Đột quỵ và cách hạn chế tối đa nguy cơ hình thành huyết khối

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 3:50 20/11/2020 |

Hằng năm, cứ vào giai đoạn thời tiết chuyển mùa từ nóng sang lạnh là số ca tai biến, đột quỵ lại tăng vọt nhất là ở người lớn tuối.

đột quỵ 2
Bệnh đột quỵ có nguy cơ tử vong rất cao

Tại miền Bắc và miền Trung, nhiều khi buổi chiều còn oi bức, nắng chang chang, thế nhưng đến gần sáng hôm sau thì gió mùa về nhiệt độ bỗng tụt giảm đột ngột. Những người lớn tuổi có sức đề kháng yếu sẽ “trở tay không kịp”, đột quỵ gia tăng, nhất là những người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tăng cholesterol, người bị xơ vữa động mạch, bệnh van tim, rối loạn nhịp tim, đái tháo đường….

Tai biến mạch máu não (hay còn gọi là đột quỵ) và nhồi máu cơ tim là hai căn bệnh có nguy cơ tử vong rất cao, bệnh liên quan đến sự hình thành các cục máu đông gây nên tắc nghẽn động mạch.

Vào mùa lạnh, cơ thể sẽ có phản ứng co mạch ngoại biên. Mạch máu ở một số vùng co lại sẽ đẩy máu ra những khu vực ít chịu ảnh hưởng hơn, gây ra hiện tượng tăng huyết áp.

Thời tiết lạnh cũng làm tăng số lượng tiểu cầu, hồng cầu và độ nhớt của máu, làm tăng nguy cơ bệnh động mạch vành, tai biến mạch máu não và bệnh mạch máu ngoại vi. Ở người già, mạch máu giảm tính đàn hồi, trở nên cứng hơn, lòng mạch bị thu hẹp, máu hay bị kết vón, lưu lượng máu qua não giảm đến 1/5 so với thông thường.

Khi này nếu có các cục máu đông thì chúng sẽ bị mắc kẹt lại ở những vùng mạch bị co hẹp, gây ra hiện tượng tắc mạch, phình và vỡ mạch. Nhưng tại sao lại xuất hiện cục máu đông ở trong mạch, chúng ta cùng tim hiểu để từ đó có biện giảm thiểu nguy cơ đột quỵ.

Khi mạch máu bị tổn thương do vỡ, va đập, viêm nhiễm…, tiểu cầu sẽ khiến cho máu vón cục và đông lại để ngăn hiện tượng chảy máu. Sau khi cục máu đông tồn tại trong khoảng 3 – 24 giờ, vết thương trên thành mạch máu đã tạm lành lại và được cầm máu, trong điều kiện không có nhiễm khuẩn và nhiệt độ hằng định, cục máu đông sẽ tiêu dần đi.

đột quỵ 1
Đột quỵ và nhồi máu cơ tim là các bệnh liên quan đến sự hình thành các cục máu đông gây nên tắc nghẽn động mạch

Tuy nhiên cũng có một số lý do khiến cho tiểu cầu hiểu nhầm và tạo nên cục máu đông. Đó là khi dòng máu tiếp xúc với các chất bất thường trong thành mạch máu ví dụ như các mảng xơ vữa bám, hoặc các tác động tì đè gây tăng áp lực lên mạch máu. Có thể kể ra một số nguyên nhân phổ biến:

Nằm lỳ một chỗ trên giường, ví dụ như nằm viện dài ngày, hoặc bị tê liệt chi dưới. Khi đó, đôi chân thường xuyên giữ nguyên một chỗ, khiến cho máu khó lưu thông hơn, làm tăng nguy cơ xảy ra đông máu.

Chấn thương hoặc phẫu thuật: Tổn thương tại tĩnh mạch hoặc ảnh hưởng từ phẫu thuật có thể làm tăng khả năng hình thành huyết khối.

Phụ nữ mang thai to làm gia tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở chân và vùng chậu có khả năng làm hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch. Tương tự như mang thai, thừa cân béo phì cũng làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch ở chân và vùng chậu.

Hút thuốc cũng ảnh hưởng xấu đến tính chất thành mạch, vì vậy dễ hình thành huyết khối tĩnh mạch. Một số bệnh như suy tim, viêm nhiễm đường ruột cũng là căn nguyên dẫn đến hình thành cục máu đông.

Có một điều nhiều người không để ý, đó là ngồi một chỗ liên tục trong thời gian dài, ví dụ như khi lái xe đường dài hoặc đi máy bay, lưu thông máu bị trì trệ, áp lực lên tĩnh mạch tăng và huyết khối tĩnh mạch sẽ hình thành.

Như vậy, về cơ bản đột quỵ khi chuyển mùa là do mạch máu co lại do thời tiết, kết hợp với các cục máu đông hình thành trong mạch máu. Để phòng tránh, cách thứ nhất là phải giữ cơ thể ấm, cần khởi động nóng cơ thể trước khi ra ngoài trời lạnh để tránh hiện tượng co mạch đột ngột. Tiếp theo là hạn chế tối đa hình thành máu đông.

Các viên an cung ngưu mà mọi người vẫn “truyền tụng” thực ra cũng chỉ là loại thuốc hạn chế tạo máu đông mà thôi. Tuy nhiên nếu bị vỡ mạch máu mà dùng an cung ngưu thì vô cùng nguy hiểm vì máu khó đông, xuất huyết càng thêm nặng.

Cách tốt nhất để chống hình thành huyết khối là ăn uống khoa học, vận động thường xuyên, giữ trọng lượng cơ thể ở mức vừa phải. Nếu là người cao huyết áp thì phải cực kỳ kiêng khem, uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ và tuyệt đối không được tự ý bỏ thuốc. Nên hạn chế rượu, hoặc thay rượu bia bằng vang đỏ. Nên bỏ thuốc lá, cà phê.

Uống trà hoa hòe vô cùng tốt vì đó là một loại thảo dược rất giàu Rutin – một loại vitamin P có tác dụng rất quý, giúp tăng cường sức bền, đàn hồi của thành mạch máu, làm hạn chế nguy cơ phình vỡ mạch cũng như tạo ra huyết khối. Ngoài ra các thực phẩm như táo, ô liu, trà xanh, rau dền, quả sung, hành, quả mơ, nho, bưởi, mận, cam cũng cung cấp một lượng Rutin đáng kể, giúp phòng chống đột quỵ.

Bác sĩ đời sống

Bình luận

Bạn có thể quan tâm