Tiết lộ giật mình về nguyên nhân của vấn nạn “chó cắn người”

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 7:34 19/05/2019 |

“Ở Việt Nam, nhiều người nuôi chó thích oai, kiểu như “chó nhà tao dữ, mày đến là tao thả cắn chết”. Thế nên ngày càng dễ xảy ra các vụ chó cắn người”, anh Việt nói.

Anh Nguyễn Tiến Việt dành nhiều tâm sức để tìm hiểu về nuôi chó an toàn
Anh Nguyễn Tiến Việt dành nhiều tâm sức để tìm hiểu về nuôi chó an toàn

Ham rẻ nên mua phải chó lỗi!

Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra những tai nạn thương tâm khi chó tấn công con người, gây thương tích nặng, thậm chí gây ra những cái chết thương tâm. Tại Hưng Yên, 7 con chó cấu xé đến chết một đứa trẻ. Trước đó, hồi tháng 7/2018, một bé gái 8 tháng tuổi ở Hà Nội bị chó Ngao Tạng nặng khoảng 40kg nhà nuôi cắn tử vong…

Tại sao lại xảy ra sự cố chó cắn người kinh khủng như vậy? Làm thế nào để đảm bảo an toàn cho con người trước hàm răng hung ác của những con chó? Anh Nguyễn Tiến Việt (Hà Nội), một thành viên tiếng tăm trong cộng đồng những người nuôi chó giống tại Việt Nam, đã cung cấp cái nhìn sâu sắc.

– PV: Anh nhận định như thế nào về phong trào nuôi chó, đặc biệt là các giống chó ngoại nhập, tại Việt Nam hiện nay?

– Anh Nguyễn Tiến Việt: Hiện giờ, ngày càng có nhiều người nuôi chó ngoại nhập, đặc biệt là các dòng được cho là hung dữ như Ngao Tạng, Becgie, Rottweiler, Pitbull. Các trại nhân giống cũng liên tiếp được thành lập trong cả nước. Bên cạnh đó, giới buôn bán trôi nổi cũng làm ăn phát đạt.

Hoạt động của các trại nuôi chó giống được hướng dẫn bởi “Hiệp hội những người nuôi chó giống tại Việt Nam”, gọi tắt là VKA. Có thể nói, xu hướng chung là hoạt động nuôi và chơi chó đang dần đi vào chuyên nghiệp – tất nhiên không phải trong ngày một ngày hai mà chuyên nghiệp ngay được.

– Lý do nào khiến gần đây lại thường xuyên xảy ra các vụ chó tấn công người?

 – Điều này là do ý thức của người nuôi, cũng như trình độ hiểu biết của người nuôi chó. Tiêu chí của người mua ở ta là cứ phải rẻ đã, còn con chó nào chẳng như nhau. Cứ ai bán rẻ là mua! Họ có tâm lý như thế, dẫn đến hệ quả sau này. Rẻ – đắt đã chia nhau về con chó tốt, xấu.

Trong một đàn chó, cũng như trong một gia đình, anh em mỗi người một tính, đúng không? Thực ra, so sánh giữa con người với con chó thì xa vời quá, nhưng mình hiểu vấn đề. Trong một đàn chó sẽ có con tốt, con không tốt. Ví dụ, con chó tốt là con thần kinh ổn định.

Có một cách mà chuyên gia thường sử dụng để lựa chọn con chó tốt là: Bạn thả đàn chó ra, rồi theo dõi thì sẽ thấy có những con rất bình tĩnh, có những con chỉ thổi còi toét đã giật mình, chạy vút đi. Những con ấy là thần kinh yếu – chứ mình không nói hỏng. Đấy là con mà người ta sẽ loại. Còn con chó bình tĩnh, thần kinh tốt sẽ được bán với giá cao, những con chó thần kinh kém thì bán rẻ, hoặc bán cho người không thạo.

Đa phần mọi người cứ nghe thấy chó cắn người là bảo Pittbull, nhiều người cũng chẳng biết con chó Pittbull là con chó gì, cứ nghe thấy “chó dữ” là đè đầu con Pittbull. Ở nước ngoài, con Pitbull là con chó thể thao, dẫn đường. Nó được huấn luyện rất thân thiện. Nhưng về Việt Nam, người mình có tâm lý thích thể hiện, kiểu như “Nhà mày nuôi con chó dữ, đã thế tao mua về con chó dữ hơn, cắn chết con chó nhà mày”.

Thế là đi mua con chó thật dữ, lại thật rẻ. Thực ra, những con chó rẻ là những con chó lỗi, chó loại rồi. Anh em trong giới chơi thì họ đã loại rồi. Nhưng với người nuôi thì lại càng dữ càng tốt. Thằng kia đứng cửa nhà mình, mình suỵt thì chó phải cắn. Con chó bản năng của nó là cắn rồi. Nhưng, định hướng là do con người. Bạn định hướng đúng, thì con chó đúng. Bạn định hướng sai, thì con chó sai.

Con chó nguồn gốc rõ ràng sẽ có giấy tờ hợp pháp
Con chó nguồn gốc rõ ràng sẽ có giấy tờ hợp pháp

– Anh có thể nói cụ thể hơn về thị trường trao đổi chó?

– Đa phần, anh em chơi chuyên nghiệp, sàng lọc con giống rất tốt và tiêm phòng đầy đủ. Tối thiểu người ta tiêm cho con chó 2 mũi. Những người buôn thì đối lập hoàn toàn. Người ta mua đi bán lại, cứ lãi là bán. Người ta không quan tâm nguồn gốc gì, dữ hay hiền, liệu con Becgie này có cắn ai hay không, con Pittbull này thần kinh thế nào? Miễn sao người ta có lãi. Điều đấy mình không trách người buôn được, chỉ là trách hiểu biết của người nuôi thôi.

Ví dụ, dòng chó Becgie Bỉ, những người chơi chó phải nhập khẩu con có nguồn gốc rất tốt, ông bà bố mẹ của nó hoặc những con chó đang có thành tích ở nước ngoài, thì giá chắc chắn không rẻ. Tiền vé máy bay, vận chuyển cũng phải 30 triệu. Tiền mua con chó giống, rẻ cũng phải 80-90 triệu, nếu con chó đang có thành tích thì phải 150 triệu. Nhưng người nuôi bình thường thì chỉ mua 10 triệu.

Hoặc, con Pitbull, mua những con chuẩn, cực đắt. Ví dụ, bạn mua con Pitbull chơi thể thao thì phải tiền trăm (triệu) trở lên, hoặc dòng cắn có số có má ở nước ngoài thì vài trăm đến cả tỷ đồng. Trong khi ở Việt Nam, mua Pitbull 2-3 triệu cũng có, 5-7 triệu cũng có, thì chất lượng ở đâu? Chả có chất lượng gì ! Mình khẳng định luôn, những con chó giá thành như thế, 100% nhập từ Trung Quốc. Đa phần là chó lỗi thần kinh rất lớn, chính vì như vậy mới gây ra hệ lụy. Chó con mà nguồn gốc rõ ràng thì 8-10 triệu, trong khi chó con Trung Quốc chỉ 2-3 triệu.

Hành lang pháp lý lỏng lẻo

– Hoạt động nuôi và trao đổi chó có được quản lý gì hay không? Con chó có nguồn gốc và con chó trôi nổi khác nhau như thế nào?

– Hiện giờ, về quản lý thì có hiệp hội VKA. Hiệp hội chỉ định hướng cuộc chơi, yêu cầu đối với các trại chó là chuyên nghiệp hơn, an toàn hơn. Những con chó được nhập từ nước ngoài, có giấy tờ từ nước ngoài, thì VKA sẽ cấp giấy chứng nhận cho những con chó con được sinh ra và họ bắn chip vào cơ thể con chó để quản lý. Như vậy, con chó con cũng sẽ có giấy tờ, có chip để truy xuất nguồn gốc.

Những con chó trôi nổi thì không có giấy tờ, hoặc là giấy giả mạo. Dựa trên giấy tờ của VKA, thì quản lý được về nguồn gốc con chó. Còn những con chó trôi nổi thì không ai quản lý. Thành ra, khi xảy ra tai nạn thì chủ phủ nhận. Họ cãi biến “không phải chó nhà tôi” thì bạn bắt đền người ta kiểu gì? Nếu có giấy tờ thì khác.

Nhưng nói luật là chưa được chặt. Hành lang pháp lý không có, khi mà bạn sai, thì chưa có cơ quan nào đứng ra phạt, hay xử lý. Nước ta chưa xây dựng được cái luật đấy, trong khi nước ngoài họ rất là chặt. 100% phải tuân thủ theo pháp luật, đặc biệt trong việc nhân giống. Luật thì lỏng, ví dụ vụ ở Hưng Yên (ý nói đến vụ đàn chó 7 con cắn chết bé trai xảy ra tại Kim Động, Hưng Yên), ai cũng biết là đàn chó của nhà đấy, nhưng về mặt pháp lý, thì làm sao xác định?. Người ta không nhận, người ta bảo là nó đến thì tôi nuôi. Không thể quy trách nhiệm hình sự được, không chứng minh được. Người ta phủi, là mất. Nếu làm theo đúng luật, thì phải chịu trách nhiệm chứ.

– Anh tư vấn như thế nào để tránh các trường hợp chó tấn công người, gây tai nạn đáng tiếc?

– Muốn hạn chế tai nạn, trước tiên phải nâng cao ý thức của người nuôi chó. Ở Việt Nam, nhiều người nuôi chó thích oai, kiểu như “chó nhà tao dữ, mày đến là tao thả cắn chết”. Thế thì càng dễ xảy ra tai nạn. Thứ hai, không nên ham rẻ, mua trôi nổi. Những con chó trôi nổi, tôi cho là tiêm phòng, tẩy giun không đầy đủ thì sức khỏe của nó không đảm bảo.

Hơn nữa, người nuôi chó ở ta không thích rọ mõm chó khi đi ra ngoài đường. Một khi con chó thần kinh không ổn định, lại bị tác động của ngoại cảnh, trường hợp bất ngờ là nó phản ứng luôn – bản năng của con chó mà. Thay vào đó, nếu rọ mõm lại thì chó chỉ húc thôi, cùng lắm là bị tím. Thế nên, căn bản nhất vẫn là ý thức và hiểu biết của người nuôi chó.

– Xin cảm ơn chia sẻ của anh!

Chuyên gia nước ngoài hiến kế

Giáo sư Patricia McConnell đưa ra giải pháp hạn chế tình trạng chó cắn người
Giáo sư Patricia McConnell đưa ra giải pháp hạn chế tình trạng chó cắn người

Giáo sư Patricia McConnell (chuyên gia hành vi động vật tại Đại học Wisconsin-Madison, Mỹ) đưa ra một vài lời khuyên để tránh hiện tượng chó cắn chủ. Cụ thể, người nuôi chó cần lưu ý một số khuyến cáo sau đây:

– Nếu nuôi chó tại gia đình, nên nuôi chó từ nhỏ. Hết sức hạn chế nuôi chó đã trưởng thành, nhất là các giống chó dữ. Không nên nuôi nhiều chó dữ trong gia đình nếu không phải kinh doanh chuyên nghiệp.

– Nuôi dạy chó đúng cách: Hết mực yêu thương nhưng cũng hết sức nghiêm khắc. Cho con chó thấy nó được yêu quý, nhưng cũng không được phép làm những việc sai trái, phải tuyệt đối tuân theo mệnh lệnh của chủ. Chủ luôn luôn là chủ, chó chỉ là “cấp dưới”.

– Tuyệt đối không cho phép chó dọa hoặc cắn chủ ngay từ nhỏ. Muốn vậy, mệnh lệnh của chủ phải rõ ràng, nghiêm túc, nhất quán (trước sau như một, không thể lúc thế này, lúc thế khác…). Chủ chó phải tạo được uy quyền tuyệt đối trước con chó của mình.

– Cần thiết phải sử dụng một số biện pháp để khống chế (rọ mõm, dây cương cổ dề kỷ luật, vòng cổ xung điện…). Con chó không làm giống nên bị thiến, chó sẽ khỏe hơn, an toàn hơn mà cũng không giảm độ thông minh như nhiều người đồn thổi.

Cường Vũ

Bình luận

Bạn có thể quan tâm