Xét xử ông Nguyễn Thành Tài: Bi kịch đất đai và sự ngã ngựa của quan chức

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 5:12 02/10/2020 |

Tòa án Nhân dân TPHCM đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án ”vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” liên quan đến cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TPHCM – Nguyễn Thành Tài, một lần nữa cho thấy lĩnh vực đất đai đang là “vũng lầy” khiến không ít quan chức ngã ngựa. Làm sao để giảm thiểu những bi kịch tương tự, là điều khiến dư luận băn khoăn.

ông Nguyễn Thành Tài 2
Cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM – Nguyễn Thành Tài

Nhìn hình ảnh ông Nguyễn Thành Tài – cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TPHCM tại phiên tòa xét xử vụ án chuyển đổi đất công trái phép, những ai từng quen biết và làm việc với vị cựu lãnh đạo này đều không tránh khỏi giật mình. Tuổi già sầm sập đến trong cảnh “nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại” khiến ông Nguyễn Thành Tài tiều tụy hơn cái tuổi 68. Thập niên đầu của thế kỷ 20, ông Nguyễn Thành Tài là một gương mặt lãnh đạo nổi bật tại TPHCM. Trưởng thành từ lực lượng Thanh niên Xung phong những năm đầu thống nhất đất nước, ông Nguyễn Thành Tài đi lên từ cán bộ cơ sở.

Ông Nguyễn Thành Tài rất xông xáo và thân thiện trong các hoạt động bài trừ tệ nạn xã hội và xây dựng nếp sống văn minh, đúng như ông bộc bạch trước tòa án: “Không phải than nghèo kể khổ, 6h sáng tôi phải rời khỏi nhà, 7h30-8h tối mới rời khỏi cơ quan. 9h tôi mới dùng cơm tối xong, xử lý hồ sơ và đọc các tài liệu đến 12h hoặc 12h30 đêm mới hết công việc. Tôi không phải là con người hoàn hảo nên không tránh được sơ suất, sai sót trong quá trình tác nghiệp!”

Thế nhưng, sau khi ông Nguyễn Thành Tài nghỉ hưu thì cơ quan chức năng lại phát hiện vụ án hô biến đất công số 8-12 Lê Duẩn ngay khu vực trung tâm đô thị lớn nhất phương Nam thành sở hữu tư nhân. Ông Nguyễn Thành Tài có cuộc sống bình thường như bao công chức khác, với một ngôi nhà nhỏ trong một con hẻm ở quận 4 – TPHCM. Từ khi rời khỏi cương vị quản lý, ông Nguyễn Thành Tài vẫn đi thỉnh giảng cho các lớp đào tạo cán bộ. Vì vậy, sự ngã ngựa của ông Nguyễn Thành Tài, không có cách nào giải thích khác phù hợp hơn, chính là bi kịch đất đai. Và câu chuyện đoạn kết bẽ bàng của cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TPHCM, không phải hiếm hoi và càng không phải duy nhất.

Khu đất vàng 8-12 Lê Duẩn, có tổng diện tích hơn 4.800 m2, vốn thuộc sở hữu Nhà nước, giao cho 4 đơn vị của Bộ Công thương sử dụng. Ngày 20/11/2007, UBND TPHCM có chủ trương phê duyệt cho phép đầu tư xây dựng khách sạn và một phần trung tâm thương mại. Viện kiểm sát nhân dân TPHCM cáo buộc bà Lê Thị Thanh Thúy (Giám đốc Công ty Hoa Tháng Năm) đã dùng quan hệ tình cảm cá nhân, tác động đến ông Nguyễn Thành Tài ký nhiều văn bản, sau đó chỉ đạo cấp dưới thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước liên quan khu nhà đất trên.

Lý giải điều này, ông Nguyễn Thành Tài cho biết đề án thu hồi đất để xây khách sạn khởi phát từ năm 2007, kéo dài đến 2011.Khi đó Công ty quản lý kinh doanh nhà TPHCM (mà giám đốc là Nguyễn Thị Thu Thủy hiện nay đã lẩn trốn, bị phát lệnh truy nã) đang được giao quản lý khu đất báo cáo không đủ vốn và ông Nguyễn Thành Tài không muốn áp lực vốn là nguyên nhân chính khiến dự án trì hoãn nên cho phép tư nhân nhảy vào đầu tư.

Về việc góp vốn để triển khai dự án ban đầu, ông Nguyễn Thành Tài trình bày Công ty Quản lý kinh doanh nhà TPHCM góp 50%, 4 công ty của Bộ Công Thương góp 50%. Tuy nhiên, Công ty Quản lý kinh doanh nhà TPHCM không đủ vốn nên chỉ đóng 20%, và để 30% còn lại cho Công ty Hoa Tháng Năm tham gia. Được tạo điều kiện, tất cả liên doanh thành lập công ty chung lấy tên là Lavenue do bà Lê Thị Thanh Thúy làm chủ tịch, phụ trách thực hiện dự án ở khu đất 8-12 Lê Duẩn. Ông Nguyễn Thành Tài thừa nhận bản thân biết việc làm của mình không đúng. Tất cả chỉ đạo, quyết định của ông trái với quyết định 09 của Thủ tướng, nhưng biện hộ rằng“trong bối cảnh tình hình kinh tế suy thoái, bất động sản đang đóng băng, đấu giá không khả thi nên chỉ định giao đất”.

ông Nguyễn Thành Tài 1
Khu đất vàng 8 – 12 Lê Duẩn

Ngoài khu đất vàng 8-12 Lê Duẩn, ông Nguyễn Thành Tài – cựu Phó Chủ tịch thường trực UBND TPHCM còn liên quan đến một dự án khác vừa được Bộ Công an hoàn tất kết luận điều tra, để đề nghị Viện kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố. Đó là vụ án đại gia địa ốc Dương Thị Bạch Diệp có hành vi“Lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong vụ hoán đổi tài sản công” tại Trung tâm ca nhạc nhẹ thuộc Sở Văn hóa TP.HCM.

Theo kết luận điều tra, vào năm 2007, Trung tâm ca nhạc nhẹ (trụ sở tại 185 Hai Bà Trưng, quận 3, TP.HCM) xuống cấp nên đơn vị này liên hệ với Công ty Diệp Bạch Dương do bà Dương Thị Bạch Diệp là đại diện theo pháp luật, để hợp tác đầu tư và nâng cấp trụ sở.Bà Dương Thị Bạch Diệp đã đề nghị hoán đổi để xây dựng trụ sở mới cho Trung tâm ca nhạc nhẹ tại khu đất số 57 Cao Thắng- quận 3. Đổi lại, mặt bằng số 185 Hai Bà Trưng sẽ nhượng lại cho Công ty Diệp Bạch Dương để hợp khối với số 179-181-183 Hai Bà Trưng, phục vụ nhu cầu xây dựng khách sạn 5 sao. Đề nghị này được phía Trung tâm ca nhạc nhẹ chấp thuận.

Cơ quan điều tra nhận định, cựu Phó chủ tịch UBND TPHCM – Nguyễn Thành Tài dù không phụ trách việc xử lý, sắp xếp lại tài sản Nhà nước, nhưng bị can đã ký văn bản chấp thuận cho hoán đổi tài sản 185 Hai Bà Trưng và tài sản 57 Cao Thắng. Bộ Công an nêu lý do khởi tố: “Bị can Nguyễn Thành Tài không sát sao chỉ đạo kiểm tra, xác minh điều kiện pháp lý của nhà đất 57 Cao Thắng, không phát hiện nhà đất đã bị thế chấp, bị bà Dương Thị Bạch Diệp lừa, dẫn đến gây thất thoát tài sản Nhà nước 352 tỷ đồng”.

Từ xưa, xuất phát từ nền văn minh nông nghiệp, người Việt vẫn có quan niệm coi trọng phương tiện sản xuất là đất đai. Cái tài sản gắn bó máu thịt “miếng đất cắm dùi” cứ nảy nở dần, thay đổi dần theo sự phát triển. Bằng thái độ quan sát con người thì sinh ra thêm chứ đất đai không sinh ra thêm được, nên đất đai được thần thánh hóa trên thị trường với phương châm “mua vàng thì lỗ, mua thổ thì lời”. Người người điên lên vì đất đai và quan chức cũng bị xoáy vào cuộc tranh đoạt đất đai.

Không phải ngẫu nhiên, trong buổi làm việc với Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 16/9, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình đánh giá: “Cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với người chủ mưu, cầm đầu, người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt hoặc làm thất thoát lớn tài sản của Nhà nước. Đồng thời, chú ý áp dụng các biện pháp kê biên, phong tỏa tài khoản, tài sản của các đối tượng phạm tội nhằm tránh việc tẩu tán tài sản. Việc điều tra, truy tố những người phạm tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng đất đai thường khó phát hiện hơn những người phạm tội khác; có nơi còn có biểu hiện sợ mất thành tích, mất cán bộ nên không xử lý, thậm chí che giấu vi phạm”.

Bi kịch đất đai đang xảy ra ở khắp mọi nơi. Đất đai càng có giá trị thì bi kịch càng thảm khốc. Biến đất công thành đất riêng, biến đất nông nghiệp thành đất thổ cư, biến đất tranh chấp thành đất hợp pháp… đều gây ra những xáo trộn đớn đau và ê chề cho cộng đồng. Rất nhiều đại gia xuất hiện nhờ sự tăng vọt của thị trường đất đai, và cò đất bỗng dưng tồn tại như một thứ nghề đầy kiêu hãnh.

Sự thay đổi sở hữu hoặc sự thay đổi công năng của đất đai mang lại lợi nhuận rất lớn, do đó quan chức có quyền quyết định ở lĩnh vực đất đai luôn được săn đón, được cung phụng, được lôi kéo. Nếu quan chức không biết tu dưỡng và không được đặt trong sự kiểm tra thường xuyên và sự giám sát nghiêm khắc, thì tai ương khó tránh khỏi.

Muốn đất đai tiếp tục phục vụ con người và giảm thiểu bi kịch cá nhân lẫn bi kịch tập thể, thì các cấp lãnh đạo phải biết quản lý đất đai bằng bàn tay sắt và bàn tay sạch.

Gia Quan

Bình luận

Bạn có thể quan tâm