.Buss – Học giả nghiên cứu tại Học viện Hành chính quốc gia Hoa Kỳ thì một trong những lý do cả thế giới hướng về cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lần này là bởi chưa bao giờ, chưa có ai trên đường đi đến Nhà Trắng lại có sự khác biệt quá rõ rệt như hai ứng cử viên Donald Trum và Biden: “Ông Trump muốn tiếp tục củng cố nền tảng của nước Mỹ và “giữ nước Mỹ vĩ đại”. Ông Biden thì muốn chuyển đổi hoàn toàn mô hình chính phủ, kinh tế, xã hội và văn hóa thành một quốc gia cực tả mà nhiều người cho rằng có thể là một xã hội phát triển theo hướng tiêu cực – phản địa đàng”.

Đó là đường lối, chiến lược dẫn dắt quốc gia. Các nhà bình luận quốc tế, chính trị gia quan tâm đâu có gì lạ! Còn cái nhìn thấy ngay, cái cảm được luôn mà người Việt Nam bình thường nào cũng nhận ra là một nước Mỹ lạ lùng, điều gì cũng có thể xảy ra.

Hai ông già, một ông sinh năm 1942, còn ông kia sinh năm 1946 cùng tranh nhau làm ông chủ Nhà Trắng. Không hạn chế tuổi tác, nước Mỹ chấp nhận “cuộc đấu” của cụ già 74 mùa xuân với cụ kia 78 mùa lá rụng, chọn ra một cụ được lòng nhân dân nhất, để lãnh đạo quốc gia có tổng thu nhập hơn 21 ngàn tỉ dollas. “Gừng già gừng càng cay” là thế. Nhưng, điều quan trọng hơn là tư duy bầu cử lãnh đạo quốc gia của người Mỹ biết chấp nhận gừng già, biết phân biệt và chọn lựa gừng già nào cay hơn. Đó cũng là sự hấp dẫn, thú vị khiến cả thế giới hướng về nước Mỹ, chứ không chỉ người Việt Nam theo dõi quan tâm cuộc bầu cử này.

Dư luận quốc tế còn như lên đồng, truyền thông thế giới dường như phớt lờ các sự kiện khác, để đưa cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ năm 2020 lên đầu trang nhất các báo là do nước Mỹ siêu cường kinh tế, quân sự, ngoại giao, văn hóa. Mọi thăng trầm, được mất, mọi “thời tiết nóng lạnh” của nước Mỹ đều tác động, ảnh hưởng lớn đến thế giới. Chẳng hạn như nền kinh tế “hắt hơi sổ mũi” hay tăng trưởng, chỉ số Dow Jones thị trường Mỹ trồi hay trụt, đồng dollas lên hay xuống… cũng làm cho các quốc gia khác khóc hay cười.

Người đứng đầu nước Mỹ với vai trò lãnh đạo cá nhân tác động đến một quốc gia dân tộc hùng mạnh ấy, thế giới không quan tâm mới là chuyện lạ. Người Việt cũng không xa lạ gì nước Mỹ. Thời chiến tranh, người Mỹ có mặt ở miền Nam Việt Nam cùng bom đạn. Thời thế đổi thay, quá khứ là cựu thù, hiện tại là đối tác, hợp tác. “Giấc mơ Mỹ” đang là khát khao lung linh của không ít người, thì việc người Việt quan tâm đến bầu cử Tổng thống Mỹ cũng chẳng có gì lạ.

Nhưng, vì sao cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lần thứ 46 này lại quá đặc biệt kịch tính và dư luận dậy sóng khắp năm châu bốn biển, lại được người Việt Nam quá quan tâm, theo dõi?

Là bởi có Donaldd Trump là ứng cử viên. Donaldd Trump là một hiện tượng, là một nhân vật giàu cá tính của công chúng “là người hội tụ đủ tính cách trái ngược nhau: thú vị, khó chịu đến đáng ghét, phi lý hoặc thiếu kiểm soát”. Ông ta biết xuất hiện đúng lúc và biết dẫn dắt, thậm chí xỏ mũi truyền thông. Dư luận quốc tế làm sao có thể đứng ngoài các cơn lốc có Donald Trump can dự? Người Việt Nam với dân số trẻ, có một bộ phận rất đông người trẻ đang hướng ngoại, hướng Mỹ làm sao có thể bỏ qua khi Donald Trump có mặt? Bầu cử Tổng thống Mỹ, mà Trump là một trong hai ứng cử viên đua tranh, thì đích thị là bão tố, chứ không còn là cơn giông, lốc nữa….

bầu cử tổng thống mỹ 2
Cử tri Mỹ đi bỏ phiếu

Donald Trump đã tạo nên một hiện tượng, “một cơn cuồng Trump” không chỉ bây giờ, mà từ khi ông ta còn đang là ứng cử viên Tổng thống lần thứ 45. Ông gay gắt phản đối người nhập cư và quyết liệt chống thương mại tự do mà đối tượng là nước láng giềng Mexico và cả châu Mỹ Latinh bao la vốn từng được coi là… sân sau của Mỹ. Tuyên bố xây dựng bức tường ngăn biên giới Hoa Kỳ – Mexico và ông bắt quốc gia láng giềng Trung Mỹ này phải trả chi phí. Quá chấn động thế giới.

Nhưng, chỉ gần 4 năm lãnh đạo quốc gia 327 triệu dân này, ông đã đạt được thỏa thuận với Mexico và các nước Nam Mỹ bằng việc ký cam kết xóa bỏ nhập cư trái phép. Lạ lùng là, người Mỹ gốc Latinh lại tỏ ra nhiệt tình ủng hộ ông tranh cử Tổng thống. Hình ảnh một người đứng đầu quốc gia nói đi đôi với làm, làm có hiệu quả có sức thuyết phục dân chúng hơn là những lời nói tu từ hoa mỹ.

Nhưng, có lẽ dư luận thế giới, đặc biệt là người Việt Nam quan tâm đến bầu cử Tổng thống nước Mỹ là do chính sách của Mỹ đối với châu Á – Thái Bình dương, đặc biệt là biển Đông. Donald Trump làm Tổng thống Mỹ thì đã rõ, còn Joe Biden làm ông chủ Nhà Trắng thì người Mỹ với biển Đông sẽ ra sao?

Donald Trump lên làm Tổng thống nước Mỹ siêu cường liền thay đổi ngay chiến lược và chính sách ngoại giao. Ông ta chủ trương cải thiện mối quan hệ hai nước và tiến tới phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Ở Trung Đông, trước đây các đời Tổng thống luôn coi Israel là đồng minh chiến lược, bảo hộ kinh tế, cung cấp vũ khí, coi Israel như tên lính xung kích trên tuyến đầu chống Trung Đông, đối đầu gay gắt với Iran.

Thời Barack Obama có cải thiện mối quan hệ với Iran nhưng đồng minh chiến lược Israel thì vẫn không thay đổi. Chỉ đến khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng thì chính sách với Trung Đông mới thay đổi theo chiều ngược lại. Ông là nhân vật trung gian hòa giải hòa bình và thỏa thuận hòa bình giữa các quốc gia Ả Rập và Israel. Khả năng và tính chất tác động toàn cầu của Donald Trump khiến thế giới phải nể phục.

Nhưng, có lẽ dư luận thế giới đặc biệt quan tâm đến cuộc bầu cử Tổng thống nước Mỹ lần này là quan tâm đến số phận Donald Trump rớt hay trụ. Donald Trump còn ở Nhà Trắng thì thế giới còn “đảo lộn”, sôi động, nóng bỏng. Joe Biden lên thay thì chưa biết thế nào? Trump chủ trương “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Không thể cưu mang, cáng đáng mang “thóc nhà đãi gà rừng”, quyền lợi phải là nước Mỹ, dân tộc Mỹ trước hết.

Đặc biệt nhất là Trump chủ trương kìm hãm sự lũng loạn của Trung Quốc bằng cách làm cuộc chiến tranh thương mại để bảo vệ quyền lợi nước Mỹ. Cuộc chiến gay go quyết liệt, hai bên đều thiệt hại, nhưng Trung Quốc vẫn bị thiệt hại nhiều hơn. “… Một báo cáo vào tháng 1 năm 2020 cho thấy mức tăng trưởng GDP của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất sau 3 thập kỷ, trong khi GDP của Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ổn định cho đến trước đại dịch COVID-19”.

Trump cáo buộc “Trung Quốc lợi dụng Mỹ một cách không công bằng” và trừng phạt Huawei, lấy lý do công ty này có quan hệ với Iran. Ông xếp Trung Quốc vào nhóm nước thao túng tiền tệ. Người dân quốc gia nào chịu hậu quả của chủ nghĩa bành trướng, không vui mừng, không ca ngợi, không mong muốn Donald Trump trúng thêm một nhiệm kỳ Tổng thống nữa mới là chuyện lạ.

Dưới quyền Trump, người Mỹ và hạm đội có mặt ở biển Đông để cân bằng lực lượng, không để “cá lớn nuốt cá bé”. Người Việt Nam vui mừng khi biển Đông được các nước lớn quan tâm và nước Mỹ lập lại trật tự biển theo luật pháp quốc tế bao nhiêu thì cũng hân hoan, lo lắng theo dõi cuộc bầu cử đầy kịch tính khi Donald Trump và Joe Biden đuổi bắt nhau đến hồi phân chia thắng bại bấy nhiêu.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm