Đưa và nhận hối lộ cũng như “ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 5:45 23/06/2019 |

Đành rằng Đoàn thanh tra Bộ Xây dựng sách nhiễu, vòi tiền nhưng nếu doanh nghiệp làm đúng pháp luật thì đâu phải chung chi, đưa hối lộ.

Nguyễn Thị Kim Anh, trưởng đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ
Nguyễn Thị Kim Anh, trưởng đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ

Chuyện động trời Thanh tra Bộ Xây dựng Nguyễn Thị Kim Anh và ông Đặng Hải Anh đi thanh tra các đơn vị và doanh nghiệp ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc vòi tiền, bị bắt quả tang nhận hối lộ hàng trăm triệu đồng khiến dư luận phẫn nộ và lên án.

Sự việc nghiêm trọng đến mức Ban Chỉ đạo TW về phòng, chống tham nhũng đã phải ra công văn số 219-CV/BCĐTW gửi Ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy trực thuộc TƯ; các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc TW: “… Tình trạng vòi vĩnh, nhũng nhiễu, gợi ý, lót tay, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc vẫn còn diễn ra ở nhiều cấp, nhiều ngành, mới nhất là vụ việc cán bộ thanh tra của Bộ Xây dựng có hành vi “vòi tiền” trong quá trình thanh tra tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc đã gây bức xúc trong dư luận xã hội”.

Cũng nhân Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ gây bức xúc dư luận xã hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký công điện: “Kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ, công chức, viên chức thoái hóa, biến chất, vi phạm pháp luật; định kỳ luân chuyển những vị trí nhạy cảm, nhất là trưởng đoàn thanh tra, kiểm tra”.

 Vậy là, vụ việc đáng buồn của ngành thanh tra đã vang động đến tận hang cùng ngõ tận, hẻm vắng làng xa, và vọng đến tận “thiên đình”. Mất uy tín. Rớt lòng tin. Thanh tra Bộ Xây dựng đang chao đảo trước sóng gió dư luận phán xét.

Từ sự kiện Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ này người ta nghĩ đến nguyên nhân của tình trạng băm nát quy hoạch đã và đang xảy ra từng ngày. Thanh tra xây dựng đông như kiến, có mặt khắp mọi nơi, con mắt dõi khắp chốn, người dân đập một bức tường, đào một cái rãnh họ cũng có mặt để lập biên bản, dừng thi công. Thế nhưng, những tòa nhà ngất nghểu mọc lên như số 8 Lê Trực, Hà Nội cứ như đội đất sau một đêm chòi ra giữa thanh thiên bạch nhật. Hay Trung tâm thương mại và căn hộ cao cấp số 1, đường Quang Trung do Công ty cổ phần Tập đoàn T&T (Tập đoàn T&T) ở Vinh được cấp phép xây dựng 25 tầng, lại xây cao tới 28 tầng.

Còn nhiều công trình nữa vi phạm quy hoạch xây dựng: vượt diện tích, vượt chiều cao, bao nhiêu lần quyết định cắt ngọn mà giờ đây vẫn chình ình một khối bê tông vô hồn. Nếu không có sự làm ngơ thì quy hoạch có lộn xộn, băm nát thế không?

Một kết quả tốt hay xấu cũng xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Không thể chỉ bên thanh tra xấu mà sinh ra đưa và nhận hối lộ. Có bên nhận hối lộ thì phải có bên đưa, và ngược lại là, có người đưa hối lội thì mới có người nhận.

Cơ quan cảnh sát điều tra Vĩnh Phúc đã đưa ra các kết luận ban đầu: “3 người đưa hối lộ gồm: Ông Đ.N.Y (SN 1984), Phó giám đốc công ty Đ.Tr., hối lộ Đặng Hải Anh 90 triệu đồng để không bị giảm trừ khối lượng giá trị của một số hạng mục công trình mà công ty đã thi công trên địa bàn huyện Vĩnh Tường. Ông Trần Hanh (SN 1971), kế toán UBND xã Tân Tiến, đưa cho Nguyễn Thị Kim Anh 68 triệu đồng để không giảm trừ khối lượng giá trị của một số hạng mục công trình mà UBND xã này là chủ đầu tư. Ông Đỗ Mạnh Cường (SN 1979) công chức tài chính kế toán UBND thị trấn Thổ Tang đưa 91,5 triệu cho Kim Anh”.

Cơ quan điều tra đã thu giữ nhiều hồ sơ và số tiền 335 triệu đồng do Trưởng đoàn Thanh Tra Nguyễn Thị Kim Anh cất giữ, quản lý.

Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ 1
Nếu doanh nghiệp không làm sai thì tại sao phải đưa hối lộ?

Tại sao các nhà thầu phải đưa tiền cho Đoàn thanh tra Bộ Xây dựng? Dĩ nhiên là có chuyện đoàn thanh tra vòi vĩnh, Trưởng đoàn Nguyễn Thị Kim Anh còn gợi ý “có quà để định hướng” như kết luận ban đầu của cơ quan điều tra và được truyền thông loan tin. Chuyện này rõ ràng là tội lỗi và vô đạo lý. Nếu cây ngay thì sợ gì bão giông. Làm ăn chân chính, không vi phạm pháp luật, không khuất tất thì thanh tra của bộ, chứ thanh tra của “thiên đình” cũng có chi mà ngại?

Chẳng qua là đoàn thanh tra có cơ sở, có chứng cứ để vòi vĩnh vì doanh nghiệp và địa phương làm ẩu, làm gian. Thì đây: “Quá trình thanh tra, kế toán xã Tân Tiến nộp các loại hồ sơ, tài liệu. Khi nghiên cứu xong, đoàn thanh tra có dự thảo kết luận và cho rằng có thiếu sót trong hồ sơ của nhà thầu tư vấn nên đã yêu cầu nhà thầu bổ sung, hoàn thiện”.

Có làm có sai, có sai có sửa. Nếu trình độ năng lực hạn chế, hay đơn giản cẩu thả trong lưu trữ, trong thủ tục hồ sơ, thì cũng có thể châm chước, yêu cầu bổ sung. Bổ sung để hoàn thiện cũng chỉ dừng ở rút kinh nghiệm. Đằng này, bổ sung mà vẫn cứ thiếu, vẫn bị vi phạm: “Lần thứ hai, khi nhà thầu không bổ sung đầy đủ hồ sơ như thiếu chứng chỉ hành nghề, đoàn thanh tra nói lỗi của các nhà thầu của 4 dự án là vi phạm luật Xây dựng”.

Nếu các nhà thầu ở Vĩnh Tường đúng, đủ thì họ hoàn toàn có quyền giải trình, trao đổi, chứng minh, thậm chí tranh luận, đối chất với đoàn kiểm tra. Không đủ năng lực để làm việc đó, có thể thuê luật sư. Song sự đời đâu có rõ ràng rành mạch thế. Chẳng qua, các đối tượng bị thanh tra sai tóe tòe loe ra. “Không có lửa làm sao có khói”.

Nhà thơ Victor Hugo nói rằng: “Những lỗi lầm lớn thường kết cấu từ những lỗi lầm nhỏ”. Các lỗi lầm nhỏ ấy có thể là: Thi công sai thiết kế, ăn bớt vật liệu, chất lượng công trình kém, năng lực nhà thầu không đủ tiêu chuẩn, hồ sơ hành nghề thiếu tùm lum…vv. Lẽ ra, thấy đoàn thanh tra phát hiện ra cái sai của mình thì sửa chữa. Sửa chữa, khắc phục hậu quả không được thì chịu phạt hành chính, chịu trách nhiệm trước pháp luật một cách đầy trách nhiệm và sám hối. Nhưng, các nhà thầu ở Vĩnh Tường bị thanh tra lại thêm một lần sai lầm nữa.

Công trình ở Vĩnh Tường bị thanh tra
Công trình xây dựng ở huyện Vĩnh Tường bị thanh tra xác định có sai phạm

“Thấy trưởng đoàn nhắc “cần có quà”, ông Hanh đã thông báo cho các nhà thầu, và các nhà thầu nhờ ông làm trung gian để gửi tiền bồi dưỡng cho đoàn thanh tra”. Lời biện minh này còn cần phải kiểm chứng về độ sai đúng. Song, cái gọi là “tiền bồi dưỡng” là một vật chứng tố cáo hành vi đưa hối lộ của các đối tượng bị thanh tra.

Người ta có thể bồi dưỡng 500 ngàn, hoặc một vài triệu, chứ có ai bồi dưỡng hàng chục triệu đồng? Phải chăng đó là những gói tiền mang đi bịt lỗ hổng tội lỗi, hay “việc đưa tiền là để giảm trừ khối lượng các công trình”, làm đẹp hồ sơ nhà thầu, chất lượng dự án? Càng bưng bít, che chắn càng sai. Kết luật sai phạm về đấu thầu, về xây dựng còn phải chờ thanh tra kiểm tra, chưa biết tội lỗi đến đâu, nhưng cái sai đưa hối lộ bị bắt quả tang đã nhãn tiền.

Vĩnh Tường là một huyện đồng bằng của tỉnh Vĩnh Phúc, có hai khu công nghiệp Đồng Sóc, Chấn Hưng và cụm KT-XH Tân Tiến đang triển khai rất sôi động. Trong quá trình phát triển kinh tế, thì vấn đề đất đai đang rất nóng. “Người dân tố cáo, trong quá trình thực hiện dự án chưa tổ chức họp dân, chưa lấy ý kiến về thu hồi đất. Mặc dù chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ nhưng ngày 27/6/2018, UBND huyện đã tiến hành chi trả tiền bồi thường GPMB với nhiều hình thức khác nhau, ép người dân nhận tiền bồi thường, ngoài ra, không công khai các bước trong việc thu hồi đất…”. Cái được cái mất đang nhãn tiền. Nỗi lo của người dân lúc nào cũng phấp phỏng. Phát tiển và ổn định cuộc sống của người dân là một đòi hỏi, một yêu cầu cân bằng không phải nơi nào cũng làm tốt.

Cái sảy nảy cái ung, phát triển công nghiệp và cụm kinh tế xã hội là thay đổi cơ cấu địa bàn, cũng gây ra bao nhiêu hệ lụy. Dân trí và chấp hành pháp luật không thể trông chờ tính tự giác, mà còn phải quản lý xã hội. “Ở xã Tân Tiến có tới gần 300 hộ vi phạm trật tự xây dựng. Người dân tự ý lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp. Sự việc kéo dài, không được xử lý và tiếp tục gia tăng theo các năm… khiến đơn thư tố cáo ngày càng nóng”. Chỉ một xã đã ngần ấy người vi phạm trật tự xây dựng thì rộng ra cả huyện sẽ có bao nhiêu người? Rõ ràng, đang có một sự lộn xộn, và nóng bỏng về quản lý xây dựng ở Vĩnh Tường. Trong bối cảnh xây dựng, phát triển ngổn ngang, bề bộn và láo nháo như vậy, thì việc các nhà thầu làm ẩu, làm sai và đưa hối lộ, che chắn sai phạm cũng chẳng có gì lạ.

Thật xót xa với câu chuyện trong đảo người gù, có một người thẳng lưng bỗng thành kẻ dị dạng. Thật buồn nản! Nhà thầu và thanh tra tìm đến nhau, càng liên kết chia chác với nhau thì quy hoạch càng băm nát, chất lượng công trình càng kém, và thiệt thòi càng đổ lên đầu người dân lương thiện. “Tại anh tại ả, tại cả hai đằng”, ra nông nỗi ấy không chỉ do thanh tra nhận tiền mà còn do cả người sai phạm đưa hối lộ.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm