Công dụng chữa bệnh bất ngờ từ một loài cây dại mọc khắp mọi nơi

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 1:26 18/06/2020 |

Cây xuyến chi có tác dụng chống khối u ở những người bị bệnh ung thư. Các chất này cũng có khả năng làm giảm các triệu chứng của đái tháo đường.

cây xuyến chi (2)
Tuy chỉ là 1 loài rau dại nhưng cây xuyến chi rất tốt cho sức khỏe

Trong một lần tha thẩn đi dọc bờ sông Hồng chụp ảnh, tôi tình cờ gặp một người lúi húi hái những đọt non của cây xuyến chi. Đoán là người này hái về làm thuốc nên tôi dò hỏi. Anh ta trả lời: “Tôi đem về làm món nhậu thôi, nhưng nếu bảo là để làm thuốc thì cũng chẳng sai. Thứ cây này ăn ngon, vị đậm, dã rượu, giải độc… nói chung là tốt lắm”. Thấy tôi ngạc nhiên vì chưa từng thấy ai ăn loài cây dại, anh ta nhiệt tình mời tôi tới cái lán gần đó, nơi anh ta và vài người bạn làm nghề thợ xâyở trọ để làm cho công trình gần đó.

Ngọn xuyến chi được rửa sạch ráo nước và chia ra làm 2 phần, một phần xào tỏi, một phần bày ra rổ để nhúng lẩu gà. Phần để xào tỏi được trần qua với nước sôi, để ráo nước rồi cho vào một chiếc chảo gang to đã phi tỏi thơm phức. Anh thợ xây bảo rằng:“Cây rau này có mùi hăng nhẹ, nếu không trần nước sôi thì người thưởng thức lần đầu sẽ không quen.

Còn chúng tôi ăn quen rồi thì cứ cho thẳng vào chảo mà xào. Vị cảm nhận sẽ không phải là hăng mà chuyển thành mùi thơm rất đặc trưng. Hôm nay có khách, nên tôi mới trần rau để anh dễ ăn”. Anh thợ xây gọi xuyến chi là rau, chứng tỏ đã quá quen thuộc với món xuyến chi. Điều này giúp tôi an tâm phần nào, không sợ bị ngộ độc “méo mồm, trợn mắt, cười khành khạch” như mấy anh thợ xây tếu táo trêu đùa.

Bữa nhậu đơn giản chỉ rau xuyến chi xào tỏi và một nổi lẩu gà, nhưng hương vị vô cùng ấn tượng. Gà các anh mua là loại nuôi công nghiệp, thịt trắng và bở, nhưng khi nhúng rau xuyến chi vào thì ngấm mùi thơm và vị đậm đà hơn nhiều. Xuyến chi xào tỏi có mùi hăng thơm, vị hơi nhẳn nhẳn đắng nhưng sau là vị ngọt hậu. Xuyến chi nhúng lẩu mùi vị còn đậm đà hơn, vì như một anh thợ xây nói rằng: loại cây này có tính “hút” rất mạnh, các vị ngọt, thơm của thịt gà và gia vị sẽ bị hút vào rau, tạo nên vị ngon đậm đà.

Nếu nhậu với loại rau này thì rất “tốn rượu” vì xuyến chi có tính giải độc. Sau bữa nhậu sẽ cảm thấy người nhẹ nhàng, không bị say hay đau đầu… Vì rau có tính năng “hút” mạnh nên tốt nhất là hái sau cơn mưa, rau sẽ sạch hơn. Nếu rau mọc ở vùng đất ô nhiễm, cạnh cống nước thải, cạnh các khu công nghiệp… thì không nên hái. Vì xuyến chi sẽ hút độc từ môi trường, ăn vào sẽ không tốt.

cây xuyến chi (3)
Cây xuyến chi mọc ở khắp mọi nơi

Khi làm công trình tại đây, thấy xuyến chi mọc đầy triền sông, rất sạch nên mới dám hái về ăn. Anh ta cho rằng xuyến chi khi ăn vào cơ thểsẽ hút hết độc tố và đào thải, giúp cơ thể khoẻ hơn. Một số vị thầy lang người miền núi cho rằng, hái xuyến chi vào buổi sáng sớm thì sẽ có nhiều dược tính hơn. Nếu dùng làm món ăn thì hái phần lá non mềm và ngon hơn, còn nếu dùng để làm thuốc sắc lên uống thì hái phần thân và lá già sẽ tốt hơn.

Trong buổi trò chuyện, các anh cho biết họ đều là người miền núi thuộc tỉnh Hoà Bình xuống Hà Nội làm thợ xây. Ở vùng quê họ, xuyến chi được xử dụng như là món ăn, vị thuốc chữa nhiều bệnh. Ví như đi rừng, đi nương ra bờ bụi mà không may bị rắn cắn, họ sẽ vơ một nắm lá xuyến chi già, giã nát hoặc nhai nát, đắp vào vết rắn cắn để “hút” bớt chất độc,sau đó mới tới bệnh viện để điều trị.

Những người già, trẻ nhỏ, người gan yếu mọc nhiều rôm xảy dùng thân và lá xuyến chị nấu nước để tắm, bã chà xát vào chỗ ngứa sẽ giúp da mát mẻ, hết mẩn ngứa.

Từ bữa gặp mặt tình cờ và đượcthưởng thức vị ngon của loài cây dại mọc khắp nơi này, tôi đã nhiều lần tìm hái xuyến chi về làm món ăn. Có một điều thú vị là khi đã quen vị của xuyến chi, người ta có thể bị “nghiền” cái vị hăng hăng, đắng, bùi, rồi chuyển sang ngọt hậu của loài cây này.

Tìm hiểu từ nhiều nguồn sách báo, tôi biết thêm được nhiều công dụng của xuyến chi có hoa trắng mỏng manh, dung dị mà sức sống vô cùng mãnh liệt.Hoá ra từ xa xưa, cha ông ta đã biết sử dụng xuyến chi làm thuốc và món ăn. Tuy nhiên, xuyến chi cũng giống như một số cây rau dại như rau tầm bóp, ngải cứu, rau dớn, rau ngót rừng… đều mang tính hàn, có công dụng thanh nhiệt giải độc, nhưng nếu dùng đều đặn hàng ngày thì với một số người thuộc thể hàn sẽ bị đầy bụng khó tiêu, có thể bị đau bụng đi ngoài. Chính vì thế nên các loại rau này không phổ biến như rau cải, rau muống… Các loại rau này thường được người miền núi chế biến cùng với gừng, tỏi để giảm tính hàn.

Theo đông y, xuyến chi có vị đắng, nhạt, hơi cay và tính mát nên có tác dụng tốt trong việc thanh nhiệt cho cơ thể, giải độc, sát trùng các vết thương, chống viêm, dùng để giảm đau, trị rắn cắn,hoạt huyết, làm tan các cục máu tụ. Không những thế còn rất hiệu quả trong việc trị đau lưng.

cây xuyến chi (1)
Chần qua xuyến chi trước khi xào

Các nhà khoa học đã phân tích thành phần của xuyến chi có Nước 9,8%. Magie 2,3%.Mangan 2,2%.Photpho 1,6%.Crom 1,2%.Canxi 1,1%.Kẽm 0,03%.Sắt 0,02%. Ngoài ra là chất xơ và các thành phần khác. Đây là một tỷ lệ khoáng chất rất cao so với các loại rau thông dụng khác.

Nhờ hoạt chất chống viêm khá mạnh, xuyến chi được dân gian sử dụng để chống viêm họng,viêm ruột, tiêu chảy,  bôi lên vết côn trùng đốt hoặc những chỗ di ứng, nổi mẩn để giảm ngứa và phù nề. Ngày nay, mỗi khi bị mẩn ngứa, ta thường được chỉ định dùng loại kem bôi ngoài da có chứa chất betamethason, đây là một chất chống viêm có hiệu quả tức thì, nhưng khá có hại cho cơ thể nếu dùng dài ngày và bôi trên diện rộng.

Nếu mẩn ngứa toàn thân thì không thể sử dụng loại thuốc này. Tuy nhiên hoạt chất chống viêm từ cây xuyến chi thì rất an toàn, có thể bôi khắp người. Chỉ có một lưu ý là khi bôi hoặc tắm nước xuyến chi thì không được ra ngoài nắng. Vì hoạt chất này kết hợp với ánh nắng sẽ gây hại cho làn da.

Các nhà khoa học còn tìm thấy một số hoạt chất flavoness và polyynes trong cây xuyến chi có tác dụng chống khối u ở những người bị bệnh ung thư. Các chất này cũng có khả năng làm giảm các triệu chứng của đái tháo đường.

Mùi hăng nhẹ của xuyến chi chính là do tinh dầu trong lá.Đó là một hợp chất chống oxy hóa mạnh có tác kháng khuẩn, kháng nấm, giúp tránh lão hoá.

Một số cách sử dụng xuyến chi để chữa bệnh phổ biến trong dân gian:

Trị mẩn ngứa do dị ứng thời tiết: Lấy 200g lá và hoa xuyến chi đun sôi lên với 4-5 lít nước. Sau khi đun xong thì dùng làm nước tắm hàng ngày. Đồng thời dùng bã để đắp lên người, chà xát những chỗ ngứa.

Khi bị chảy máu ở nơi không có thuốc hoặc dụng cụ y tế thì lấy một nắm lá xuyến chi đem giã nát ra. Sau đó đắp vào chỗ chảy máu, đợi đến khi máu không còn rỉ ra nữa thì dùng vải từ quần, áo… băng bó lại.

Dùngkhoảng 1 lạng lá xuyến chi đun nước để uống trong ngày để chữa bệnh phong thấp. Đây là căn bệnh khó chữa nên phải kiên trì trong vòng 15 ngày mới có dấu hiệu hồi phục.Ngoài ra nước sắc xuyến chi còn chữa được bệnh đau lưng do lao động quá sức, giải độc cơ thể, giúp thận lọc tốt hơn, giúp tuần hoàn não tốt hơn nên sẽ giảm hiện tượng đau đầu, mất ngủ. Nước sắc xuyến chi còn giúp giảm nguy cơ tai biến do các cục huyết khối hình thành trong mạch máu. 

Chữa mụn nhọt to: Giã nát một nắm lá xuyến chi cùng với cơm nguội. Sau khi giã nhuyễn thì đắp vào chỗ sưng sẽ thấy có hiệu quả.

Cả cây xuyến chi cắt ra từng khúc ngắn, sau đó đem đi phơi khô và sắc lấy nước uống hằng ngày sẽ chữa trị được một số bệnh tiêu hóa như tiêu chảy, kiết lỵ…

Giảm đau răng, viêm lợi: ngâm 15 gram hoa xuyến chi với 200 ml rượu trong vòng 1 tuần, sau đó lấy ra ngậm để điều trị bệnh.

Chữa trị viêm thận: hấp cách thủy 15 gram cây hoa xuyến chi giã nát cùng với 1 quả trứng gà để ăn hằng ngày sẽ có tác dụng chữa trị được bệnh viêm thận.

Mặc dù cây xuyến chi rất lành tính và không gây ngộ độc, tuy nhiên trong quá trình sử dụng nên lưu ý trước khi sử dụng nên rửa thật sạch sẽ để loại bỏ những bụi bặm bám trên cây.Phụ nữ mang thai không nên sử dụng cây xuyến chi.

30-60g cây hoa xuyến chi, rửa sạch, sắc lấy nước uống ngày 2-3 lần sau bữa ăn 30 phút có tác dụng trị đau nhức do phong thấp. Liệu trình trị liệu tròn vòng 10- 15 ngày sẽ đạt được hiệu quả cao nhất.

Thuý Anh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm