fbpx

Y đức xuống cấp hay sáng kiến tiết kiệm?

Đăng lúc: 7:22 18/12/2019 -

Các nhà chuyên môn cận lâm sàng y học đã chỉ ra rằng: Mẫu bệnh phẩm bị pha loãng, thì rất dễ xảy ra tình trạng âm tính giả. Người bị dương tính HIV thật, mà kết quả sai lạc thành âm tính, có nghĩa là khỏe mạnh, thì không biết để điều trị. Người bệnh bị bệnh mà kết quả âm tính, cứ tưởng mình vật chết voi, chủ quan lơ là bảo vệ sức khỏe.

bệnh viện xanh pôn 1
Hàng nghìn que thử HIV, viêm gan B bị cắt đôi trước khi test nhanh ở Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn.

Sự việc bắt đầu từ phóng sự “Gian lận trong xét nghiệm y tế” do VTV24 – Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện và phản ánh… hàng nghìn que thử HIV, viêm gan B bị cắt đôi trước khi test nhanh ở Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn – Hà Nội. Phát hiện này gây sửng sốt, quá bất ngờ đối với người dân và cả đội ngũ thầy thuốc. Không tin là sự thật!

Dù sự thật trần trụi đã hiện ra trước ống kính ghi hình của các nhà báo. Người dẫn chương trình VTV24 phải kêu lên thảng thốt: “Đáng tiếc! Sự việc này đang diễn ra hàng ngày tại một bệnh viện lớn ở Hà Nội”. Diễn ra hàng ngày, chứ không phải dăm thì ba họa, thỉnh thoảng mới xảy ra.

Bệnh viện Xanh Pôn là bệnh viện lớn nhất thuộc Sở Y tế Hà Nội. Hàng ngày, bệnh nhân từ thủ đô, và nhiều tỉnh thành về đây khám bệnh, điều trị, trong đó có dịch vụ test virus HIV và viêm gan B. Theo các đồng nghiệp ở VTV24 thì: Các xét nghiệm HIV và viêm gan B được thực hiện ở Khoa Vi sinh – Bệnh viện Xanh Pôn, và sử dụng bộ dụng cụ test nhanh do Nhật Bản sản xuất.

Tuy nhiên, cái cách thực hiện xét nghiệm ở đây… chẳng giống ai, có nghĩa là không theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất. Nhân viên y tế cắt que thử làm hai, vệt kéo cắt vào giữa vệt hóa chất xét nghiệm. So sánh sau khi cắt: Que thử chưa cắt, vệt hóa chất chuẩn nằm ở giữa. Que bị cắt, vệt hóa chất đã nhỏ lại nằm ở phía ngoài. Vì que đã cắt nhỏ chỉ còn một nửa nên không đủ diện tích để viết tên bệnh nhân theo chiều ngang mà phải viết theo chiều dọc.

Sau khi cắt hàng loạt que thử, mẫu máu của bệnh nhân được nhỏ vào các que đã cắt để thử HIV và viêm gan B. Chỉ 4 tiếng sau, kết quả được trả cho bệnh nhân. Kết quả âm tính hay dương tính, đúng hay sai chỉ có giời biết. Ước tính có hàng chục người mỗi ngày đến Khoa Vi sinh này test HIV và viêm gan B, nhưng số vật tư y tế (que xét nghiệm) chỉ phải chi ra một nửa?

Tuy nhiên, Bệnh viện Xanh Pôn cũng phản ứng tức thì. Ông Nguyễn Đình Hưng – Giám đốc Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn khẳng định: Bệnh viện đồng thời “sử dụng 2 hình thức test xét nghiệm HIV và viêm gan B. Loại thứ nhất xét nghiệm theo hình thức đấu thầu của bệnh viện, loại thứ 2 là test xét nghiệm của Công ty Lục Tỉnh cung cấp”.

bệnh viện xanh pôn 2
Cắt đôi que test HIV và viêm gan B có thể gây sai lệch kết quả

Ông giám đốc giải thích hình ảnh nhân viên của ông cắt đôi que thử xét nghiệm là mẫu test của Công ty Lục Tỉnh tặng. Ông cũng khẳng định không có chuyện trục lợi từ việc cắt đôi que thử HIV và viêm gan B. Giám đốc bệnh viện Xanh Pôn giải thích: “Đây chỉ là thử nghiệm riêng của khoa, độc lập và không phải test xét nghiệm thường quy cho bệnh nhân”.

Nhà sản xuất vật tư y tế bao giờ cũng phải bảo đảm sản xuất đúng tiêu chuẩn, và sản phẩm đã được đánh giá, nghiệm thu trước khi lưu hành. Các loại thuốc men, vật tư y tế đều có hướng dẫn sử dụng. Sử dụng không đúng hướng dẫn sẽ dẫn đến sai lệch kết quả, phác đồ điều trị theo đó cũng không chính xác, tai biến tai nạn cũng từ đó xảy ra, thậm chí gây chết người.

Ở trường hợp cắt que test HIV và viêm gan B này, các nhà chuyên môn đều khẳng định: Một là, gây khó khăn khi đọc kết quả. Đọc kết quả xét nghiệm ở que thử nguyên ven sẽ đầy đủ, chính xác hơn, dễ hơn que đã bị cắt đôi. Hai là, độ chính xác không cao. Có thể bệnh nhân ủ bệnh dương tính, nhưng vì sử dụng một nửa vệt hóa chất, nên sẽ cho kết quả khác với khi thử sử dụng cả vệt.

Nhà cung cấp là Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật Lục Tỉnh vô cùng bất ngờ trước sự việc vi cắt đôi que thử HIV, viêm gan B, cũng nói: “Chúng tôi chắc chắn không bao giờ có khuyến cáo gì về việc cắt đôi bộ test HIV, viêm gan B”. Vậy mà vẫn cắt đôi que test HIV và viêm gan B.

Cũng Khoa Vi sinh – Bệnh viện Xanh Pôn, còn một sự việc: “… tại đây, 4 mẫu máu của 4 bệnh nhân khác nhau lại được kỹ thuật viên trộn chung vào trong một ống nghiệm thủy tinh và đưa vào cùng giếng chứa hóa chất. Những giếng này sau đó được ủ trong máy và sẽ cho ra kết quả âm tính hay dương tính. Kỹ thuật viên nơi đây cho hay, nếu kết quả âm tính sẽ là kết quả chung cho cả 4 bệnh nhân, còn nếu dương tính sẽ yêu cầu cả 4 bệnh nhân xét nghiệm lại.”

Các nhà chuyên môn cận lâm sàng y học đã chỉ ra rằng: Mẫu bệnh phẩm bị pha loãng, thì rất dễ xảy ra tình trạng âm tính giả. Người bị dương tính HIV thật, mà kết quả sai lạc thành âm tính, có nghĩa là khỏe mạnh, thì không biết để điều trị. Người bệnh bị bệnh mà kết quả âm tính, cứ tưởng mình vật chết voi, chủ quan lơ là bảo vệ sức khỏe.

Ối giời cao đất dày ơi! Nếu quả thật có chuyện này 100%, thì đâu còn là môi trường y tế, thì đâu còn chuyên môn với khoa học trị bệnh cứu người nữa. Bằng những hình ảnh thật do phóng viên ghi hình, nhân viên kĩ thuật Khoa Vi sinh đã phải thú nhận: “Thật ra em cũng không giấu giếm gì cả, em biết làm như thế này là nguy hiểm và sai rồi… Em nghĩ cái hình ảnh đấy nhìn cũng biết được, chắc chắn là không thể chối tội được rồi.

Theo giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Anh Trí – Đại biểu Quốc hội khóa XIV, nguyên Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương: “Hai sai phạm, hai hành động này tôi đánh giá là rất nguy hiểm, làm lọt người nhiễm bệnh, nhất là bệnh nhân HIV”. Không phải “một con sâu làm rầu nồi canh”, mà nhiều con sâu rồi, đang từng ngày từng giờ làm giảm uy tín của ngành y tế.

Nhân bản xét nghiệm, gian lận vật tư, thuốc men… trục lợi không phải chỉ một lần xảy ra trong ngành y tế. Ở Bệnh viện đa khoa Hoài Đức – Hà Nội, các nhân viên đã nhân bản 800 kết quả xét nghiệm huyết học khống, thanh toán gần 17 triệu đồng bảo hiểm. Ở Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa, 5 bác sĩ, điều dưỡng đã rút bớt vật tư, thuốc men của người bệnh với tổng số tiền hơn 1,5 tỉ đồng.

Gần đây, cơ quan công an đã bắt giam 3 điều dưỡng viên ở Bệnh viện Nhi – Nam Định vì ăn bớt thuốc men, vật tư của bệnh nhân… Bệnh nhân đã khốn khổ đau đớn vì bệnh tật, gia cảnh nghèo khó. Nhiều người phải bán bò bán lợn, nhặt nhạnh từng đồng để đưa người nhà đi khám chữa bệnh. Gian lận kết quả xét nghiệm, bớt xén thuốc men, vật tư y tế có khác gì đẩy người bệnh vào tình cảnh “chó cắn áo rách”.

Thảm thương vô cùng.Lạm dụng, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hành công vụ, để gian lận, bớt xén của bệnh nhân cũng là một loại tham nhũng vặt. Tham nhũng vặt nhưng hậu quả vô cùng lớn. Không những không bảo vệ sức khỏe của người bệnh, mà còn xói mòn niềm tin khỏi bệnh, và mất niềm tin với thầy thuốc “lương y như từ mẫu”.

bệnh viện xanh pôn 1
Bệnh viện Xanh Pôn nơi xảy ra vụ việc

Chuyện đúng sai, thật giả còn phải chờ kết luận cuối cùng của Sở Y tế Hà Nội, và cơ quan điều tra. Nhưng, Sở Y tế Hà Nội vào cuộc ngay. Bệnh viên đa khoa Xanh Pôn đã tạm đình chỉ 3 nhân vật: Thạc sĩ Chu Thị Loan, phó trưởng khoa; cử nhân Trần Thị Thanh Lam, kỹ thuật viên trưởng và cử nhân Phan Thị Thùy Linh, kỹ thuật viên.

Chủ tịch thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cũng kịp thời chỉ đạo kiểm tra thông tin Đài Truyền hình Việt Nam nêu tại phóng sự, kiểm điểm xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật. Đây là động thái cần thiết rất đáng ủng hộ, hoan nghênh lãnh đạo Hà Nội và cơ quan chức năng.

Cắt đôi que xét nghiệm HIV và viêm gan B để làm gì? Đây là lời hỏi cần phải có câu trả lời. Câu trả lời chỉ xảy ra một trong hai khả năng: Hoặc là sáng kiến tiết kiệm. Hoặc là trục lợi bớt xén vật tư y tế?

Theo như giải thích của bệnh viện: “Ba tháng chỉ có 4 que thử được dôi ra, không thu được lợi ích gì đáng kể”. Vậy cắt đôi que thử để làm gì? Hiệu quả kinh tế không đáng nói. Kĩ thuật không phát triển. Khoa học không trông mong…, mà dũng cảm vi phạm quy định chuyên môn, có nguy cơ đối diện với vi phạm pháp luật, thì rất không bình thường.

Thử nghiệm ư? Có dự án sáng kiến? Sao không báo cáo và thông qua Hội đồng khoa học bệnh viện? Nhà sản xuất thuốc men, hóa chất, vật tư cung cấp cho y tế bao giờ cũng nghiên cứu, tổng kết, thực nghiệm theo tiêu chuẩn quốc gia, hoặc quốc tế trước khi lưu hành. Sao còn mất công thử nghiệm một việc thuộc về nhà sản xuất, mà không trau dồi y thuật, tu tập y đức?!

Con người không phải là thánh thần. Ít nhất trong đời người cũng một vài lần sai lầm, khuyết điểm. Lòng vòng giải thích, thanh minh, chối lỗi chỉ làm cho vấn đề phức tạp, rối rắm càng làm mất lòng tin. Người bệnh dù bị phản bội lòng tin, nhưng cũng đủ tình thương để bao dung những người thật tâm, can đảm nhận lỗi, ngã chỗ nào đứng dậy ngay chỗ đó.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh

Bình luận