fbpx

Truyền gần 5 lít bia vào dạ dày để giải độc rượu và sự thật “dĩ độc giải độc”

Đăng lúc: 11:09 18/01/2019 -

Ca cấp cứu kỳ lạ

Vụ việc xảy ra vào chiều ngày 23/12/2018, tại nhà thờ Đồng Giám (xã Triệu Độ) diễn ra tiệc mừng Giáng sinh. Đến sáng 25/12, có 4 người đã bị ngộ độc rượu. Đến ngày 28/12, một bệnh nhân đã tử vong. Còn nạn nhân Nguyễn Văn Nhật được cứu sống bằng phương pháp đặc biệt kể trên

Bác sĩ Lê Văn Lâm – Trưởng khoa hồi sức tích cực – chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, là người trực tiếp cấp cứu cho anh Nhật cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ngộ độc rượu nặng, hôn mê, hết sức nguy kịch. Đội ngũ y, bác sĩ bệnh viện đã xét nghiệm khí máu, soi đáy mắt và dựa vào biểu hiện lâm sàng chẩn đoán bệnh nhân bị ngộ độc methanol (cồn công nghiệp) pha trong rượu.

Các bác sĩ đã dùng 3 lon bia để truyền liên tục vào dạ dày của bệnh nhân. Sau đó, cứ 1 giờ đồng hồ truyền tiếp 1 lon bia. Sau khi truyền 15 lon bia (gần 5 lít) kết hợp việc lọc máu, điều trị tích cực, đến sáng 26/12 (sau 24 giờ) bệnh nhân Nhật tỉnh, ngày 9/1/2019  đã xuất viện, sức khỏe ổn định.

Bác sĩ Lâm

 

Lý giải việc sử dụng bia để giải độc rượu, bác sĩ Lê Văn Lâm cho biết: Rượu gồm hai loại là etylic (hay còn gọi là ethanol, rượu lên men từ tinh bột) và metylic (hay còn gọi là methanol, cồn công nghiệp).

Khi vào cơ thể, gan ưu tiên chuyển hóa etylic trước và tạo ra sản phẩm không gây độc. Sau khi chuyển hóa hết lượng etylic, gan mới chuyển hóa metylic tạo thành andehit formic. Chất này ở hàm lượng cao sẽ gây ngộ độc cơ thể, nguy cơ tử vong rất cao.

Chất andehit formic trong máu chính là nguyên nhân khiến anh Nhật hôn mê. Lúc này, cơ thể bệnh nhân hết etylic. Vì vậy, nhằm hạn chế chuyển hóa metylic, các bác sĩ truyền bia cho bệnh nhân. Lúc này, cơ thể được bổ sung etylic khiến gan ưu tiên chuyển hóa etylic, ngưng chuyển hóa metylic. Nhờ đó, các bác sĩ có thêm thời gian để lọc máu, giải độc cho bệnh nhân.

Metylic ở lâu trong cơ thể không được chuyển hóa cũng sẽ bị đào thải dần qua đường nước tiểu, làm giảm độc tố trong cơ thể. Đây là cơ sở để cứu sống bệnh nhân.

Bác sĩ Lâm chia sẻ: “Đây là phương pháp khoa học, không gây hại cho bệnh nhân. Trước khi quyết định sử dụng phương pháp này, chúng tôi cũng chịu áp lực, đặc biệt là với người nhà bệnh nhân Nhật. Tuy nhiên, vì vợ của bệnh nhân cũng làm trong ngành y, trong hoàn cảnh bệnh nhân đang nguy kịch nên khi chúng tôi đưa ra phương pháp điều trị như thế, người nhà bệnh nhân lúc đầu có chút hoài nghi nhưng sau cũng được thuyết phục, chấp nhận…

Cách điều trị tốt nhất cho bệnh nhân lúc này là sử dụng rượu etylic tinh chế truyền trực tiếp vào đường tĩnh mạch giống như thuốc. Tuy nhiên, khi xảy ra sự việc chúng tôi không thể mua loại rượu này ngoài thị trường. Hơn thế, việc đảm bảo rượu chỉ chứa etylic hay có thêm metylic rất khó xác định. Ngoài ra, tình trạng của bệnh nhân khi đó gặp biến chứng của ngộ độc rất nặng nề, xuất huyết chảy máu đường tiêu hóa.

Khi các bác sĩ đặt ống vào dạ dày, máu đã trào ra. Quyết định này cũng gây nhiều khó khăn hơn cho bác sĩ trong quá trình điều trị. Do lượng nước lớn đưa vào cơ thể trong thời gian ngắn, các bác sĩ phải theo dõi, kiểm soát toàn bộ cân bằng nước, các chất khác nước. Vì giải pháp tình thế, chúng tôi không còn cách nào khác. Phương pháp cấp cứu bệnh nhân này tôi đã đọc trên các tài liệu nước ngoài từ lâu nên khi đó mạnh dạn thực hiện. Cách tối ưu nhất không có, tôi phải quyết định nhanh dùng cách kém hiệu quả hơn là sử dụng bia. Chúng tôi không có nhiều thời gian để đắn đo, tin vào những gì mình biết, làm hết sức có thể để cứu sống bệnh nhân của mình”.

Chị Lê Thị Ái Sương (vợ của bệnh nhân Nguyễn Văn Nhật) kể lại: 4h sáng 25/12/2018, chồng tôi được đưa vào bệnh viện trong tình trạng rất nguy kịch. Tôi rất lo sợ sẽ không qua khỏi. Khi nghe bác sĩ nêu phương án điều trị là sẽ đưa bia vào đường tiêu hóa của chồng, tôi ngớ người, không tin và rất bất ngờ. Nhưng khi được giải thích cụ thể, tôi đồng ý và đi mua bia”. Chị Sương đã mua tổng cộng 20 lon bia. Mất khoảng 12h để các bác sĩ truyền hết 15 lon bia vào đường tiêu hóa của anh Nhật.

Được biết kết quả kiểm tra mẫu bệnh phẩm của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Quảng Trị cho thấy hàm lượng methanol (metylic) trong mẫu máu bệnh nhân Nhật là 2.100 mg/lít, vượt hơn 10 lần ngưỡng gây ngộ độc. Vì methanol là cồn công nghiệp giá rẻ lại có mùi vị khó phân biệt với rượu ethanol nên nhiều gian thương đã pha methanol vào rượu để kiếm lời. Hậu quả là có rất nhiều người ngộ độc, thậm chí tử vong vì hành vi gian lận nguy hiểm này.

Vợ chồng anh Nhật

Uống bia có thể giải rượu?

Vụ việc dùng bia để hóa giải rượu trên đã gây ra “tiếng vang” trong giới ăn nhậu cả nước. Nhiều đệ tử lưu linh còn nói đùa rằng: “Để đảm bảo sức khỏe, nhỡ có nhậu rượu say, chỉ cần uống… 15 lon bia là khỏe”. Với những người ít tìm hiểu sự việc theo cách khoa học thì họ tin việc uống bia để hóa giải rượu là… có thật và đây là phương pháp giải rượu chỉ có ở Việt Nam. Tuy nhiên cần phải hiểu rõ là các bác sĩ đã dùng bia (ethanol liều lượng thấp) để xử lý với bệnh nhân ngộ độc methanol chứ không phải là ngộ độc rượu thông thường (ethanol). Và phương pháp dùng ethanol để xử trí ngộ độc methanol đã được Bộ Y tế xây dựng phác đồ từ năm 2015.

Phác đồ điều trị của Bộ Y tế cũng lưu ý: Ethanol nên dùng ở các bệnh nhân sẽ và đang được lọc máu liên tục hoặc trong thời gian chờ đợi lọc máu thẩm tách, để ngăn chặn quá trình chuyển hóa gây độc tiếp diễn của methanol trong khi chưa được loại bỏ khỏi cơ thể.

Tuy ethanol hiệu quả, rẻ tiền nhưng có một số tác dụng phụ (tác dụng trên thần kinh trung ương, hạ đường huyết, rối loạn nước điện giải. Chế phẩm ethanol tĩnh mạch dễ dùng cho bệnh nhân hơn, dễ theo dõi và điều chỉnh liều hơn ethanol đường uống. Và trong trường hợp kể trên, các bác sĩ đã áp dụng giải độc methanol cho bệnh nhân bằng cách sử dụng ethanol đường uống (sử dụng ethanol có trong bia).

Cục Quản lý Khám chữa bệnh quy định dùng rượu uống (chọn loại an toàn, có ghi rõ độ cồn), pha loãng thành rượu có nồng độ 20% (1 ml chứa 0,16 gram ethanol) và cho liều ban đầu 4ml/kg để uống hoặc nhỏ giọt vào sonde dạ dày, khi uống có thể pha thêm đường hoặc nước quả. Sau liều ban đầu này có thể cho uống liều duy trì, bằng khoảng 1/10 liều ban đầu.

Trong quá trình sử dụng ethanol đường uống, các bác sĩ cần theo dõi nồng độ ethanol trong máu (nếu có điều kiện), duy trì 100-150mg/dL. Theo dõi tri giác, nôn, uống thuốc, tình trạng hô hấp, mạch, huyết áp, đường máu, điện giải máu. Xử trí tai biến và cần đảm bảo bệnh nhân được cung cấp đủ glucose.

Như vậy cũng đủ thấy rằng quy trình giải độc rượu methanol bằng bia hoặc rượu ethanol pha loãng không hề đơn giản như mọi người nghĩ. Bệnh nhân phải được theo dõi nghiêm ngặt và kết hợp với việc lọc máu. Còn nếu không thể lọc máu thì lượng  methanol trong cơ thể đào thải qua bài tiết rất thấp. Sau khi chuyển hóa hết lượng bia tiếp vào, gan sẽ tiếp tục chuyển hóa methanol thành andehit formic làm ngộ độc cơ thể.

Các bác sĩ cho biết, yếu tố then chốt để hóa giải rượu độc là lọc máu, bia chỉ đóng vai trò trì hoãn gan chuyển hóa chất độc mà thôi. Bình thường một người uống 15 lon bia cũng có thể bị ngộ độc rồi. Nhưng tại sao một bệnh nhân đã ngộ độc rượu, “uống” thêm 15 lon bia nữa lại tỉnh? Đó chỉ có thể là do lọc máu. Chính vì thế, người dân không nên lan truyền thông tin uống bia để giải rượu, vì vậy sẽ dễ gây hiểu lầm và ảnh hưởng có hại đến sức khỏe.

THÁI HUY

Bình luận