Tội phạm tham nhũng đang có những thủ đoạn biến tướng như thế nào?

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 5:55 27/09/2020 |

Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa có buổi lắng nghe và đánh giá về báo cáo công tác phòng chống tham nhũng năm 2020 của Chính phủ. Với sự chỉ đạo quyết liệt từ người lãnh đạo cao nhất là Tổng Bí thứ – Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, cuộc “đốt lò” đã thu được nhiều kết quả đáng phấn khởi. Tuy nhiên, để ngăn chặn những hành vi tham nhũng đang biến tướng, cần phải có những biện pháp mạnh mẽ hơn nữa.

tội phạm tham nhũng 1
Thay đổi quyền sở hữu khu đất 8 – 12 Lê Duẩn từ sở hữu Nhà nước sang sở hữu tư nhân trái pháp luật là một trong những biến tướng của tham nhũng

Tổng Thanh tra Chính phủ – Lê Minh Khái đưa ra ý kiến khá lạc quan về những thành tựu đã đạt được: “Công tác phòng chống tham nhũng năm 2020 tiếp tục có những bước tiến mạnh mẽ, với nhiều chủ trương, giải pháp đột phá, đi vào chiều sâu, đạt nhiều kết quả rất quan trọng, toàn diện, đồng bộ, rõ rệt hơn, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình hưởng ứng, đánh giá cao. Tham nhũng được kiềm chế, từng bước ngăn chặn và có chiều hướng thuyên giảm”. Tuy nhiên, tình trạng tham nhũng vẫn còn phức tạp, xảy ra trên nhiều lĩnh vực và tinh vi hơn, nhất là tình trạng tham nhũng vặt, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc để vụ lợi.

Số vụ vi phạm pháp luật về quản lý kinh tế đã tăng 25,19% so với năm trước. Cụ thể, Thượng tướng Lê Quý Vương – Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, từ 1/10/2019 đến 31/7/202, lực lượng chức năng đã khởi tố 1.895 vụ án với 2.986 bị can, trong đó có 228 vụ án với 492 bị can phạm tội về tham nhũng và 23 vụ án với 158 bị can phạm tội về chức vụ. Bộ Công an nhận định, hành vi tham nhũng chủyếu xảy ra ở một số lĩnh vực kinh tế trọng điểm và nhạy cảm. Thủ đoạn thường gặp là lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, lợi dụng sơ hở trong quy định và những lỏng lẻo trong quản lý, giám sát để thực hiện hành vi phạm tội.

Kế tiếp là những hành vi thông đồng, móc nối giữa cán bộ có chức vụ, quyền hạn của các cơ quan quản lý Nhà nước với doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước để trục lợi, làm thất thoát công sản. Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhận định: “Việc tuyên truyền, giáo dục thông qua thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong nhiều trường hợp còn chưa phát huy hiệu quả, vì vẫn còn một bộ phận cán bộ, đảng viên nói một đằng làm một nẻo, nói không đi đôi với làm. Cán bộ, đảng viên thiếu gương mẫu đã có hành vi tiêu cực trong công tác.

Sốvụ án tham nhũng được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử vẫn chưa phản ánh đúng thực trạng tham nhũng. Việc phát hiện tham nhũng thông qua công tác tự kiểm tra nội bộ, kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới là khâu yếu, vẫn tồn tại nhiều năm nhưng chưa được khắc phục”.

Với tiêu chí không có vùng cấm trong công tác phòng chống tham nhũng, nhiều trường hợp cán bộ cấp cao có biểu hiện vi phạm đã được phát hiện và tạm đình chỉ công tác để phục vụ điều tra, mà mới nhất là hình thức xử lý đối với Phó Chủ tịch UBND TP.HCM – Trần Vĩnh Tuyến và Chủ tịch UBND Hà Nội – Nguyễn Đức Chung. Trong các cán bộ do Bộ Chính trị và Ban Bí thư quản lý, có 81 trường hợp người đứng đầu bị kết luận là thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng. Cụ thể, đã xử lý kỷ luật 62 người (tăng 66,1% so với năm 2019), trong số đó có 12 người bị xử lý hình sự khi để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, đơn vị do mình quản lý.

Hiện nay, một trong những khía cạnh gây nhức nhối nhất trong công tác phòng chống tham nhũng là tình trạng biến “đất công” thành “đất ông”. Nhiều khu đất vàng ở các đô thị lớn đã bị thao túng và phù phép, do có sự tiếp tay của các quan chức thoái hóa. Vụ án khu đất vàng 8-12 Lê Duẩn nằm ngay trung tâm quận 1 – TPHCM mà Tòa án nhân dân TP.HCM sắp xếp lịch xét xử từ ngày 16/9 đến ngày 21/9, liên quan đến cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM – Nguyễn Thành Tài, rất được dư luận quan tâm.

Trong quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp lại khu đất vàng này, bà Lê Thị Thanh Thúy (Giám đốc Công ty Hoa Tháng Năm) đã dùng quan hệ tình cảm cá nhân tác động đến ông Nguyễn Thành Tài để vị Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM ký nhiều văn bản và chỉ đạo cấp dưới cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia góp vốn, giao đất và cho thuê đất theo hình thức chỉ định không qua đấu giá quyền sử dụng đất, áp dụng 2 hình thức giao đất và cho thuê đất đối với cùng dự án. Chính sự “liên minh” mờ ám ấy đã làm thay đổi quyền sở hữu khu đất 8-12 Lê Duẩn từ sở hữu Nhà nước sang sở hữu tư nhân trái pháp luật, gây thất thoát, lãng phí 1.927 tỉ đồng.

Khi đã xác minh được đường đi lắt léo của tội phạm tham nhũng thì biện pháp hữu hiệu là tạo dựng những rào cản để ngăn chặn hành vi gây án. Tuy nhiên, Bộ Công an cảnh báo vềnguy cơ xuất hiện tội phạm kinh tế, tham nhũng có tổ chức, xuyên quốc gia và một số hành vi phạm tội kinh tế, tham nhũng được thực hiện bên ngoài lãnh thổ Việt Nam. Như vậy, tham nhũng đang có những biến tướng phức tạp hơn, đòi hỏi sự quyết tâm của cả xã hội mới mong giảm thiểu tiêu cực tác động xấu đến đời sống cộng đồng.

tội phạm tham nhũng 1
Khi hành vi tham nhũng thực hiện bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, nghĩa là một dòng ngoại tệ được gom góp từ nguồn lực dân tộc sẽ chảy ra khỏi biên giới.

Chúng ta vẫn loay hoay đối phó “tham nhũng vặt”, thì làm sao trấn áp “tham nhũng xuyên quốc gia”? Câu trả lời vẫn là sự minh bạch. Từ các chính sách cho đến các dự án, đều phải có sự minh bạch, thì tai mắt của nhân dân mới có thể hỗ trợ lực lượng chức năng đấu tranh và tiêu diệt tội phạm tham nhũng. Nhìn trên tổng thể, tham nhũng giống như một thứ siêu trộm cắp, không thể là sự manh động tùy hứng nhất thời và càng không thể thực hiện riêng lẻ cá nhân. Tham nhũng hình thành trên “lợi ích nhóm” và tham nhũng tồn tại theo “lợi ích nhóm”. Do đó, phương pháp thanh trừng tham nhũng nên làm đúng như lời dạy của ông bà “đánh rắn phải đánh dập đầu”. Đơn vị nào có dấu hiệu tham nhũng, thì trách nhiệm quy về người lãnh đạo cao nhất. Bởi lẽ, “thượng bất chính, hạ tất loạn”, cấp trên nghiêm ngắn thì cấp dưới sẽ đàng hoàng.

Tại hội thảo “Vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cấp trong phòng, chống tham nhũng – Vấn đề lý luận và thực tiễn” do Ban Nội chính Trung ương tổ chức vào đầu tháng 9/2020 vừa qua, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổquốc Việt Nam- Ngô Sách Thực đã có kiến nghị thẳng thắn: “Để phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cấp trong phòng, chống tham nhũng, thời gian tới cần tiếp tục quán triệt, tạo nhận thức sâu sắc, thống nhất và toàn diện đi đôi với việc hoàn thiện cơ chế, thể chế, tạo môi trường thuận lợi để người đứng đầu các cấp, cơ quan, đơn vị làm tốt công tác phòng, chống tham nhũng.

Người đứng đầu phải thực sự phát huy dân chủ, công khai, minh bạch, gương mẫu trong điều hành, tiên phong trong phòng chống quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, phải công tâm, nghiêm minh trước hành vi tham nhũng. Hoàn thiện các quy định về quà tặng, kê khai, công khai tài sản, thu nhập, kiểm tra kết luận về không trung thực trong kê khai tài sản, thu nhập. Nhằm ngăn chặn tham nhũng cần phải xây dựng được những cơ chế để kiểm soát quyền lực, qua đó mọi đối tượng đều không thể tham nhũng, không dám tham nhũng và không cần tham nhũng”.

Khi hành vi tham nhũng thực hiện bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, nghĩa là một dòng ngoại tệ được gom góp từ nguồn lực dân tộc sẽ chảy ra khỏi biên giới. Thị trường ngoại tệ trong nước thời gian qua đã được giám sát khá tốt, chính là cơ sở để tăng cường kiểm tra các phi vụ “đầu tư quốc tế” trá hình nhằm biển thủ ngoại tệ của quốc gia. Mặt khác, cũng đã đến lúc Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác với các nước, để sẵn sàng truy nã và dẫn độ tội phạm tham nhũng./.

Gia Quan

Bình luận

Bạn có thể quan tâm