Nguy cơ sặc đường thở dẫn đến tử vong của trẻ nhỏ và người cao tuổi

Tuổi trẻ đời sống đăng lúc: 3:37 19/05/2020 |

Sặc thức ăn hoặc dị vật đường thở là một tình huống khẩn cấp có thể đe dọa tính mạng. Khi dị vật rơi vào đường hô hấp gây tắc nghẽn khiến bệnh nhân không thở được.

sặc đường thở 2
bác sĩ sặc thức ăn hoặc dị vật đường thở là một tình huống khẩn cấp có thể đe dọa tính mạng

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Ngọc Ánh, Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc Bệnh viện (BV) Thống Nhất (TP.HCM), cho biết trong thời gian qua, BV tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân bị hít sặc sau khi được cho ăn uống dẫn đến nguy kịch, thậm chí tử vong. Gần đây nhất có 4 bệnh nhân gồm 3 nam, một nữ tuổi từ 82-88 được đưa từ nhà và khoa khác chuyển đến, trong đó 3 ca có di chứng tai biến mạch máu não. Đáng tiếc, chỉ có một ca được cứu sống còn lại 3 ca nặng, người nhà xin về.

Điển hình, bệnh nhân LVQ (82 tuổi, ngụ quận Tân Bình, TP.HCM) được người nhà đưa đến BV trong tình trạng khó thở, suy hô hấp. Ngay lập tức, bệnh nhân được hỗ trợ thở máy và nội soi thấy có dịch dạ dày lợn cợn trong đường thở và hai miếng chả nhỏ.

Sau khi được rửa sạch đường thở và gắp hai miếng chả ra, tình trạng hô hấp của bệnh nhân được cải thiện, sức khỏe dần ổn định. Người nhà cho biết trước đó bệnh nhân có được cho ăn món bánh cuốn và chả, đang ăn giữa chừng thì bị mắc nghẹn, khó thở nên đưa đi cấp cứu. Ba trường hợp còn lại bị hít sặc các món thức ăn phải điều trị kéo dài nhưng không cải thiện.

Theo các bác sĩ sặc thức ăn hoặc dị vật đường thở là một tình huống khẩn cấp có thể đe dọa tính mạng. Khi dị vật rơi vào đường hô hấp gây tắc nghẽn khiến bệnh nhân không thở được. Đây cũng là nguyên nhân thường gặp quan trọng gây nên các tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người lớn tuổi.

sặc đường thở 1
Cách sơ cứu cho người lớn khi bị sặc đường thở

Khi ăn những thức ăn dạng quánh dẻo như thạch, bánh giò, hoặc hoa quả có dạng tròn trơn như nho, nhãn, vải, chôm chôm… rất dễ bị sặc đường thở. Khi thức ăn rơi vào đường thở sẽ bít kín khí quản khiến nạn nhân không thể hô hấp hoặc hô hấp được rất ít, không đủ dưỡng khí nuôi cơ thể. Nếu không được cấp cứu kịp thời thì chỉ sau 3 phút trẻ có thể bị di chứng não suốt đời. Nếu bị ngạt trong vòng 5 phút, trẻ có nguy cơ bị tử vong. Chính vì thế nếu chăm sóc người cao tuổi và trẻ nhỏ, nên cắt nhỏ những thức ăn có nguy cơ gây sặc. Người lớn tuổi vừa ăn từng miếng nhỏ, vừa uống nước cũng dễ nuốt hơn và hạn chế bị nghẹn, sặc.

Ở những người lớn tuổi, sức khỏe yếu, các phản xạ nhai, nuốt kém cũng rất dễ bị sặc đường thở. Nếu ở những người khỏe, dị vật lọt vào đường thở thì cơ thể sẽ tạo phản ứng ho đánh bật dị vật ra ngoài. Tuy nhiên với trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, phản xạ ho không đủ mạnh để thổi bay dị vật. Lúc này nạn nhân sẽ có những biểu hiện như nói không thành lời, há miệng, trào nước mắt nước mũi, lấy tay ôm lấy cổ của mình, mạch máu ở mặt và cổ nổi lên, môi và lưỡi bắt đầu tím tái… Nếu người nhà thấy các biểu hiện này thì cần lập tức có biện pháp hỗ trợ khẩn cấp, vì nếu không nạn nhân sẽ bất tỉnh và tử vong chỉ trong vòng vài phút.

Cách sơ cứu trẻ nhỏ bị ngạt thở, tắc đường thở là phải nhanh chóng sơ cứu: Đối với trẻ sơ sinh, để trẻ nằm sấp dọc cánh tay của người sơ cứu; để đầu trẻ thấp hơn ngực. Dùng bàn tay đỡ đầu và vai của trẻ, bàn tay kia vỗ mạnh vào lưng nạn nhân tại vị trí giữa 2 bả vai đến khi dị vật được bắn ra ngoài. Chú ý vỗ lưng đủ mạnh nhưng lượng sức để không làm tổn thương cho trẻ. Không vỗ quá nhanh mà vỗ lưng tách biệt từng phát một sẽ có tác dụng đánh bật dị vật ra tốt hơn.

Trường hợp trẻ bị sặc nước, sữa, bột ăn; người lớn cần nhanh chóng ngậm miệng vào vào mũi trẻ và hút thật mạnh để làm thông đường thở cho trẻ. Nếu thực hiện kỹ thuật trên không có hiệu quả, trẻ bị bất tỉnh, phải làm kỹ thuật vỗ lưng.

Đối với trẻ khoảng từ 1-5 tuổi, người sơ cứu phải ngồi hoặc quỳ xuống, đặt trẻ nằm sấp trên đùi để đầu trẻ thấp hơn vai. Dùng bàn tay vỗ nhiều lần vào lưng (vùng giữa 2 xương bả vai) của trẻ cho đến khi dị vật được bắn ra ngoài.

Với trẻ ở độ tuổi thiếu niên, người lớn hoặc người cao tuổi, ta có thể dùng cách sơ cứu từ phía sau. Người sơ cứu đứng sau lưng nạn nhân, vòng tay ra phía trước (vùng thượng vị) nạn nhân, dùng một bàn tay nắm chặt cổ tay còn lại, áp sát vào vùng ức nạn nhân đột ngột giật ngược ra sau theo hướng từ dưới lên trên. Có thể lặp lại thủ thuật nhiều lần cho tới khi dị vật bị đẩy ra ngoài.

Nếu nạn nhân đã bất tỉnh mà người sơ cứu không đủ sức xốc nạn nhân dậy, có thể để nạn nhân nằm trên nền cứng. Để đầu nạn nhân nghiêng về một bên, áp một tay vào vùng ức, bàn tay kia đặt bắt chéo lên trên bàn tay này rồi đột ngột đẩy mạnh từ bụng lên phía ngực để tạo lực đẩy dị vật bật ra ngoài. Sau khi dị vật bật ra, nếu nạn nhân chưa thể thở lại, ta cần liên tục hà hơi thổi ngạt đồng thời gọi cấp cứu.

Bác sĩ đời sống

Bình luận

Bạn có thể quan tâm