fbpx

Cách chữa bệnh của người già vào mùa Thu

Đăng lúc: 8:52 20/09/2019 -

Người già thường bị đau gối, cứng khớp, bệnh cũ tái phát v.v… Để khắc phục những căn bệnh của người già vào mùa Thu này không quá khó.

bệnh mùa thu của người già 3
Vào mùa Thu, người già thường gặp nhiều các bệnh “ôn táo”

Vào mùa Thu, thời tiết thay đổi chóng mặt. Sáng có thể se lạnh, trưa nắng nóng nhức nhối, đến tối trời dịu mát, đêm lại trở lạnh. Thời tiết thay đổi thất thường khiến cho hệ miễn dịch của con người luôn phải thích nghi với những thay đổi này. Nếu không có đủ sức đề kháng, chúng ta rất dễ bị ốm, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.

Vào buổi tối, thời tiết vẫn khá oi bức khiến nhiều người bật quạt thật to trước khi đi ngủ. Thế nhưng đến gần sáng nhiệt độ giảm, nếu không giảm quạt hoặc đắp chăn, che kín cổ thì rất dễ bị viêm họng, ho. Mùa Thu thời tiết hanh khô khiến cơ thể bị mất nước khi ngủ. Lúc này khả năng tuần hoàn máu hoạt động kém hơn nên rất dễ mắc bệnh, đau người khi ngủ dậy.

Ở người cao tuổi, hệ thống xương khớp đã bị thoái hóa, hình thành các mẩu xương, gai xương gây chèn ép vào màng khớp gây ra viêm, tràn dịch khớp hoặc sưng tấy. Khi gặp thời tiết thất thường, tuần hoàn máu hoạt động kém hơn nên tần suất các cơn đau viêm khớp gối trở nên nặng hơn và nhiều hơn.

Vào mùa Thu, người có tuổi thường bị đau khớp gối. Đó là do thời tiết thay đổi đột ngột. Sự chênh lệch thời tiết khiến cơ thể không kịp thích ứng. Không khí lạnh ban đêm thường khiến cho vùng chân chúng ta bị lạnh hơn các vùng cơ thể khác, khiến mạch máu ở chân bị co lại, khiến máu đến các khớp bị hạn chế, trong đó có khớp gối. Khi đó, sụn khớp và các màng hoạt dịch không có máu nuôi dưỡng nên bị kích thích, gây nên đau nhức.

Hơn nữa, ở người cao tuổi, các mạch máu dễ bị lão hóa, chúng không co bóp và chuyển động nhịp nhàng như lúc còn trẻ, lưu lượng máu đến khớp cũng vì vậy mà ít dần đi. Bởi thế vào thời điểm giao mùa, nếu người cao tuổi không đủ ấm, nhà ở không kín gió, chứng đau nhức khớp gối rất dễ xảy ra.

bệnh mùa thu của người già 5
Vào mùa Thu, người có tuổi thường bị đau khớp gối

Ngoài ra, nhiều người thường có thói quen ít vận động vào trời lạnh, đặc biệt là người cao tuổi. Điều này càng làm giảm lưu thông khí huyết tại khớp gối, từ đó dẫn đến tình trạng đau mỏi, thúc đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp.chứng đau khớp gối ở người già

Để khắc phục đau khớp ở người cao tuổi, vào mùa Thu nên mặc quần ngủ loại mỏng, thoáng để giữ ấm chân khi ngủ. Trước khi rời khỏi giường vào buổi sáng, chúng ta cần tập co duỗi các khớp, trong đó có khớp gối, để giảm bớt cảm giác tê cứng. Bất kỳ khi nào rảnh rỗi, chúng ta nên dùng lòng bàn tay chà xát, xoa bóp quanh khu vực gối để tăng cường máu lưu thông, giúp khớp gối hoạt động tốt hơn.

Một số biểu hiện bệnh thường gặp vào mùa Thu của người già là những cơn ho khan kéo dài, uống kháng sinh vẫn không khỏi. Với người trung niên trở lên dễ bị đau cổ, vai gáy. Người già thường bị đau gối, cứng khớp, bệnh cũ tái phát v.v… Để khắc phục những căn bệnh của người già vào mùa Thu này không quá khó.

Mùa Thu thường hay phát sinh những chứng bệnh do “thu táo” gây nên. Thu táo (sự khô trong mùa Thu) hay gây ra những bệnh biến ở tạng Phế. Phế là tạng rất nhạy cảm, không chịu được độ ẩm quá cao (thấp tà) cũng không chịu được thời tiết quá khô ráo (táo tà).

Trước tiết Trung Thu, nhiệt độ không khí nói chung vẫn còn cao, sang đến tháng 8 mà nắng vẫn gắt. Nhiệt cộng với táo thường tạo nên một thứ bệnh tà mà người xưa gọi là “ôn táo”. Ôn táo là do cảm phải cái khí nắng nực hanh khô của mùa Thu, làm tổn thương tạng phế, gây nên những triệu chứng như đau đầu, phát sốt, đau họng, ho khan không có đờm hoặc khạc ra đờm loãng dính, miệng khô, ngực đầy, da thịt khô sáp, khát nước…

bệnh mùa thu của người già 6
Đau lưng, mỏi vai gáy… là một số bệnh phổ biến của người già khi vào mùa Thu

Khi này cần ăn nhiều những thứ ấm nóng, hạn chế tối đa những thứ đồ lạnh, đồ sống, hoa quả có tính mát. Các thứ này gây tổn thương cho tì vị là các bộ phận tiêu hóa, dễ gây đau bụng đi ngoài. Tỳ vị tổn hại làm ảnh hưởng tới phế, sẽ gây ho. Ví như về mùa hạ, các loại dưa như dưa hấu, dưa chuột, dưa gang… là thực phẩm tốt vì có tác dụng thanh nhiệt tiêu thử mạnh, nhưng sau tiết lập thu thì bất luận loại dưa nào dù ngon đến mấy cũng không nên ăn nhiều vì dễ làm cho dương khí của tỳ vị hư hao. Sách thuốc cổ đã viết: “Thu qua hoại đỗ” (mùa Thu ăn dưa thì có hại cho đường tiêu hóa).

Đầu mùa Thu nên chọn những thứ có tính mát để thanh nhiệt dưỡng âm, sinh tân dịch như củ cải, giá đỗ, củ đậu, ngó sen, khoai sọ, khoai môn, củ từ, mía, lê, táo, hồng xiêm, nho, trứng vịt, thịt thỏ, tiểu mạch, bách hợp, trà mạch môn… Vào giai đoạn cuối mùa thu nên dùng những thực phẩm có tính bình hòa như củ mài, vừng, mộc nhĩ, sò, gà ác, sữa bò, mật ong, nước dâu, kỷ tử, hà thủ ô…

Mùa Thu nên ăn nhiều các loại cháo như cháo hạt sen, cháo hồng táo gạo nếp, cháo đường phèn… Đối với người cao tuổi, vào mùa Thu món ăn sáng tốt nhất là cháo. Cháo có tác dụng dưỡng vị, lợi cách, sinh tân, dễ tiêu hóa thúc đẩy sự thay cũ đổi mới trong cơ thể, làm cho người ta cảm thấy sảng khoái. Những món cháo có thêm mộc nhĩ, vừng (mè), hoặc thêm một số vị thuốc như bách hợp, táo đỏ, sinh địa, hạnh nhân… là những món bổ dưỡng, rất tốt trong mùa Thu.

Theo học thuyết Ngũ hành thì mùa Thu thuộc hành kim, và tạng phế trong ngũ tạng cũng thuộc kim. Như vậy, hành kim và phế bị quá vượng, mất cân bằng dẫn đến các bệnh ho, bệnh đại tràng, đại tiện táo… Chính vì thế, vào mùa Thu không nên ăn các món bổ phổi, bổ phế. Theo thuyết Ngũ hành, món ăn có ngũ vị là: chua, cay, đắng, mặn, ngọt, năm vị này có quan hệ với ngũ tạng. Chua vào can, cay vào phế, đắng vào tim, mặn vào thận, ngọt vào tỳ”. Vì vậy, vào mùa Thu chúng ta giảm các món ăn có vị cay như mùa Thu nên giảm bớt các chất cay như hành tỏi, gừng, kiệu, hạt tiêu…

Vì kim khắc mộc. Mùa Thu kim vượng quá làm hại cho gan (gan, mật thuộc hành mộc) gây hại cho sức khỏe. Cho nên cần tăng ăn vị chua và nhiều rau xanh (mộc) để dưỡng tạng gan, cân bằng khi phế quá vượng.

bệnh mùa thu của người già 2
Đối với người cao tuổi, vào mùa Thu món ăn sáng tốt nhất là cháo

Sách Hoàng đế nội kinh viết: “Xuân hạ dưỡng dương, thu đông dưỡng âm”. Mùa Thu thời tiết từ nóng (dương) chuyển sang mát lạnh (âm). Đây là giai đoạn vạn vật chuyển từ dương sang âm, cây cối rụng lá, mọi sinh vật thường dừng các hoạt động phát triển chuyển sang tích lũy năng lượng để chờ tới mùa xuân.

Với con người cũng vậy, mùa Thu không phải là mùa để hoạt động mạnh. Trong sinh hoạt và lao động, chúng ta cũng cần thuận theo quy luật âm dương cân bằng, giúp cơ thể duy trì trạng thái “âm bình dương bí”. Khi chúng ta lấy thực hiện cân bằng âm dương làm mục đích, thì khi âm dương sẽ không thiên lệch thì không gây ra bệnh.

Mùa Thu, trước cảnh giao mùa, man mác, lá vàng rơi, cành khô lá úa, hoa cỏ lụi tàn… một số người dễ rơi vào trạng thái buồn nản hơn các mùa khác. Đông y cho rằng, dưỡng sinh trước tiên phải chăm sóc tinh thần.  Mọi người hãy nhìn nhận sự biến đổi của thiên nhiên bằng trạng thái tinh thần cảm nhận sự tuyệt vời của tạo hóa. Khi này nên ra khỏi nhà, đi du lịch hoặc leo núi ngắm cảnh, thư giãn tinh thần. Khi tinh thần tốt thì sức khỏe, sự đề kháng bệnh tật cũng tăng cao.

Trong mùa Thu tập trung dưỡng sinh thân thể là điều rất cần làm. Tuy nhiên chúng ta cần hiểu rõ: dưỡng sinh không đồng nghĩa với ăn uống nhiều chất bổ dưỡng, phải hiểu đạo dưỡng sinh mùa Thu mới có thể dưỡng thân thể một cách tốt nhất.

Phép dưỡng sinh cho rằng, mùa Thu cần ngủ sớm, dậy sớm, để giúp tinh thần bình ổn, tránh khí tiêu điều vào mùa Thu. Chúng ta nên ngủ trưa để điều dưỡng tốt cho tim, làm khỏe tim, giảm rủi ro bệnh tim mạch. Mùa Thu cơ thể thường bị khô, táo nên tránh tiết mồ hôi và uống đủ nước. Vì mồ hôi ra nhiều làm âm khí hao tổn. Tuy nhiên vào khoảng buổi chiều, vận động cơ thể cho ra một chút mồ hôi và được bổ sung nước điện giải thì cũng rất tốt.

Vào mùa Thu, chúng ta cần dậy sớm, tuy nhiên với người cao tuổi thì hạn chế vận động vào buổi sáng, nhất là việc dậy sớm tập thể dục rất nguy hại cho tim mạch. Mùa này chỉ nên tập các môn tĩnh như khí công, thiền, yoga để thu liễm tâm thần, duy trì sự yên tĩnh của nội tâm. Đồng thời chúng ta cần thường xuyên ra ngoài nắng, đi lại gặp gỡ bạn bè. Đó chính là bí quyết “thu dưỡng”, là phương pháp dưỡng sinh tốt cho mọi người nhất là các bệnh của người già trong mùa thu.

Thu Hồng

Bình luận