Công lý làm sao thực thi khi bị cáo không tâm phục khẩu phục?

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 7:29 07/06/2020 |

Sự việc ông Lương Hữu Phước- bị cáo trong một vụ án hình sự, vừa nghe tuyên án buổi sáng 29/5 thì buổi chiều 29/5 đã nhảy lầu tự tử ngay tại Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước, thực sự khiến nhiều người bàng hoàng. Nhiều ngày qua, câu chuyện xung quanh cái chết của ông Lương Hữu Phước vẫn được bàn tán xôn xao ở nhiều góc độ khác nhau. Vì đâu lại xảy ra một bi kịch cay đắng như vậy?

tự tử tại tòa 2
Khu vực nơi ông Phước tự tử

Hành vi tự tử tại tòa của người đàn ông 55 tuổi – Lương Hữu Phước không giống những trường hợp khác. Có người tự tử vì nợ nần, có người tự tử vì túng quẫn, có người tự tử vì chán nản. Còn bị cáo Lương Hữu Phước tự tử tại tòa mang theo ẩn ức khó nói nên lời, ở nơi mà ông phải nhận một phán quyết khiến ông bất bình. Sau cái chết rúng động tâm can ấy, Viện Kiểm sát nhân dân Cấp cao tại TPHCM đã yêu cầu Viện KSND tỉnh Bình Phước chuyển toàn bộ hồ sơ kiểm sát vụán của bị cáo Lương Hữu Phước để xem xét lại.

Theo hồ sơ vụ án, khoảng 11h ngày 15/1/2017, sau khi uống rượu ở nhà ông Phạm Văn Tuấn tại khu phố Phước An (phường Tân Xuân, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước), ông Lương Hữu Phước đi về nhà.Đến khoảng 13h cùng ngày, ông Trần Hữu Quý gọi điện thoại cho ông Lương Hữu Phước kêu quay lại nhà ông Phạm Văn Tuấn để đổi dép, do trước đó ông Phước đi nhầm dép của người khác.

Khi ông Lương Hữu Phước quay lạithì ông Trần Hữu Quý rủ đi hát karaoke. Ông Lương Hữu Phước chở ông Trần Hữu Quý đi đến ngã tư Sóc Miên thì thấy người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm nên phải chởvề nhà ông Trần Hữu Quý để lấy. Đến trước nhà ông Trần Hữu Quý thuộc khu phố Suối Đá thì ông Lương Hữu Phước dừng xe bên lề phảiđể ông Trần Hữu Quývào nhà lấy mũ bảo hiểm, nhưng ông Trần Hữu Quý không chịu xuống xe.

Ông Lương Hữu Phước đã rẽ trái đi qua đường, thì bị xe máy do ông Lâm Tươi điều khiển (chở anh Trị Tiếp) đụng vào gây tai nạn. Ông Trần Hữu Quý phải nhập viện và hai ngày sau thì tử vong.

Lời khai nhân chứng và kết quả khám nghiệm hiện trường khẳng định xe do ông Lương Hữu Phước điều khiển đã nằm trên phần đường ngược lại. Nghĩa là ông Lương Hữu Phước quá trình đổi hướng di chuyển, đã có lỗi thiếu quan sát cẩn thận. Tuy nhiên, cả ông Lương Hữu Phước và ông Lâm Tươi đều có hơi men khi lái xe, riêng ông Lâm Tươi không có giấy phép lái xe.

Với diễn biến như vậy, cộng với tình tiết ông Trần Hữu Quý cũng có những biểu hiện không tỉnh táo lúc ngồi sau xe ông Lương Hữu Phước, thì đây là một tai nạn giao thông nằm ngoài khả năng kiểm soát của cả ba người. Lẽ ra, nên xử ông Lương Hữu Phước và ông Lâm Tươi cùng một mức án và cùng đền bù thiệt hại cho gia đình ông Trần Hữu Quý.

Luật sư Dương Vĩnh Tuyến, người bào chữa cho bị cáo Lương Hữu Phước cho biết: Ông được mời bào chữa bắt đầu từ phiên tòa phúc thẩm lần thứ nhất. Trước đó, phiên tòa sơ thẩm không có luật sư. Tại phiên tòa phúc thẩm lần thứ nhất, hội đồng xét xửđã chấp nhận hủy án sơ thẩm điều tra lại, trong đó yêu cầu làm rõ trước khi đâm vào xe ông Lương Hữu Phước, thì ông Lâm Tươi chạy ở làn đường nào, ở đâu?

Tại phiên tòa sơ thẩm lần 2 và phúc thẩm vào ngày 26/5, luật sư Dương Vĩnh Tuyến đề nghị tuyên bị cáo Lương Hữu Phước không có tội. Bởi lẽ,bị cáo Lương Hữu Phước không phải là người gây ra tai nạn, không phải tông vào người khác và không phải là người tạo ra điều kiện cho người khác gây ra tai nạn.

tự tử tại tòa 3
Ông Phước ngồi tại sân tòa trước lúc tuyên án sáng 29/5

Cũng tại phiên tòa phúc thẩm ngày 26/5, khi được hỏi ông Lâm Tươi, luật sư Dương Vĩnh Tuyến muốn làm rõ việc người này khai trước đó rằng khi ở khoảng cách chừng 50m đã thấy ông Lương Hữu Phước qua đường, nhưng khi ở khoảng cách 5m lại thấy bất ngờ? Thế nhưng, chủ tọa ngắt lời không cho hỏi.

Nghe phán quyết phải chịu 3 năm tù giam, ông Lương Hữu Phước cảm thấy uất ức vì chưa được đối xử công bằng. Trước giây phút tự chấm dứt cuộc đời mình, ông Lương Hữu Phước viết dòng cuối cùng trên Facebook cá nhân: “Nếu một cái chết của tôi làm thức tỉnh nền tư pháp tỉnh Bình Phước, thì cũng đáng lắm chớ!”. Đành rằng, quyết định của ông Lương Hữu Phước có phần nông nổi, nhưng quyết định ấy cũng là dấu hiệu tuyệt vọng của một con người về công lý. 

Tại buổi họp báo xung quanh vụ tự tử tại tòa của ông Lương Hữu Phước, đại diện hội đồng xét xử phúc thẩm vào ngày 26/5 biện luận: “Lỗi ở đây chúng ta phải xác định đó là lỗi trực tiếp gây nên cái chết cho nạn nhân. Và qua điều tra, tiến hành tất cả các thủ tục của bộ luật Hình sựcho phép, chúng tôi đã xác định được yếu tố lỗi ở đây đó là phía bị cáo đã qua đường nhưng không quan sát và điều này vi phạm vào khoản 2, điều 15 của luật Giao thông đường bộ. Việc ưu tiên đầu tiên là ưu tiên cho người lưu thông trên chiều đi của họ. Khi anh quan sát không còn thấy việc sang đường sẽ nguy hiểm thì mới được phép qua đường.

Tại phiên tòa, bị cáo cho rằng có quan sát, nhưng tất cả những lời trình bày của bị cáo, anh Lâm Tươi và người có mặt tại hiện trường thì họ trình bày rằng đây là đoạn đường thẳng, tầm nhìn không bị che khuất. Vậy nếu bị cáo đã quan sát kỹ thì không thể có việc anh Lâm Tươi ở đâu đó anh ấy nhảy ra va chạm vào cái tai nạn giao thông này được”.

Giới luật sư cho rằng, vụ án của bị cáo Lương Hữu Phước có nhiều điểm phải được cân nhắc lại. Thứ nhất, hội đồng xét xử phải đưa ra nhận định ông Lương Hữu Phước có được sang đường tại đoạn đường xảy ra tai nạn hay không, câu trả lời ở đây là ông Lương Hữu Phước được quyền sang đường, nhưng bản án chưa có nội dung này là một thiếu sót.

Thứ hai, đoạn đường xảy ra tai nạn là đoạn đường thẳng, không bị che khuất tầm nhìn, người điều khiển xe cùng chiều là ông Lâm Tươi có nghĩa vụ quan sát và tuân thủ quy tắc an toàn, nhưng chưa được tòa án đưa vào bản án để xác định Lâm Tươi có lỗi khi điều khiển phương tiện hay không, cũng là một thiếu sót.

tự tử tại tòa 1
Ảnh chụp vụ tai nạn giao thông liên quan tới bị cáo Phước

Thứ ba, trong khi điều khiển xe, ông Lâm Tươi có sử dụng rượu nồng độ cồn vượt quá quy định nhưng tòa án không đưa chi tiết đó vào bản án để xác định trách nhiệm của ông Lâm Tươi là chưa thuyết phục. Ngoài ra, cần phải giám định tốc độ xe, nồng độ cồn của ông Lâm Tươi có ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, điều khiển xe bảo đảm an toàn hay không. Nếu chạy tốc độ chậm thì khả năng gây tai nạn chết người như thế nào, đã trưng cầu giám định hay chưa, vì sao không có vết thắng xe của ông Lâm Tươi tại hiện trường cũng như trong biên bản hiện trường?

Thẩm phán Lê Hồng Hạnh – Chủ tọa phiên tòa phúc thẩm rất dõng dạc tuyên bố hội đồng xét xử đã làm đúng chức phận, và nhấn mạnh: “Chúng tôi là những người làm pháp luật nên nhận thức được yêu cầu đầu tiên là phải thượng tôn pháp luật, phải bảo vệ bằng được quyền con người, quyền công dân”.

Có thể bà Lê Hồng Hạnh và các đồng sự đã làm đúng chức phận, nhưng chưa chắc đã làm đủ trách triệm của những người đại diện pháp luật. Sinh mạng là thứ quý giá nhất, một bị cáo chọn cái chết bẽ bàng – tự tử ngay tại tòa thay vì chọn chấp hành bản án, thì có lẽ vẫn còn vướng mắc đáng suy tư, đáng âu lo, đáng xót xa. Một phán quyết phải chặt chẽ về lý và khoan dung về tình, thì mới đạt được giá trị trong sáng về đạo. Câu hỏi quan trọng nhất để kết thúc một bản án là “bị cáo có tâm phục khẩu phục không?”, chứ không phải “bị cáo đã nhận tội chưa?”, thì mới mong người khuất được an nghỉ và người sống được an lòng.

Công lý không thể phát huy tác dụng, khi bị cáo chối bỏ cuộc đời vì không tâm phục khẩu phục. Và những tiếng thở dài ở lại nhân gian day dứt khôn nguôi.

Tâm Huyền

Bình luận

Bạn có thể quan tâm