fbpx

Xử lý tử tù bằng lá ngón có phải chuyện đùa?

Đăng lúc: 6:56 13/05/2019 -

Cử tri nói: “Chỉ cần 11 lá ngón là thi hành án xong rồi”. Ai nghe qua cũng bật cười. Thế nhưng, xử lý tử tù bằng lá ngón, có phải chuyện đùa không?

Việc tử hình bằng lá ngón đang gây ra nhiều tranh cãi
Việc tử hình bằng lá ngón đang gây ra nhiều tranh cãi

Tại buổi tiếp xúc Đại biểu Quốc hội, một cử tri Hà Nội cho rằng, xử lý tử tù bằng cách tiêm thuốc độc như hiện nay rất tốn kém vì số lượng tử tội không nhỏ. Đồng thời, để tiết kiệm ngân sách, cử tri này mạnh dạn đề xuất: “Tại sao chúng ta không dùng phương pháp rất đơn giản và hiệu quả nhất là lá ngón. Dùng lá ngón, hình phạt tự tử tù phải ăn, chỉ cần 11 lá ngón là thi hành án xong rồi”.

Trước hết, phải khẳng định, đề xuất của cử tri Hà Nội xuất phát từ động cơ tốt đẹp, hướng đến lợi ích chung cho cộng đồng. Bởi lẽ, theo giải thích có vẻ hợp tình hợp lý thì tiêm thuốc độc phải chi ra rất nhiều tiền, mà lượng tử tù tồn đọng tương đối lớn gây nghi ngờ xã hội.

Lá ngón vốn mọc dại ở vùng Tây Bắc, có thể trưng dụng để thay thế! Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn người Việt Nam, chưa từng biết đến lá ngón có hình dạng ra sao. Vì vậy, ý tưởng dùng lá ngón để khỏi phải dùng thuốc độc, dù rất đột phá nhưng không thể dễ thực thi.

Nói một cách sòng phẳng, từ lâu lá ngón đã không còn xuất hiện trong các y thư ở nước ta. Điều đó không khó hiểu, vì theo đà văn minh của nhân loại, những kỹ năng dùng độc dược càng ngày càng bị loại bỏ và bị lãng quên. Hiện nay, chỉ có những người am hiểu về Đông y hoặc những người rất thông thạo địa bàn rừng núi biên giới phía Bắc mới có thể nhìn thấy và nhận dạng cây lá ngón.

Còn đại bộ phận những ai mê phim kiếm hiệp hoặc truyện kiếm hiệp, chỉ có thể tạm hình dung lá ngón chính là đoạn trường thảo mà nhiều ác nhân sử dụng để triệt hạ đối thủ chốn giang hồ.

Đoạn trường thảo hoặc lá ngón, từng được các y thư cổ điển xem là loại độc dược đáng sợ bậc nhất. Dựa theo các tài liệu còn lưu lại của những người nghiên cứu Đông Y thì đây là một loại dây mọc leo, thân và cành không có lông, trên thân hơi có khía dọc. Lá mọc đối, hình trứng thuôn dài, hơi hình mác, đầu nhọn, phía cuống nhọn hoặc hơi tù, mép nguyên, bóng nhẵn, dài 7-12 cm, rộng 2,5-5,5 cm.

Cử tri Hà Nội cho rằng, xử lý tử tù bằng cách tiêm thuốc độc như hiện nay rất tốn kém vì số lượng tử tội không nhỏ (ảnh minh họa)
Cử tri Hà Nội cho rằng, xử lý tử tù bằng cách tiêm thuốc độc như hiện nay rất tốn kém vì số lượng tử tội không nhỏ (ảnh minh họa)

Hoa mọc thành chùm ở đầu cành hay ở kẽ lá. Cánh hoa màu vàng. Mùa hoa tháng 6, 8, 10. Quả là một nang, màu nâu hình thon, dài 1 cm, rộng 0,5 cm. Hạt nhỏ, quanh mép có rìa mỏng màu nâu nhạt, hình thận. Sở dĩ lá ngón có tên đoạn trường thảo, vì người trúng độc đau đớn như đứt từng khúc ruột cho đến chết!

Với sự phân tích của y học hôm nay, thì lá ngón có khả năng giết người vì có chứa chất alkaloid. Mỗi cây đoạn trường thảo đều có chất alkaloid từ gốc đến ngọn. Thành phần alkaloid đậm đặc nhất nằm ở rễ và lá của đoạn trường thảo. Do chẳng mấy ai đào rể để uống, nên độc tính của đoạn trường thảo được quy kết ở… lá. Chất alkaloid trong lá ngón được hấp thụ rất nhanh qua đường tiêu hóa.

Chỉ cần khoảng thời gian 30 phút thì người ăn lá ngón không thể nào cứu chữa. Y học hôm nay đã chứng minh thành phần alkaloid trong lá ngón là những hợp chất hữu cơ có chứa dị vòng nitơ, có tính bazơ. Chất alkaloid có hoạt tính sinh lý rất cao đối với cơ thể con người và động vật, nhất là đối với hệ thần kinh. Lượng alkaloid chiết xuất từ 3 lá ngón cũng đủ để lấy đi tính mạng một con người có thể trạng vạm vỡ!

Cử tri Hà Nội bảo “chỉ cần dùng 11 lá ngón là xong” hoàn toàn đúng về mặt… dùng độc. Thế nhưng, thi hình án tử hình mà dùng đến lá ngón thì buồn cười quá. Đứng trên góc độ thiện chí lắng nghe ý kiến cử tri, ông Phạm Văn Hòa – Ủy viên Ủy ban Pháp luật Quốc hội, chia sẻ: “Có thể thấy chi phí cho mỗi ca tử hình bằng tiêm thuốc độc tốn kém và lượng tử tù hiện tồn đọng còn nhiều nên cử tri Hà Nội lo lắng, đề xuất xử tử hình bằng lá ngón cho tiết kiệm, nhanh chóng.

Với đề xuất này, chúng ta rất hoan nghênh, ghi nhận nhưng các nhà khoa học, cơ quan quản lý sẽ cần phải xem xét rất kỹ càng, thậm chí, có thể xây dựng các nghiên cứu, đánh giá cụ thể, toàn diện, khách quan để xem có thể áp dụng hay không áp dụng. Tuy nhiên, áp dụng tử hình bằng lá ngón lại khác, bởi phải đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật, tính nhân văn, nhân đạo. Chưa kể, nhiều vấn đề khác cũng được đặt ra là nếu dùng cho tử tù thì bao nhiêu lá cho đủ, các lá dùng như thế nào, lá to hay lá nhỏ, lá non hay già và các khu vực không có lá ngón phải làm thế nào, bào chế chất độc từ đây ra sao… để có thể gây ra cái chết cho tử tù.

Thậm chí, cũng phải đặt ra trường hợp, nếu tử tù ăn lá ngón mà không chết, vẫn sống thì tính thế nào… Do đó, chúng ta không nên áp dụng ngay theo đề xuất này mà cần có nghiên cứu, đánh giá cụ thể”.

Đành rằng, tử tù là đối tượng phải loại bỏ khỏi cuộc sống nhân quần, nhưng xu hướng đối xử nhân đạo với tử tội cũng được thay đổi dần theo thời gian. Ở nước ta, việc xử lý tử tội bằng hình thức đưa ra pháp trường xử bắn đã được chuyển sang hình thức tiêm thuốc độc. Cách này nhân văn hơn và ít gây hoảng loạn cho tử tội cũng như thân nhân của tử tội. Có điều, thuốc độc luôn nằm trong danh sách khống chế kỹ lưỡng của các hãng dược phẩm và được cộng đồng quốc tế giám sát rất chặt chẽ.

Mỗi liều thuốc độc để tiêm cho tử tội vẫn có giá tiền khoảng 100 triệu đồng. Nếu làm phép tính bằng đầu óc một kế toán thì số tiền hàng năm chi cho việc xử lý tử tội cũng là một khoản ngân sách không nhỏ. Tuy nhiên, khi một người rời khỏi thế gian, thì dù kẻ ấy là tội phạm, cũng không ai nỡ chi li về kinh tế. Nếu thay thuốc độc bằng lá ngón thì sẽ ra sao? Rẻ hơn ư? Chưa chắc, vì việc tìm kiếm lá ngón không đơn giản.

Ngược lại, đưa lá ngón cho tử tội ăn thì… khác gì kéo dài thêm sự sợ hãi. Sự phản ứng của con người khi đối diện cái chết rất quyết liệt. Tử tội không chịu ăn lá ngón, thì phải cưỡng chế… nhét lá ngón vào miệng chăng? Lại giằng co, lại vũ lực với tử tội phút cuối, thì chẳng hay ho gì. Ngay tại Trung Quốc, khái niệm về đoạn trường thảo phổ biến hơn lá ngon ở Việt Nam, thì họ cũng không áp dụng với tử tội.

Thi hành án tử hình bằng lá ngón, là một đề xuất báo tạo, nhưng không thể thực hiện một cách tùy tiện trong bối cảnh hội nhập. Luật sư Đặng Văn Cường (Văn phòng Luật sư Chính pháp, Hà Nội) lý giải: “Đề xuất tử hình bằng lá ngón không có tính khả thi bởi không thể hiện được tính nhân văn và không theo quy luật chung của thế giới ngày nay. Cùng với sự phát triển của xã hội, Việt Nam sẽ giảm dần tính chất hà khắc của hình phạt, tiến tới bỏ án tử hình ở nhiều loại tội và thể hiện tính nhân đạo trong áp dụng hình phạt”.

Nhiều người bị xử tử hình vì gây ra án mạng cho người khác
Nhiều người bị xử tử hình vì gây ra án mạng cho người khác

Đành rằng, tử tội đang chờ thi hành án còn nhiều, nhưng chấm dứt số phận một con người thì không thể không tính đến những yếu tố vị tha hơn và khéo léo hơn. Nếu dùng lá ngón mà giảm được tử tội thì… may mắn cho chúng sinh. Thế nhưng, hãy nhớ rằng, phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, phòng cháy luôn tốt hơn chữa cháy. Vấn đề là phải có biện pháp răn đe và biện pháp chấn chỉnh để đất nước càng ngày càng ít tội phạm hơn, chứ không thể để phát sinh nhiều tử tội rồi cầu viện… lá ngón!

Nói đi phải nói lại, hình ảnh lá ngón sở dĩ phổ biến cả nước vì câu chuyện lá ngón từng được nhà văn Tô Hoài đưa vào tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” giảng dạy trong trường học. Hình ảnh lá ngón xuất hiện ba lần trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” thông qua nhân vật Mị. Sự khốn khổ, sự bế tắc khiến một cô gái vùng cao xinh đẹp và lương thiện như Mị phải nghĩ đến lá ngón để kết thúc số phận đắng cay của mình. Cách đây hơn 60 năm, nhà văn Tô Hoài viết: “Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa”. Bây giờ, thời đại đã khác, hãy cứ để lá ngón nằm yên trong văn chương, chứ đừng đưa lá ngón ra đời thường./.

Tâm Huyền

Bình luận