fbpx

Sinh con thuận tự nhiên không có nghĩa là đẻ hoang dã như động vật

Đăng lúc: 6:49 02/12/2019 -

Về nguyên tắc, sinh thuận tự nhiên nhưng phải được cơ sở y tế theo dõi, để bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng và bảo đảm sức khỏe tốt nhất cho mẹ và con.

sinh thuận tự nhiên 3
Một ca mổ đẻ tại Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh

Người mẹ chuyển dạ và đẻ thế nào?

Bạn đọc đã trải nghiệm hoặc chưa, hãy hình dung cuộc sinh nở độc đáo và kỳ diệu của người mẹ diễn ra thế này: Theo Huggies “Khi một người phụ nữ bắt đầu chuyển dạ, những cơn co thắt mỗi lúc lại trở nên mạnh mẽ hơn. Quá trình này diễn ra vì cổ tử cung bắt đầu mở, và em bé di chuyển thấp hơn và xuống ống sinh. Với từng cơn co thắt, cảm giác đau sẽ gửi những tín hiệu đến não để giải phóng oxytocin, do đó làm tăng cường độ của các cơn co thắt. Cảm giác đau và những cơn co thắt càng tăng thì lượng oxytocin được giải phóng càng nhiều các cơn co thắt trở nên dồn dập hơn để “đẩy” em bé xuống vùng thấp hơn và chuẩn bị chào đời”. Đó là nói về cuộc sinh đẻ kỳ diệu của con người – chúa tể của muôn loài trên trái đất này.

Đầu năm ngoái ồn ào chuyện “sinh con thuận theo tự nhiên” một thời gian thì ắng đi. Vừa rồi lại ồn ào chuyện một người mẹ trẻ đến Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh “nhập viện vào tuần thai thứ 40, có những dấu hiệu chuyển dạ, thai to, khung xương chậu nhỏ, cổ tử cung không mở và vết mổ cũ”. Điều đáng lo lắng là, sau hội chẩn bác sĩ ra chỉ lệnh “sản phụ không thể sinh tự nhiên bằng đường âm đạo và chỉ định bệnh nhân sinh mổ để đảm bảo tính mạng cho thai nhi”.

Tuy nhiên, người mẹ trẻ và gia đình lại muốn “sinh thuận tự nhiên” và kiên quyết từ chối y học hỗ trợ: “Sản phụ tự chịu đựng cơn đau, tự rặn… Sau 2 giờ nhập viện, chị T bị vỡ ối, nước ối vàng, đau bụng dữ dội, sốt cao, tim thai rất nhanh”.

sinh thuận tự nhiên 2
Sinh đẻ thuận theo tự nhiên như là một cách trở về với nguồn cội

Bác sĩ trực chỉ định truyền dịch, và thuốc hạ sốt vì sản phụ chuyển dạ khó khăn, đau đớn. Nhưng, gia đình và sản phụ vẫn kiên quyết từ chối. Kiên quyết yêu cầu bác sĩ thực hiện 6 không: “Không được thăm khám âm đạo. Không để sản phụ sinh trên bàn mà phải sinh trong tư thế đứng. Không được tiêm kháng sinh, truyền hạ sốt cho sản phụ. Không được tiêm vắc-xin cho con khi sinh ra. Không cắt rốn ngay phải để nửa tiếng mới được cắt dây rốn. Không cho con bú sữa bình…”

Làm gì cũng không thì đến bệnh viện làm gì? Để… sinh con thuận theo tự nhiên! Tuy nhiên, cách quan niệm như thế nào là sinh con thuận theo tự nhiên thì nhiều người cũng chưa thấu hiểu, và thực hiện một cách máy móc cực đoan, thoát ly ánh sáng khoa học. Sinh theo tự nhiên không đúng cách rất dễ mang họa cho người mẹ và trẻ sơ sinh.

Sinh đẻ thuận theo tự nhiên như là một cách trở về với nguồn cội. Cũng là cách tránh lạm dụng can thiệp của y học hiện đại. Đôi khi muốn giữ cái bụng thon mịn màng cho người chồng, người tình… Quả thực, có chuyện Tổ chức Y tế (WHO) khuyến nghị toàn cầu với thông điệp: cần chăm sóc thai sản, cần tôn trọng sinh đẻ thuận tự nhiên để bảo đảm sức khỏe cho người mẹ và trẻ sơ sinh.

Mỗi cuộc sinh đẻ là một bí mật huyền diệu và rất khác nhau. Đặc biệt kỳ chuyển dạ của các bà mẹ càng khác nhau. Nhiều người chọn cách sinh đẻ… thuận theo tự nhiên. Bởi thiên chức của giống cái là… chửa đẻ. Ngoài chuyện huyền hoặc người mẹ lâm bồn sinh ra những hoàng đế, vĩ nhân… như lúc đẻ có đám mây ngũ sắc như cái tán khổng lồ che trên đầu, sau làm hoàng đế; hay lúc đẻ có ánh hào quang chiếu sáng rực đêm khuya, sau làm tể tướng thì về cơ bản chuyện “đẻ đái” cực kỳ dân dã, đơn giản.

Trong dân gian, vẫn kể bà mẹ này đang đi cấy, đau bụng chưa kịp lên bờ đã đẻ tọt ngoài đồng giữa tháng chạp rét căm căm, hay mẹ trẻ kia đi chợ về giữa đường đẻ ngay bên cạnh “mả thằng ăn mày”. Còn cái chuyện ở nhà quê chưa kịp gọi “bà đỡ vườn”, chưa kịp đun nước, đứa bé đã tòi ra, cả nhà quýnh quáng, chồng đỡ đẻ cho vợ, thậm chí hàng xóm chạy sang làm công việc thay chị hộ sinh.

“Đẻ đái” ở nhà quê ngày xưa đơn giản, dân dã, bình thường như chuyện hít thở không khí. Ở Tây Nguyên, có dân tộc coi việc sinh đẻ là dơ bẩn, ô uế, nên khi đàn bà đẻ thì phải ra ngoài rẫy, ở một mình một chòi tạm, tự ăn tự uống, tự đẻ con, tự cắt rốn cho đứa bé… Đẻ xong rồi bế đứa bé. Bây giờ thì mỗi xã có một bệnh xá. Y học hiện đại có thể bảo đảm cho người mẹ và đứa con an toàn trong điều kiện tốt nhất.

Cuộc sinh đẻ của người mẹ không còn huyền hoặc. Cuộc vượt cạn của người phụ nữ cũng không đến mức “mồ côi một mình” nữa. Người mẹ có quyền lựa chọn nơi mình sinh con, và cách sinh con, mà sinh con thuận tự nhiên là cách chọn trở về với cội nguồn.

Sinh con thuận tự nhiên đúng cách là người mẹ không bị can thiệp dao kéo. Mẹ và con không bị ảnh hưởng của thuốc gây mê, gây tê, hay thuốc kháng sinh. Người hộ sinh ở bên cạnh, túc trực hướng dẫn người mẹ cách nín hơi, cách rặn một cách phù hợp nhất, tốt nhất. Vừa không mất sức, mà vừa đẩy đứa bé ra với một tốc độ hợp lý. Đẻ tự nhiên không chỉ sinh đẻ mà là cả quá trình tạo sữa, cho con bú.

Đứa bé, thay vì ở trong nhiệt độ cần thiết của phòng y tế sắp cả dãy chục đứa, hay nhiệt độ của lồng ấp bằng… nhiệt độ của người mẹ. Nhiệt độ của người mẹ là sau khi đứa trẻ ra đời, dây rốn còn lòng thòng, còn đang khóc oe oe, “bà đỡ” đặt đứa bé lên bụng người mẹ có lót tấm vải, lau chùi xong đặt đứa trẻ tiếp xúc với da thịt mẹ. Mặt đứa bé áp vào bầu vú đã bắt đầu căng sữa của người mẹ. Tiếng khóc đứa bé hòa quện với tiếng gọi con trìu mến, và nước mắt trào ra của người mẹ. Da thịt của đứa bé chạm vào da thịt mẹ, và hơi ấm mẹ truyền cho con ngay những phút đầu đời.

Sinh đẻ thuận tự nhiên thì cơ thể mẹ dễ nhận biết được tín hiệu đứa bé chào đời nên nguồn sữa được “đánh thức” nhanh tiết ra nuôi dưỡng đứa bé, “ổn định tim và hô hấp và giảm khóc ở trẻ sơ sinh”. Sinh đẻ thuận tự nhiên, thì tín hiệu quan hệ ruột thịt của mẹ và con cũng bật sáng lòng yêu thương.

sinh thuận tự nhiên 1
Cách thức sinh thuận tự nhiên ấy phải đặt trong sự bảo trợ an toàn của cơ sở hộ sinh.

Người mẹ sinh đẻ là một quá trình sinh lý toàn thân, chứ không phải bệnh lý. Nhân viên y tế tôn trọng, trân trọng, theo dõi quá trình sinh lý ấy, chỉ can thiệp khi nào cần thiết. Cách thức sinh thuận tự nhiên ấy phải đặt trong sự bảo trợ an toàn của cơ sở hộ sinh. Về nguyên tắc, đẻ thuận tự nhiên nhưng phải được cơ sở y tế theo dõi, để bảo đảm an toàn tuyệt đối tính mạng và bảo đảm sức khỏe tốt nhất cho mẹ và con.

Tiếc thay, “sinh đẻ thuận tự nhiên” như cách người mẹ trẻ đến Bệnh viện y dược thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các bác sĩ 6 không thì cực đoan, chưa thấu hiểu và lo lắng hãi hùng quá. Rất may, sản phụ cũng còn phúc lớn, nên cuối cùng bị đe dọa tính mạng nguy kịch, đã đồng ý cho bác sĩ can thiệp. Ca mổ thành công, cháu bé ra đời. Nhưng do vỡ ối lâu, cháu bé phải dùng kháng sinh và hỗ trợ hô hấp.

Tuy thiên chức của phụ nữ là chửa và đẻ. Nhưng, dân gian vẫn coi việc sinh đẻ như “vượt cạn”. “Người chửa, cửa mả” hay “Đàn ông đi biển có đôi. Đàn bà vượt cạn mồ côi một mình”. Không biết trước chuyện gì sẽ xảy ra khi người mẹ vượt cạn. Trong “Chợ tình cuối mùa xuân”, có chuyện thế này: “… bà vườn lấy cật nứa cắt rốn thằng bé rồi mà rau vẫn không chịu ra, rau gái đẻ bị cầm tù trong bụng Seo Say. Nửa đêm đến sáng, từ sáng đến trưa con Seo Say vẫn nhăn nhó, đau đớn. Vậy là con ma nó không cho cái rau ra rồi. Phải cúng thôi. Tao cho người đi mời thày mo.

Thày mo bắt con Seo Say ngồi trên chõng tre, hai chân dạng ra đặt trên hai ông đồ rau. Thày mo cởi dây giầy vải, một đầu buộc vào cái núm rau đang thò lò ra giữa háng con gái đẻ, một đầu dây buộc vào viên sỏi nhỏ màu trắng có dán lá bùa. Thày cúng một bài cái rau vẫn không ra, thày cúng ba, bốn bài cái rau cũng không ra. Thày mo bèn thay viên sỏi bằng cái giầy vải thày đang đi. Thày mo thả cái giầy vải khỏi tay thì con Seo Say giật thót người, mắt trợn ngược lên.  Thế rồi, đánh ục một cái, máu xối ra…”.

Tăm tối nhiều nên họa lớn. Đầu thế kỉ 21 rồi mà vẫn còn chuyện rợn người ở Bảo Thắng, Lào Cai: “Mẹ sinh tại nhà, bà nội dùng dao rạch tầng sinh môn khiến bé rách đầu… Sinh sản “thuận tự nhiên, mà lại giữ “phần dây rốn được giữ lại đến 6 ngày”? Chuyện sinh đẻ của người phụ nữ với người này thì rất đơn giản như cơm ăn nước uống, hít thở không khí, với người kia thì “cửa mả”.

Sinh đẻ tại nhà, hoặc sinh đẻ thuận theo tự nhiên, nhưng không được theo dõi, kiểm soát, hỗ trợ bằng y tế thì rất dễ xay ra tai nạn, tai biến không lường nổi: băng huyết, vỡ tử cung, rách tầng sinh môn, nhiễm trùng nhiễm độc, thậm chí tử vong mẹ và con.

Sinh con là một quá trình sinh lý, là một sự kiện cảm xúc mãnh liệt tích cực và cả tiêu cực. Cần phải nhận thức đúng đắn sinh con thuận theo tự nhiên, và dù sinh con theo phương pháp này, cũng phải được y học và chuyên viên tư vấn tâm lý hỗ trợ. “Người ta là hoa đất”, tính mạng, sức khỏe con người là trên hết. Sinh con tự nhiên phải được nhìn nhận và thực hiện dưới ánh sáng khoa học. Không thể tùy tiện.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh

Bình luận